Mentionsy
Inflanty - zapomniana kraina I Rzeczpospolitej
Rzeczpospolita Obojga Narodów w czasach największej świetności obejmowała tereny nie tylko Polski, Litwy, Białorusi i Ukrainy, ale także część Łotwy i Estonii. Słynne Inflanty to nasze dawne północne rubieże i teren konfliktów trzech mocarstw Rzeczypospolitej, Szwecji i Moskwy. Jednak ich historia sięga znacznie dalej...
W XII i XIII wieku na tych ziemiach ma miejsce ekspansja krzyżowców. Początkowo nie byli to jednak Krzyżacy, lecz Kawalerowie Mieczowi. Z kim rywalizowali i dlaczego ponieśli sromotną porażkę w bitwie pod Szawłami? Czy Krzyżacy to wykorzystali? Kim był Wolter von Plettenberg?
W Inflantach rozgrywały się wydarzenia, które na trwale wpisały się do naszej historii. I nie chodzi tylko o słynną bitwę pod Kircholmem, czy fakt, że to dzięki kurlandzkiemu lennikowi Rzeczpospolita stała się posiadaczem zamorskich kolonii. Inflanty polskie to ważna część naszej historii. Pochodzące stamtąd znamienite rody, rodziny i patrioci wpływały na losy Rzeczpospolitej. Co powinniśmy o nich wiedzieć?
O tym wszystkim w podcaście z serii Inne historie Polski rozmawiają Cezary Korycki i jego gość, dr Tomasz Borowski z Muzeum Historii Polski i Uniwersytetu Warszawskiego.
Podcast zrealizowano w ramach zadania: kontynuacja i rozbudowa multimedialnego projektu informacyjno-edukacyjnego - Portal Historyczny Dzieje.pl
Szukaj w treści odcinka
W dzisiejszym odcinku opowiemy o historii Inflant.
Wskazówką na to jest sama nazwa Inflanty, Liwonia, to jest spolszczona nazwa, Inflanty są spolszczoną wersją słowa Liwland, Liwonia, od ludu Liwów, który mieszkał nad Dźwiną, w terenach dzisiejszej Rygi mniej więcej i to był lud ugrofiński, właśnie mimo, że na terenie Łotwy to to był lud ugrofiński, czyli powiązany z Estami, on już prawie zupełnie zaniknął, ale też wskazuje, że prawdopodobnie tereny Łotwy były zamieszkane przez ugrofinów i tylko później Bałtowie wypchnęli ich.
Czym zasadniczo w wymiarze geograficznym są inflanty i jak możemy je narysować na mapie Europy?
To jest akurat wyjątkowo proste pytanie, ponieważ granica Inflant w zasadzie nie zmienia się od XIII wieku.
Inflanty mniej więcej od XIII wieku pokrywają się z terenami, które współcześnie zajmuje Łotwa i Estonię.
Tak jak wcześniej wspomniałem, nazwa Inflanty wywodzi się od Liwland, czyli od tego dosyć małego obszaru, gdzie mieszkali Liwowie.
Czyli tak jakby kraje bałtyckie to nie to samo co Inflanty, ponieważ kraje bałtyckie, Litwa się do nich zalicza, a nie zalicza się do Inflant.
To uznali Kurlandia, Łatgalia, Semigalia, czyli południowa Łotwa, że to jest granica Inflanty.
Czyli Inflanty to po prostu obszar Łotwy i Estonii z niewielkimi zmianami granicznymi, ale z grubsza tak.
Więc historia chrześcijańskich krucjatowych, Inflant jest starsza niż historia krucjatowych Prus paradoksalnie.
Ekspansja łacińskiej Europy, krzyżowców, zachodu na teren Inflant wiąże się po prostu z ekspansją średniowiecznej Europy, z ekspansją chrześcijaństwa.
Więc 1168 Niemcy zakotwiczają się nad Bałtykiem i 30 lat później docierają do Inflant.
