Mentionsy

Podcast Muzeum Historii Polski o najważniejszych wydarzeniach w historii Polski.

W historii Polski próżno szukać sławniejszej, a niełatwo ważniejszej.

Kim byli rycerze w płaszczach z czarnymi krzyżami, którzy w polskiej świadomości pozostają najczarniejszymi z czarnych charakterów?

Nie zajął Malborka, nie przyłączył miast pruskich z Gdańskiem, które same z siebie składały hołd polskiemu władcy?

Łukasz Starowiejski, zapraszam na kolejny odcinek podcastu Muzeum Historii Polski.

To jedno z najsławniejszych zdań w historii polskiej literatury.

Wbrew historycznym stereotypom wskazującym krzyżaków jako odwiecznych wrogów Polski, sąsiedztwo zakonników na przełomie XIV i XV wieku nie było uciążliwe.

Unia Polsko-Węgierska, w wyniku której królem Polski po ostatnim piaście został Ludwik Andegaweński, jeszcze umocniła ten sposób widzenia.

Gdzie Węgrowi na polskim tronie do jakichś dalekich nadmorskich rubieży?

W 1386 roku, gdy Jagiełło wstępował na polski tron, krzyżakom zaczął się palić grunt pod nogami.

Pierwsza na taką skalę w historii państwa polskiego.

Posłuchajmy profesora Michała Kopczyńskiego z Muzeum Historii Polski.

To efekt polskiej ofensywy dyplomatycznej.

Urban VI nazwał nawet władcę Polski Princeps Christianissimus, czyli władcą najbardziej chrześcijańskim.

Wielki Mistrz wystąpił do Polski o zachowanie neutralności w wojnie z Litwą, ale spotkał się z odmową.

Wojnę zamierzoną przeciw Litwie na Królestwo Polskie obrócę.

Jeśli tak, z zadania wywiązał się znakomicie, bo już 6 sierpnia, niezwłocznie po wyjeździe poselstwa, wielki mistrz skierował do polskiego władcy list z wypowiedzeniem wojny.

Ledwie Jagiełło zdążyło otworzyć list od von Jungingena, a już wojska zakonne wkroczyły na polskie ziemie.

Pierwszy w historii Polski most saperski.

Wiosną został spławiony Wisłą do Czerwińska, a na początku lipca złożony w pół dnia, nim to przez rzekę przeprawiły się polskie wojska.

Trudno się dziwić, że Ulrich von Jungingen, spodziewający się bądź wspólnego ataku wzdłuż Wisły, lub też osobnego uderzenia Litwy i Polski z dwóch stron, mimo relacji nocznego świadka polskiego rycerza w służbie posłów węgierskich, nie był w stanie uwierzyć w działania wojsk sprzymierzonych.

Przybyli bowiem godni wiary szpiegowie nasi i oznajmili, że król polski Władysław po Nadwiślu się błąka i usiłuje, ale nie może przeprawić się przez rzekę, że już wiele rycerstwa jego szukając brodu potonęło.

Grunwald niewątpliwy był wielką bitwą i to nie tylko w standardach polskich, ale był wielką bitwą też w standardach europejskich.

Ze szczegółami donosi nam o tym kronika konfliktu, dokument, który napisany został tuż po bitwie przez osobę bliską polskiemu władcy.

Swoje roczniki, czyli kroniki słynnego Królestwa Polskiego pisał on 50 lat po bitwie, ale informacje o niej posiadał zapewne bardzo dobre i z pierwszej ręki.

Owszem, wiele historii ubarwiał i interpretował.

I nagle się okazało, że to skrzydło polskie z rycerstwem polskim dalej stoi, dalej uczestniczy w bitwie.

Krytyczna chwila następuje około 14, gdy pod naporem pada na ziemię Marcin Zbrocimowic, a wraz z nim wielka chorągiew Królestwa Polskiego z Orłem Białym.

Jego chówce szarżują nieopodal stojącej na pagórku małej grupki polskich rycerzy, nie zwracając na nią specjalnej uwagi.

Ten mało znaczący oddział to polskie centrum dowodzenia z samym Jagiełłą.

Jeśli chodzi o krzyżaków, wojska polskie nie brały jeńców.

Polskie i litewskie wojska poza licznymi łupami zdobywają też wszystkie krzyżackie chorągwie.

Jeden z kompletów wisi dziś na Wawelu, drugi ma ozdobić Muzeum Historii Polski.

Tymczasem polski król od tego momentu wydaje się przede wszystkim pokazywać brak zdecydowania.

Jedna sugeruje, że Jagiełło, w końcu Litwin, nie chciał zbytnio wzmacniać Polski.

Należyte wyzyskanie Grunwaldu radykalnie do głębi zmieniłoby sytuację na korzyść Polski, lecz nie Litwy.

Służył swojej ojczyźnie, wspierając ją polskimi siłami.

Czy więc rzeczywiście polski król zmarnował grunwaldzki tryumf?

Czy rzeczywiście mógł zdobyć Malbork i przyłączyć Pomorze Gdańskie do Polski?

Narracja najsłynniejszego polskiego dziejopisarza brzmi więc wiarygodnie.

Miał chronić ziemie krzyżackie przed ewentualnym polskim najazdem.

Wojska polskie, choć mniej liczne, pokonują przeciwników.

Pogląd ten zakwestionował wybitny znawca dziejów zakonu i pomorza Marian Biskup w swojej książce o wojnach Polski z zakonem, wskazując, że w dłuższej perspektywie czasowej zakon...

A rycerze zakonni chowali się po zamkach, pozwalając wojskom polskim niszczyć w zasadzie bezkarnie tereny państwa krzyżackiego.

W końcu to rycerstwo stworzyło Związek Pruski, a gdy zakon usiłował go zlikwidować, po prostu podniosło bunt i podporządkowało się państwu polskiemu.

Trzeba było jednak jeszcze ponad 50 lat, by Pomorze Gdańskie zostało znowu przyłączone do Polski, a ponad wieku, by państwo zakonne ostatecznie przestało istnieć.

Podcast Muzeum Historii Polski o najważniejszych wydarzeniach w historii Polski.