Mentionsy

20 lat temu, 1 maja 2004 roku, Polska weszła oficjalnie do Unii Europejskiej.

I czy wejście do Unii Europejskiej było jednym z najważniejszych wspólnych osiągnięć wszystkich rządów w III Rzeczpospolitej?

Dwudziesta rocznica obecności Polski w Unii Europejskiej.

Od dwudziestu lat Polacy są zadowolonymi obywatelami Unii Europejskiej.

Jesteśmy szczęśliwi w Unii Europejskiej?

To jest pytanie do Polaków, ale trzeba powiedzieć, że wszystkie sondaże, które od 20 lat są prowadzone, odkąd Polska jest członkiem Unii Europejskiej, pokazują, że nasze zadowolenie waha się pomiędzy liczbą 77, kiedy głosowaliśmy jeszcze w referendum, a już chcieliśmy być...

w tej Unii Europejskiej, a 90, czy 90 nawet z jakimś tam kawałkiem.

Więc można powiedzieć, że przynajmniej 80 parę procent Polaków na stałe jest zadowolonych, że jesteśmy członkami Unii Europejskiej.

No dobrze, wspomniał Pan o referendum akcesyjnym, w tym referendum z roku 2003, gdzie Polacy się mieli wypowiedzieć, czy chcą, czy nie chcą być w Unii Europejskiej.

Przede wszystkim samo przystąpienie do Unii Europejskiej, to jest 15 lat od 1989 roku, roku przełomu, roku transformacji ustrojowej, czy raczej momentów, który się uznaje za kluczowy dla transformacji ustrojowej.

I po 15 latach Polsce udaje się rzeczywiście dołączyć do tego klubu, co nie jest wcale takie bezproblemowe, bo sam fakt, że Polacy chcieli przystąpić i do Unii Europejskiej i do NATO przez wiele lat był absolutnie bezsprzeczny.

Natomiast z punktu widzenia polityki wewnętrznej na przykład, albo nawet z punktu widzenia polityki państw, które już wtedy były w Unii Europejskiej w liczbie 15,

że jak wejdziemy do Unii Europejskiej, to wcale nie będzie tak, że natychmiast bogaci Europejczycy z zachodu wykupią naszą ziemię, no i wtedy nam nic nie zostanie, albo wykupią nasze zakłady przemysłowe, które po prywatyzacji też już trochę inaczej wyglądały, jeśli chodzi o kwestie własności.

Takie protesty były i przed samym przystąpieniem Polski do Unii Europejskiej, tylko że one były po obu stronach.

Czyli polscy rolnicy protestowali, bo nie byli pewni co się wydarzy i europejscy rolnicy protestowali ze względu na taki mechanizm, który się nazywa wspólną polityką rolną, a który reguluje to jak rolnictwo wygląda w każdym kraju Unii Europejskiej.

małe, nieco większe, że to się będzie bardziej opłacało, ale to się będzie wiązało z różnego rodzaju dopłatami, z konkurencyjnością rolnictwa, z tym, że właśnie jak wejdziemy do Unii Europejskiej, to ono będzie mogło konkurować z tym zachodnim rolnictwem.

Stało się oczywiście bardzo dobrze, że przystąpiliśmy do Unii Europejskiej.

Tak, czy po prostu przekroczymy te 50% i czy będzie można uznać wyniki referendum, jeżeli one będą pozytywne dla Unii.

Tak, ta jedność polityczna, o której teraz jest mowa, rzeczywiście miała miejsce, to znaczy naszą obecność w Unii Europejskiej i NATO definiowano jednoznacznie jako naszą rację stanu.

od Unii Lubelskiej do Unii Europejskiej.

Oczywiście to jest pewnego rodzaju slogan, czy pewnego rodzaju uproszczenie pokazujące związek pomiędzy historycznym myśleniem pewnej części polskiej myśli politycznej, a istnieniem Unii Europejskiej.

Wybory polityczne w tamtym momencie staną absolutnie po stronie Unii Europejskiej.

My jeszcze zdążymy sobie powiedzieć o tym, jak wyglądała droga do tego, że 1 maja 2004 roku Polska rzeczywiście mogła wstąpić do Unii Europejskiej, ale chciałem jeszcze zapytać na koniec tej części naszej rozmowy, jakie były wrażenia Polaków z pierwszych miesięcy, może z pierwszych lat obecności w Unii Europejskiej,

Tak, trzeba byłoby oczywiście troszeczkę porozmawiać najpierw o charakterze Unii, bo sama Unia otwiera takie możliwości, swobodny przepływ towarów, usług, ludzi.

To jest taki fundament w ogóle funkcjonowania w Unii Europejskiej, to, że nie ma granic, to, że wiele rzeczy jest ujednoliconych i one działają po prostu dla dobra obywateli Unii Europejskiej.

Wielka Brytania wtedy była w Unii Europejskiej, otworzyła od razu jakby swój rynek, dlatego że też zdawała sobie sprawę z wagi, czy z roli, jaką migranci odgrywają w ekonomii.

Panie profesorze, powiedzieliśmy sobie o tym, jak to wyglądało w 2003, 2004 i chwilkę po 2004 roku, ale chciałbym, żebyśmy teraz do sprawy Unii Europejskiej i polskiej w niej obecności podeszli bardziej historycznie.