Natomiast, żeby rozbudować swoje wpływy, tam dochodzi do sporu, miejscowi poganie nie chcą tak jakby ustępować miejsca, nadawać kolejnych terenów kupcom niemieckim, dochodzi do sporu, już następca Meinharda, biskup Berthold, nawołuje do tak zwanej corocznej krucjaty, stałej krucjaty, ponieważ inflanty są o tyle magiczną krainą, przynajmniej mi to bardzo działa na wyobraźnię, ponieważ zimą Bałtyk zamarza,
A ponieważ Żmudź, Litwa jest krainą pogańską, nie połączoną z Zachodnią Europą, to przez pół roku Inflanty nie mają w zasadzie żadnego połączenia z Zachodnią Europą, są taką wyspą.
a potem 1250, to jest czas silnej ekspansji krzyżowców, łacinników na teren Inflant.
Inflanty są położone tam centralnie i tymi głównymi ośrodkami to jest Dźwina, kiedy kupcy hanzeatycy płyną wzdłuż Dźwiny, później Witebsk, miasta bogate ruskie oraz Zatoka Fińska na północy, także przez Narwę.
Krótko mówiąc, Niemcy i krzyżowcy przybywają do Inflant, żeby szerzyć wiarę oraz żeby handlować, ale nie z samymi Inflantami, bo tam tak dużo zasobów naturalnych nie ma, natomiast robiąc z tego bazę pośredniczącą w wielkim handlu pomiędzy Rusią a Europą Zachodnią, który trwa do XVII-XVIII wieku.
No tutaj ta Ruś w pewnym momencie dawała się we znaki mieszkańcom Inflant.
Rozwój Inflant był możliwy ze względu na słabość Rusi.
To jest duża, znacząca bitwa i w tym momencie całym inflantom grozi upadek.
To znaczy, inflanty były podzielone pomiędzy biskupów krucjatowych oraz zakon kawalerów mieczowych, tereny były podzielone.
Pomiędzy innymi i w momencie, w którym zakon kawalerów mieczowych jest prawie w całości unicestwiony w czasie bitwy pod Szawłami, trochę nie wiadomo kto miałby Inflant bronić i wtedy na białym koniu pojawia się zakon krzyżacki, który dopiero przed sekundą dostał tereny w ziemi chomińskiej w Polsce, jeszcze jest bardzo słabiutki w tym regionie, ale inaczej niż zakon kawalerów mieczowych ma renomę w Europie, ponieważ był aktywny Ziemi Świętej, ponieważ ma dobre kontakty z papieżem, świetne kontakty z cesarzem, więc on tak jakby przychodzi z taką nadzieją odrodzenia i posprzątania.
W momencie, w którym zakon krzyżacki przejmuje posiadłości inflanckie swojego pośrednika, tego zakonu kawalerów mieczowych, który został pokonany podczas bitwy pod Szawłami w 1236 roku, zakon krzyżacki następuje tak jakby połączenie Prus z Inflantami i w związku z tym
Więc na samym początku Prusy i Inflanty są w pełni równoprawne, a w jakimś sensie Inflanty nawet są potężniejsze, ponieważ...
W czasach, kiedy krzyżacy dostają się do Prus, tam nie mają żadnych zamków, mają trochę grodów drewniano-ziemnych, natomiast w Inflantach już są kamienne zamki.
Ostatnie odcinki
-
Konstytucja 3 maja i II rozbiór Polski. Ostatni...
25.06.2026 14:00
-
Czerwiec 1976. Początek końca PRL?
18.06.2026 14:00
-
Marionetka czy król? Rządy Stanisława Augusta P...
11.06.2026 14:00
-
Jak wyglądały wakacje w PRL?
04.06.2026 14:00
-
Początki króla Stanisława Augusta Poniatowskieg...
28.05.2026 14:00
-
II RP pod francuskim parasolem. Francja i Pols...
21.05.2026 14:00
-
Zamach stanu Piłsudskiego. Przewrót majowy i rz...
14.05.2026 14:00
-
Telefon - historia rewolucyjnego wynalazku
07.05.2026 14:00
-
Rewolucja informacyjna. Wynalezienie druku i hi...
07.05.2026 07:38
-
Katastrofa jądrowa w Czarnobylu. Wybuch elektro...
23.04.2026 14:00