Mentionsy
Kastrat, stare bóstwa, i trójkąt małżeński. Polska XI i XII wieku
W kolejnym odcinku podcastu Muzeum Historii Polski „1000 lat. Prześwietlenie ” Łukasz Starowieyski znów wróci do czasów początków Polski. To będzie podróż po wyjątkowo chwiejnym państwie − które od potęgi do zupełnego upadku dzielić mogło ledwie kilka lat: jak w przypadku czasów Mieszka II. Syn Bolesława odważnie rzucał rękawice cesarzowi, by po dziewięciu latach żebrać o pomoc, zrzekając się korony. Spotkamy się też ze starymi bóstwami, o których groźnym powrocie ze zgrozą piszą ówcześni kronikarze. Zobaczymy Polskę spustoszoną tak, jak nie była nigdy wcześniej, ani zapewne nigdy później. Przyjrzymy się też pierwszemu w historii Polski trójkątowi − na pewno władzy, a być może też miłosnemu. Będzie też o wielkim sporze króla z biskupem, a także o tym jak tworzyła się legenda władcy mordercy i kapłana ofiary. Aż dojdziemy do zapewne najważniejszego w historii testamentu, który na 200 lat podzielił Polskę. Dofinansowano ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego. Podcast zrealizowano w ramach zadania: kontynuacja i rozbudowa multimedialnego projektu informacyjno-edukacyjnego - Portal Historyczny Dzieje.pl
Szukaj w treści odcinka
Gdy w pamiętnym roku 1025 oddawał ducha Bolesław Chrobry, nic nie wskazywało na to, że młode, kroczące od sukcesu do sukcesu państwo Piastów za kilka lat praktycznie przestanie istnieć.
Od Mieszka II do Bolesława Krzywoustego.
Syn Bolesława Chrobrego szybko przejął i władzę, i koronę po ojcu.
Trzeba cofnąć się do pamiętnego w historii Polski roku 1025, w którym najpierw na króla koronował się lub dopełnił obrzędu ojciec Bolesław Chrobry, by niedługo później umrzeć.
Bolesław Chrobry co prawda utracił najprawdopodobniej Pomorze Zachodnie, ale jego władztwo rozciągało się na około 250 tys.
Był przebywający na razie w klasztorze we Włoszech pierworodny syn Bolesława Bespryn.
To jego chrobry, wbrew zwyczajowi, postanowił uczynić następcą.
Do objęcia władzy Bolesław też przygotował syna gruntownie.
Za to, że król Bolesław, jego ojciec, podobną im wyrządził krzywdę, oślepiwszy ich księcia, a swego wuja.
Można zauważyć taką prawidłowość, że o ile sukces Polski łatwo jest przypisać kilku wybitnym politykom, Bolesławowi Chrobremu, Mieszkowi I, o tyle przyczyny kryzysu Polski i upadku państwa są bardziej złożone.
Bolesław Chrobry wypowiedział wiele wojen z Niemcami, z Rusią, z Czechami, z Węgrami, w związku z tym Polska miała napięte stosunki z prawie wszystkimi sąsiadami, co nie zdrużyło dobrze na przyszłość.
W czasach Bolesława Chrobrego głównym źródłem dochodów Polski były wojny.
Tak oto do historii wkracza Bolesław Zapomniany.
Gdy umarł Mieszko II, nastąpił po nim pierworodny syn jego, Bolesław.
Państwo Mieszka I i Bolesława przestało istnieć.
Krajem rządził wciąż dziadek, potężny Bolesław, a ojciec miał świetlaną przyszłość.
Bolesław Śmiały.
Niełatwo w historii Polski znaleźć drugą tak kontrowersyjną postać jak Bolesław Śmiały.
Bolesław, mąż hojny, a wojowniczy, rządził Królestwem Polskim.
Jeśli kiedykolwiek osobowość panującego wpłynęła decydująco na losy podległego mu kraju, to na pewno było tak w wypadku Bolesława II.
Jeśli patrzeć na główne linie polityki, umieszczając je na tle zagadnień europejskich, wolno uznać Bolesława za umysł niemal genialny.
Musiał Bolesław jak niepyszny wracać z trzech po wpadnięciu w zasadzkę.
Z Czechami co prawda na wyraźny rozkaz Henryka IV zawiera Bolesław, jak pisze kronikarz, najniebezpieczniejszą zgodę, ale pakt łamie przy pierwszej okazji.
Bolesław ma jednak albo politycznego nosa...