To znaczy, żebyśmy spróbowali sobie odpowiedzieć, jak to się w ogóle stało, jak to się stało możliwe, że Polska się w Unii Europejskiej znalazła.

Jak bardzo musimy się cofnąć, żeby ten proces akcesji, ten proces, który ostatecznie spowodował, że Polska się w Unii Europejskiej znalazła, żeby go opowiedzieć, jak bardzo musimy się cofnąć.

Tutaj chronologia jest ciekawa, bo jest tak, że najpierw powstaje RWPG, potem powstaje Układ Warszawski, w przypadku Związków Państw Zachodnich najpierw powstaje NATO, a potem powstaje Europejska Wspólnota Gospodarcza, chociaż ona jest już kontynuacją innej wspólnoty, ale to za chwilę, jak będziemy rozmawiać już o historii integracji europejskiej.

Krótka historia integracji europejskiej.

To czas w takim razie, żebyśmy powiedzieli o historii instytucjonalnej integracji europejskiej, tego co nazywamy integracją europejską, ale tego co tak naprawdę w pierwszych latach powojennych było integracją zachodu Europy.

Natomiast jego biografia bezsprzecznie jest związana z historią integracji europejskiej, poczynając właśnie od II wojny światowej, bo jeszcze jego doradca, wtedy premiera Sikorskiego, intensywnie na rzecz tej integracji działał.

I dopiero po 1975 roku, między innymi po śmierci generała Franco, można mówić o tym, żeby te kraje przystąpiły do wspólnoty europejskiej.

To tak nie jest, to jest właśnie też fascynujące w historii integracji europejskiej, że to jest bardzo dynamiczny proces.

Panie profesorze, zanim przejdziemy do ostatniej części naszej rozmowy, w której powiemy sobie o tym rozszerzeniu Unii Europejskiej w roku 2004, dla nas najważniejszym i o drodze do tego, jak to się stało, to chciałbym, żebyśmy odpowiedzieli sobie na jeszcze jedno ważne pytanie.

Na czym polega ta nowa jakość Unii Europejskiej względem tego wszystkiego, co było wcześniej?

ale jednak to są bardzo ważne etapy rozwoju Unii Europejskiej i pogłębiania integracji.

I z tym się wiąże zaplanowanie wielu działań, które miały służyć przyszłemu członkostwu Polski w Unii Europejskiej.

To znaczy, kiedy będzie można zostać członkiem tej nowej Unii Europejskiej.

Ten warunek mówił, że rozszerzenie może nastąpić, o ile ono nie będzie zagrażało integracji europejskiej.

Czyli jeżeli uda się zbalansować te dwa kierunki, rozszerzenie z pogłębianiem integracji europejskiej.

Czy były takie momenty, kiedy polskie zbliżanie się do Unii Europejskiej stanęło pod znakiem zapytania?

To myślę, że jest taki pozytywny element historii polskiej integracji europejskiej.

to ten zespół negocjacyjny najpierw ustala, czego my chcemy jako Polacy, jakiej Unii chcemy i do jakiej Unii chcemy wejść, ale też z jaką propozycją.

No i teraz jak sprawić, żeby ono weszło do Unii Europejskiej na równych zasadach jak wszystkie pozostałe rolnictwa już tam będące.

Był rodzaj ziemi, której w ogóle nie można było przez 18 lat sprzedawać od momentu, kiedy Polska wstąpi do Unii Europejskiej.

I to było zadanie Kułakowskiego i całej jego ekipy, żeby przed referendum, przed decyzją o przyjęciu Polski do Unii Europejskiej, przed podpisaniem traktatu akcesyjnego, potem ratyfikowaniem go dalej, żeby te wszystkie szczegóły ustalić.

No i znowu, jak to zakomunikować ludziom, że to są naprawdę poważne negocjacje, bardzo szczegółowe, bardzo wymagające i trzeba przez nie przejść, żeby można było podjąć tą prostą decyzję, że możemy zostać przyjęci do Unii Europejskiej.

Czy to jest ten moment, kiedy polska klasa polityczna, znowu tam jako reprezentant polskiego państwa występuje premier Rzeczpospolitej Leszek Miller, również znowu reprezentujący Sojusz Lewicy Demokratycznej, a więc ten, znowu też formację postkomunistyczną, która przejęła pałeczkę sztafetową w tym dążeniu do integracji europejskiej od Jerzego Buzka,

Otóż Unia Europejska, o której już dużo mówiliśmy, postanowiła, że zanim nastąpi to rozszerzenie, to przygotuje kolejny projekt pogłębienia integracji europejskiej, a mianowicie na podstawie tzw.

A śmierć to znaczy, nie wchodzimy do Unii Europejskiej.

Ostatecznie do podpisu złożonego w Kopenhadze w 2002 roku dochodzi, rok później, kilka miesięcy później, jeżeli chodzi o ścisłość, dochodzi do referendum akcesyjnego, które zostaje rozstrzygnięte na korzyść polskiej akcesji do Unii Europejskiej.

A w maju 2004 roku, 1 maja 2004 roku Polska zostaje członkiem Unii Europejskiej, co jest wyborem cywilizacyjnym, w którym jesteśmy do dziś.

Panie profesorze, bardzo dziękuję za długą, ale pragnę wierzyć interesującą wyprawę do świata Unii Europejskiej.