Mentionsy
Perspektywa na migrację do Niemiec
Jak wyglądała migracja do Niemiec kiedyś i dziś? Czy jej przyczyny na przestrzeni lat się zmieniały? Kto miał łatwiejszy start i dlaczego? Jak liczną grupę stanowili Polacy?
Zmiana miejsca zamieszkania zazwyczaj jest trudna. Tylko w najprostszym ujęciu łączy się z dużą logistyką i przeprowadzką. Do tego dochodzą kwestie związane z poszukiwaniem pracy, szkoły dla dzieci, załatwieniem wszystkich pozwoleń i spraw formalnych. Potem jest zderzenie z życiem, machiną biurokratyczną, nowym językiem i społeczeństwem, do którego trafiamy. Często pojawiają się kwestie związane z dyskryminacją, podziałami, żartami i uprzedzeniami społecznymi. Badania pokazują, że potrzeba minimum 3–5 lat na aklimatyzację, aby osoby poczuły się dobrze w kraju, do którego przyjechały.
Rozmawiamy o tych problemach, wyzwaniach, rasizmie, politykach włączających osoby z doświadczeniem migracji w życie miast, innych rozwiązaniach i wyzwaniach. Jakie przemiany zachodzą i co można robić lepiej, mając perspektywę?
Gościnią tego odcinka jest Ewa Cichocka, badaczka migracji w Ośrodku Badań nad Migracjami UW. Jej zainteresowania badawcze dotyczą przemian tożsamościowych dzieci polskich emigrantów oraz integracji polskich emigrantów poakcesyjnych.
Szukaj w treści odcinka
A naszą gościnią jest Ewa Cichocka, badaczka migracji w Ośrodku Badań nad Migracjami.
Też zależało mi na tym, żeby to był ten okres, ponieważ chciałam rozmawiać z osobami dorosłymi, czyli takimi, które potrafią spojrzeć na swoje doświadczenia wychowania w rodzinie w Niemczech, w polskiej rodzinie w Niemczech, przejścia przez ścieżkę edukacyjną
Tak, to jest dobre pytanie, ponieważ to są lata 80-tych, 90-te, niektóre osoby też tak w okolicach dwutysięcznych lat demigrowały.
Tak, to też jest ciekawy aspekt, ponieważ tak jak wspomniałam, ta duża grupa Polaków, która wymigrowała mając dostęp do od razu obywatelstwa niemieckiego, miała oczywiście dużo łatwiejszy start niż migranci teraz.
I te osoby, tak jak powiedziałam, miały bardzo ułatwioną ścieżkę, ponieważ dostawały to obywatelstwo, co za tym idzie, od razu była taka pomoc też w integracji tych osób, ponieważ zakładano, że są to późno przedsiedleńcy, więc...
Znaczy sytuacja Polaków w tej chwili, bo jeżeli mówimy o Polakach samych, to oczywiście jest to wiele łatwiejsze, ponieważ nie potrzebują pozwolenia na pracę, nie pozwolą pozwolenia
Ciężko mi powiedzieć, jak się zmieniają perspektywy dla konkretnych różnych narodowości, ponieważ tak jak powiedziała, jestem bardzo skoncentrowana na Polakach.
To znaczy, ja myślę, że nawet rozmawiając z Polakami, bo rozmawiałam przecież też nie tylko w tym projekcie z Polakami, którzy wymigrowali do różnych części Europy, to decyzje są przeważnie złożone, nawet jeżeli to jest decyzja ekonomiczna, to nie tylko, bo to jest przeważnie wybór ze względu na to, że ktoś akurat tam jest, że ma się jakieś dojście do pracy, do kontaktów.
Przeważnie każda osoba, większość osób, z którymi rozmawiam z Polski, mówi mi, że zajmowały tak około 3-5 lat, żeby poczuć się dobrze w danym miejscu.
Natomiast jeżeli chodzi o inne narodowości, ciężko mi powiedzieć, szczerze mówiąc, ponieważ to chyba nie jest do końca mój temat.
Nie chcę tutaj mówić, że przyciągały emigrantów korzyści konkretne, ponieważ badania tego nie potwierdzają, że jestem tak zwany welfare magnet, o czym bardzo często się mówi w debacie publicznej.
