Mentionsy

Po prostu Wschód
27.09.2025 16:00

Mołdawia przed wyborami - między Unią Europejską i Rosją

28 września Mołdawianie pójdą do urn. Te wybory zadecydują o przyszłości kraju, bo konkurentem partii rządzącej będzie blok ugrupowań prorosyjskich. Jaką rolę odegra w nadchodzących wyborach kwestia Naddniestrza - obszaru Mołdawii, na którym znajdują się wojska rosyjskie? Jak działa fabryka trolli i dezinformacji, która produkuje fake newsy związane z partią rządzącą? Czy czynnikiem może okazać się pogarszająca się sytuacja gospodarcza kraju? Gościem Piotra Pogorzelskiego jest Kamil Całus, analityk z Ośrodka Studiów Wschodnich.

Szukaj w treści odcinka

Znaleziono 23 wyników dla "PAS"

odnotowała w ostatnich latach, czterech latach, czyli latach rządów PAS, gigantyczny postęp czy sukces na drodze ku uniezależnianiu się od Rosji.

To wszystko jest już przeszłością i udało się to w dużej mierze dzięki determinacji partii PAS, podsyconej w znacznym stopniu sytuacją międzynarodową, czyli po prostu wojną rosyjsko-ukraińską, bo to była motywacja dla nich.

I tutaj bardzo ładnie przedstawiłeś to, jak dobrym prezydentem jest Maja Sandu, jak dobra jest jej partia PAS, ale nawet w twojej analizie w OSW jest dużo negatywnych czynników.

Kiedy powiedziałem, że partia PAS i pani prezydent Sandu są odpowiedzialni, że im zawdzięcza Mołdawia ten przyspieszony marsz do Unii Europejskiej, to absolutnie trzymam się tego i to jest ich zasługa.

No i to się PAS-owi nie udało.

Czyli kiedy mówię, że PAS był świetną, czy jest świetną partią, pani prezydent Sandu jest świetnym politykiem, jeśli chodzi o integrację europejską, to nie mówię, że oni są świetnymi politykami generalnie.

Natomiast nie udało im się w bardzo wielu innych sektorach i to jest w znacznej mierze powód, dla którego PAS, do czego pewnie przejdziemy za chwilę, nie notuje wedle sondaży takiej popularności, jakiej być może by chciała.

Generalnie rzecz biorąc paradoks tej całej sytuacji polega na tym, że PAS, któremu świetnie idzie negocjowanie z Unią i który w ogóle jest świetnie widziany przez jego politycy na czele z panią prezydent czy z główną negocjatorką Krystianą Gerasimow,

Więc Mołdawianie w 2021 roku, kiedy wybierali PAS, naprawdę nie mieli ochoty słuchać o tym, że kolejna partia im będzie mówiła o integracji europejskiej.

Ale nawet od tego PAS się wtedy odżegnywał.

Ja pamiętam, miałem okazję jako obserwator długoterminowo BWE jeździć naprawdę na wiele różnych spotkań i wieców organizowanych przez PAS i kiedyś...

Jeden z polityków PAS-u, nie pamiętam już, który to był konkretnie, powiedział, że proszę państwa, tu w tej wsi będziemy budowali most, jak dojdziemy do władzy i to dzięki Unii Europejskiej, za pieniądze Unii Europejskiej.

I to jest kluczowy problem PAS-u.

omaw, wina pasu, te wszystkie problemy gospodarcze, o których pewnie za chwilę powiemy, pogorszenie warunków życia obiektywnie w ciągu ostatnich czterech lat, to jest przede wszystkim efekt tego, co po prostu dzieje się w tej części świata i dzieje się w ogóle na świecie, a szczególnie, rzecz jasna, agresji rosyjskiej pełnoskalowej na Ukrainę.

W pewnym momencie PAS postanowił w ogóle zacząć ściągać prawników spoza tego systemu, właśnie po to, żeby, czy spoza Mołdawii, po to, żeby no właśnie zerwać z tymi powiązaniami klanowymi.

I ona ma osobistą frustrację, osobiste pretensje wobec pani Sandu i Pasu.

Ale tak jak mówię, nie oskarżałbym o to sensu stricte PAS-u, dlatego że PAS i tak sporo zrobił.

Żeby tą mołdawską gospodarkę utrzymać na powierzchni, PASowi udało się zwiększyć eksport do Unii Europejskiej.

Z tej prostej przyczyny, że, o czym wspominałeś, Mołdawia jest państwem małym i ma małą administrację i małą klasę polityczną i małą klasę ekspercką i te ograniczone zasoby, bo oni są oczywiście, naprawdę, szczególnie eksperci bardzo wysokiej jakości, tylko jest ich niewielu, trzeba jakoś dystrybuować i nie uważa się w rządzie PAS-u, że kwestia naddniestrzańska jest priorytetem.

Ewentualnie mamy problem z tym, że Unia Europejska coraz bardziej wisi na pasku Stanów Zjednoczonych, co brzmi abstrakcyjnie oczywiście z naszej perspektywy, no ale taka jest ta narracja i tak naprawdę będzie nas chciała wciągnąć w wojnę, pewnie w wojnę na Ukrainie, która jest de facto wojną z Rosją, a my tego nie chcemy bez względu na to, jak tą wojnę postrzegamy.

mógł być postrzegany też jako jakiś rodzaj alternatywy wobec pasu, nawet jakoś tam puszczającej oczko do Rosji, ale duża część tak naprawdę wyborców tego bloku po prostu...

jakiegoś medium zachodniego, tworzy się adres, który bardzo przypomina oryginalny adres, ale jest nieco inny, tam pisze się odpowiednie rzeczy, obarczające czy ośmieszające rząd chociażby PAS w Mołdawii, a potem podchwytują to poszczególni blogerzy, właśnie ci aktywiści internetowi, ostatecznie podchwytują to też media głównego nurtu, tylko te bardziej prorosyjskie, już nie powołując się na to pierwotne źródło, albo tylko wspominając, że to przecież Amerykanie o tym pisali i...

Dementowanie tego trochę trwało, poza tym trudno w ogóle dementować taką absurdalną informację, ale przykleiły się zdecydowanie tego typu doniesienia do PAS-u i do SAND-u.