Mentionsy

Rok 1525 wyznacza ważną cezurę w historii Europy i niebagatelną datę dla historii Polski.

Dlaczego ten lud nie będący w istocie nigdy pod panowaniem polskich królów, aż do czasów XX wieku nie zapomniał o swoim języku i czuł więź z Polską?

Zapraszam na kolejny odcinek podcastu Muzeum Historii Polski z serii Inne Historie Polski.

Dzień dobry, witam w kolejnym odcinku podcastu Muzeum Historii Polski.

Spotykamy się z profesorem Januszem Małkiem, wybitnym badaczem historii Prus, byłym prorektorem Uniwersytetu Mikołaja Kopernika w Toruniu.

To, co mówiłem o tym morzu, o tym, że blokowali rozwój państwa polskiego.

Tutaj głównie Ryński stracił głowę, bo szedł po stronie polskiej, ale obowiązkiem naturalnie poddanych byłoby stanąć po stronie krzyżackiej.

No po polskiej stronie, no naturalnie Żmudzini, Litwini, Moskale, jakaś tam część też stawali.

Trzeba przyznać, że to, co stworzył zakon w środkowej Europie, było pewnego rodzaju fenomenem w historii politycznej Europy i też fenomenem od strony, jak to się dzisiaj nazywa, deweloperskim.

Tomicki z Szydłowieckim, kanclerz i ten, wysyłają wojewodę tutaj pomorskiego, Achacego Ceme, który nie znał Polski, ale przede wszystkim niemiecki.

W poniedziałek, poniedzieli palmowej rano, około godziny dziesiątej, wyjechał konno król Polski z zamku w Krakowie do miasta w towarzystwie swoich radców.

Po obu stronach siedzieli polscy wojewodowie, kasztelanowie Polski i Prus, rajcy z Torunia i Elbląga we wzorowym porządku.

Margrabia Albrecht stanął wraz z obydwoma książętami przed królem i zwrócił się do niego w doskonałej mowie i obiecał jemu i koronie polskiej wszelaką wierność.

Wręczono mu do rąk nową chorągiew z białego adamaszku, na której znajdował się czarny orzeł ze złotymi pazurami, złotą koroną na szyi, złotymi paskami na skrzydłach, na piersi ze srebrną literą S. Albrecht przysięgał królowi i koronie polskiej pod tą chorągwią, jako pan i dziedzic księstwa pruskiego.

Tu o tyle on był w lepszej sytuacji, że ta inicjatywa wyszła z polskiej strony, żeby przejął księstwo jako lenno.

Dobrze się składa, bo zajmuje się pan profesor także historią Skandynawii i tutaj pojawiło się takie moje skojarzenie, gdyż rozmawiałem ostatnio z Hermanem Lindqvistem, który jest autorem popularnych książek o historii Szwecji i on mnie oświecił z jedną bardzo ciekawą sprawą, że potęga domu Wazów wzięła się właśnie z reformacji i po prostu zagarnięcia pieniędzy kościoła.

Chyba gdyby Zygmunt Stary był rozsądnym władcą i myślał o przyszłości Rzeczypospolitej, Obojga Narodów, później to państwo stało się Rzeczpospolitą Obojga Narodów, gdyby myślał o przyszłości Królestwa Polskiego, to po prostu...

Ja jak pamiętam byłem na kółku historycznym w Mrągowie, to na mojego profesora historii młotkowskich, dawny senator międzywojenny, no to mówiłem, ale dlaczego król nie zrobił, nie?

No próby były, bo ta wojna 519-21, koniec Polski z naszej strony, ale słabo ułożyli pieniądze.

Następnie jeszcze wielu radców trzech książąt i wielu i wielu innych z Prus i Polski zostało przez króla pasowanych na rycerzy.

Ostatni hołd pruski był w roku 1641, ale jakie to przyczyny sprawiły, że Prusy polskim królom się wymykają stopniowo z rąk i do tym królom, którzy tej trzeciej, jak to się nazywa, dynastii, która tym Bałtykiem była raczej mocno zainteresowana, a nie potrafiła z tymi Prusami zrobić porządku, czyli królowi z dynastii Wazów.

Prusy należą do Polski.

Zaznaczyłem, że wywodzi się pan z części Mazur, gdzie praktycznie nigdy nie było państwa polskiego, nigdy nie panował żaden polski król, nigdy nie było żadnej polskiej władzy, a mimo wszystko przez te wszystkie wieki przetrwała tam polskość i posługiwanie się przez Mazurów swojskim słowiańskim językiem, chociaż nawet religię też mieli inną niż mieszkańcy Mazowsza, bo nie było tam katolicyzmu.

Dlaczego Mazurzy lgnęli do Polski w kontekście też odzyskiwania przez Polskę niepodległości, w kontekście dwudziestolecia międzywojennego?

Tak jak trzeba powiedzieć, że Polacy, którzy są w Anglii, to pierwsze pokolenie będzie polskie.

Mój ojciec był tym, jak to się stało, bo działdowszczyznę przyłączyli do Polski.

Zapraszamy do subskrypcji kanału Muzeum Historii Polski, tak aby nie ominęły Państwa kolejne odcinki.