To nie jest tak, ponieważ bardzo trudno jest dostać pomoc socjalną, jeżeli się przyjeżdża.
Przyjeżdżają Ukraińcy, ponieważ mają tutaj swoje sieci kontaktów.
To jest też ten czas dojrzewania, kiedy budujemy swoją tożsamość, zastanawiamy się kim jesteśmy, mamy bardzo silne więzi z rówieśnikami i tutaj badacze są bardzo zgodni, też jakby to jest widoczne w narracjach osób, z którymi rozmawiam, rozmawiałam.
Natomiast osoby, na przykład te, z którymi ja rozmawiałam, potomkowie Polaków, to były osoby przeważnie urodzone w Niemczech.
Więc ciężko tutaj mówić o tym, że mają pochodzenie migracyjne, bo są socjalizowane, wychowywane w niemieckich szkołach, w niemieckim środowisku i też dlatego ciężko mi czasem przechodzi przez gardło słowo integracja, kiedy mówimy o integracji dzieci, potomków, migrantów, ponieważ te dzieci się tutaj wychowały, są częścią tego społeczeństwa.
O tym myślimy przeważnie.
I bardzo to było ważne w ogóle w tych rodzinach, ponieważ edukacja jest traktowana jako taka jedyna możliwość awansu społecznego, prawda?
Więc już samo to jest nie dość, że bardzo stresujące dla dziecka w tym wieku, to też wykluczające, ponieważ te dzieci nie dostają takiej pomocy od swoich rodziców jak dzieci niemieckie.
Trzeba w pewnym momencie zacząć traktować ją poważnie, ponieważ może wygrać kolejne wybory.
Takiego, że naprawdę czuła się Pani zaskoczona, biorąc pod uwagę, że z tej perspektywy nie spodziewała się Pani odpowiedzi albo jakichś sygnałów?
Jeżeli rodzina się zmaga z wieloma problemami, to też się przekłada przeważnie na życie dzieci.
też nie do końca była łatwa i kolorowa dla Polaków, ale że właśnie też przez swój wygląd, że ponieważ w większości ingerowali sobie Polacy biali, ich dzieci mówią bez akcentu, to właśnie tak się szybko zintegrowali i też się nikt specjalnie nie interesował.
I to mnie zaskoczyło, bo jeżeli takie osoby mają problemy z tym i mówią o tym niepytane, ponieważ to były wywiady, które nie narzucały pytań, tylko były biograficznymi i czuły się nieakceptowane jako Niemcy,
ponieważ to im daje takie poczucie zawieszenia, kiedy nie muszą decydować o tym, dokąd należą, kiedy nie muszą ciągle tłumaczyć, skąd pochodzą, odpowiadać na to pytanie bardzo upolitycznie, a teraz skąd jesteś, co dzieci migrantów bardzo często słyszą, tylko dlatego, że może nie wyglądają właśnie jak biały Niemiec.
Natomiast jeżeli pani pyta, ponieważ to było badanie jakościowe, czyli to były wywiady, 36 wywiadów
Naszą gościnią dzisiaj była Ewa Cichotka.
Ostatnie odcinki
-
Magazyn #383 Dlaczego Indonezja pozywa amerykań...
23.01.2026 07:00
-
Magazyn #382 - ENSO, Chonburi i okręty wojenne
17.01.2026 08:30
-
Jak polityka migracyjna podzieliła Niemcy?
14.01.2026 17:59
-
Magazyn #381 Jak Meksyk walczy z chińskimi ubra...
09.01.2026 06:55
-
Magazyn #380 Jak biznesmeni stają się kluczowym...
19.12.2025 06:55
-
Magazyn #379 Jak zadłużenie Japonii wpływa na c...
12.12.2025 06:55
-
Magazyn #378: „Konklawe” w ONZ, scam state i ZAD
05.12.2025 06:55
-
Kraj jedynaków. Jak polityka jednego dziecka zm...
26.11.2025 06:52
-
Magazyn #377 Jak chińska firma kupiła ubezpiecz...
21.11.2025 06:55
-
Magazyn #376: Sporny atol, Palestine Action i M...
14.11.2025 07:00