Mentionsy

Podcast Muzeum Historii Polski
11.10.2023 15:00

Józef Piłsudski. Patriota i socjalista?

Józef Piłsudski - komendant Legionów Polskich, naczelnik państwa, jeden z ojców polskiej niepodległości i lider Polskiej Partii Socjalistycznej. Czy można powiedzieć, że socjalizm nie pasuje do wizerunku Marszałka? Czy wynika to z tego, że Piłsudskiego kojarzono z Organizacją Bojową PPS i ich terrorystycznymi akcjami? A może przyczynił się do tego przewrót majowy z 1926 roku i odejście naczelnika od lewicowych ideałów? Józef Piłsudski wydał broszurę "Jak stałem się socjalistą", w której wyjaśnił przyczyny swojej fascynacji socjalizmem. Czy była to tylko moda środowiskowa? Prowadząc pismo PPS-u „Robotnik” nieprzychylnie reagował na napływającą od robotników korespondencję, uznając ich za donosicieli i ludzi pozbawionych intelektualnego zaplecza. Postaramy się prześledzić ideowe wybory Józefa Piłsudskiego, zadając pytania o to, co miało wpływ na kształt ustroju II Rzeczpospolitej. W końcu wprowadzenie prawa wyborczego dla kobiet, 8-godzinnego dnia pracy, ubezpieczeń społecznych i powszechnej edukacji – to wszystko brało się z programu Polskiej Partii Socjalistycznej. O tym wszystkim opowiemy w dzisiejszym podcaście Muzeum Historii Polski. Gościem odcinka jest dr Sebastian Adamkiewicz, historyk z Muzeum Tradycji Niepodległościowych w Łodzi. Dofinansowano ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego. Podcast zrealizowano w ramach zadania: kontynuacja i rozbudowa multimedialnego projektu informacyjno-edukacyjnego - Portal Historyczny Dzieje.pl

Szukaj w treści odcinka

Znaleziono 19 wyników dla "Józefa Piłsudskiego"

Aczkolwiek myślę, że pytanie o to, jaki był format ideowy marszałka Piłsudskiego, w co wierzył, jaką Polskę chciał zbudować i jak to buduje nawet dzisiejszą politykę, myślę, że jest bardzo zasadne.

Czyli Józefa Piłsudskiego.

Mogą się wypowiedzieć, ale już stosunek Piłsudskiego do tego, no jest dość, no nawet nie powiem dwuznaczny, nie dwuznaczny, dość oczywisty, znaczy on traktuje tych ludzi z taką lekką pogardą, chociaż jednocześnie we własnych artykułach, no.

To znaczy ten skomplikowany, nazwijmy to, stosunek Piłsudskiego do robotników.

I w działalności publicystycznej Piłsudskiego bardzo silne jest kontrastowanie państwa rosyjskiego i rzeczywistości rosyjskiej.

Wróćmy do Piłsudskiego i wróćmy do socjalizmu, no bo właściwie jakby sobie stworzyć jakiś obraz Piłsudskiego u progu XX wieku, no to właściwie w tym socjalizmie Piłsudskiego jest chyba więcej, nie wiem, Mickiewicza, czy Słowackiego przede wszystkim.

W wypadku Piłsudskiego to zdecydowanie więcej Słowackiego niż, ja wiem, więcej Słowackiego niż Marksa, mówiąc krótko.

Ta jego antyrosyjskość tutaj niewątpliwie Piłsudskiego mogła przekonać, ale po latach, już w latach trzydziestych pisał z kolei, że on nie ze wszystkimi analizami ekonomicznymi zgadzał się Marksa.

Jeżeli spojrzę na biografię Józefa Piłsudskiego, które zajmują się przełomem XIX i XX wieku i początkami jego wielkiej politycznej kariery i poruszają temat jego liderowania Polskiej Partii Socjalistycznej, to tam wymienia się jednym tchem jego funkcję.

Chciałem nawiązać do tego, co powiedziałeś o połączeniu socjalizmu i tej myśli niepodległościowej w praktyce politycznej czy w myśli politycznej Józefa Piłsudskiego.

No więc tutaj wychodziła z kolei ta antyrosyjskość Józefa Piłsudskiego, który ruchowi rewolucyjnemu w Rosji nie za bardzo ufał.

A więc to określenie Piłsudskiego mianem socjalisty miało bardzo silne nacechowanie emocjonalne, dalekie od jakiegoś tutaj wnikania w ideę marksowską, czy ideę niepodległościową.

Miał taki problem swój wewnętrzny, że on uwielbiał Piłsudskiego, a jednocześnie był zwolennikiem narodowej demokracji i miał prawicowe poglądy i nie potrafił tego uwielbienia dla Piłsudskiego pogodzić.

Ja myślę, że to dotyczy też bardzo wielu dzisiejszych publicystów, że jakoś uwielbienie dla Piłsudskiego nie idzie w parze z akceptacją jego przeszłości politycznej.

I oczywiście różne zachowania Piłsudskiego po 1918 roku wydaje się, że mogą potwierdzać te słowa, ale nie do końca.

No ale to właściwie powinniśmy spojrzeć na to w ten sposób, że ta druga Rzeczpospolita stworzona przez Piłsudskiego, no współtworzona, bo przecież to oczywiście nie jest tak, że sam Demiurge Józef Piłsudski stworzył wszystko, ale był głową tego państwa przez pierwsze lata jego funkcjonowania.

I że tak naprawdę działanie Piłsudskiego miało przeciwdziałać rozlaniu się fali rewolucji, większej rewolucji na tereny polskie.

których nie wygrywają wcale socjaliści, tylko przeciwnicy ideowi Józefa Piłsudskiego, narodowa demokracja przede wszystkim, siły prawicowe.

Wychodząc od pytania, czy socjalizm, czy romantyzm jest w życiu politycznym Józefa Piłsudskiego istotniejszy, doszliśmy chyba do bardzo jednoznacznej i mocnej odpowiedzi, której udzielił nam dr Sebastian Adamkiewicz z Muzeum Tradycji Niepodległościowej w Łodzi.