Bolesław rzuca rękawice, ostatecznie wypowiadając cesarzowi posłuszeństwo.
Gdy przegrywający Henryk szykuje się powoli do zdjęcia butów i udania się boso do kanosy, by ukorzyć się przed Grzegorzem VII, Bolesław jest u szczytu potęgi.
Za pierwszym razem Bolesław swoim zwyczajem przywrócił mu tron, za drugim dogadał się z konkurentem, by w 1077 roku na życzenie papieża znów przywrócić starego władcę.
Rozdając karty u sąsiadów, musiał Bolesław przeoczyć wrzut nabrzmiewający we własnym mateczniku.
Jak zaś doszło do wypędzenia króla Bolesława z Polski, długo byłoby o tym mówić.
Galanonim, pierwszy polski kronikarz związany był z dworem Bolesława Krzywoustego, bratanka Bolesława i syna jego następcy, Władysława Hermana.
Według mistrza Wincentego wszystko rozpoczyna się od powrotu Bolesława z wyprawy na Ruś.
Bolesławowi pozostaje już tylko łatka wybitnego dowódcy, który zszedł na złą drogę i stał się mordercą.
W takim sensie nie udało się kościołowi narzucić zwierzchności nad władzą centralną i te pojedyncze zwycięstwa nad Bolesławem Śmiałym, nad cesarzem, nad królem Anglii, natychmiast sytuacja wracała później do punktu wyjścia, czyli władca był silniejszy, miał przewagę nad władzą kościelną, bo to on miał wojsko.
Swoją drogą, ciekawostką jest, że szwarc charakterem stał się Bolesław.
Relacjonuje kronikarz ostrzeżenie, które usłyszał młodszy syn Hermana, Bolesław.
To Sieciech prawdopodobnie stoi za spiskiem przeciw Bolesławowi Śmiałemu.
Znaczy Zbigniew ani Bolesław nie zostali zabici i w końcu udało się Sieciecha pokonać w bitwie.
O swój dział upomina się pierworodny Zbigniew, syn bądź pierwszej żony, bądź nałożnicy władcy, a także młody Bolesław.
Zbigniew dostaje Wielkopolskę i Kujawy, Bolesław, Śląsk i Małopolskę, a Herman osiada na Mazowszu, zachowując jednocześnie władzę zwierzchnią.
Dlatego Bolesław dla potomnych okazał się władcą o krzywych ustach.
Zanim jednak Bolesław splami się krzywoprzysięstwem i zbrodnią, musi minąć jeszcze kilka lat.
Bolesław odwrotnie.
Zbigniew nie przepuszcza wojsk Bolesława na Pomorze.
Bolesław w rewanżu najpierw wyparł go z Wielkopolski, a rok później z pomocą ruską i węgierską pokonał go też na Mazowszu i wygnął z kraju.
Tym razem jednak uzbrojony jedynie w przysięgę Bolesława, zbroja okazuje się nadzwyczajnie trwała.
Na pewno Bolesław zmuszony jest ugiąć kark.
Bolesław pozbył się jedynego konkurenta i stał się panem całego kraju.
Rok wcześniej umarła pierwsza żona Bolesława, zostawiając po sobie jednego syna.
Żona okazuje się niezwykle płodna, daje Bolesławowi aż dwunastkę dzieci, tym sześciu synów.
Ale na razie Bolesław nie zawraca sobie głowy sukcesją.
Schyłek panowania nie był dla Bolesława zbyt udany.
Bolesławowi zostało już tylko jedno.
Zaledwie nieco ponad wiek minął od śmierci Bolesława Chrobrego, ale w tych czasach koło historii kręciło się niezwykle szybko.
Po śmierci Bolesława Krzywoustego Polska rozpada się.
Ostatnie odcinki
-
Czy bitwa pod Wiedniem była błędem? Jan III Sob...
29.01.2026 15:00
-
Niekorzystne sojusze i zdrada magnatów? Sobiesk...
22.01.2026 18:00
-
Pierwszy kryzys klimatyczny? Mała epoka lodowco...
15.01.2026 18:00
-
Czy Jan Sobieski był ratunkiem dla Rzeczpospoli...
08.01.2026 18:00
-
Jan Sobieski. Cienie młodości — ambicja i klęsk...
01.01.2026 18:00
-
Wojsko na ulicach. Polska 1981 między strachem ...
18.12.2025 18:00
-
Jak komunistyczna partia zniewoliła Polskę?
11.12.2025 18:00
-
Koniec węgla? Jego polska historia
04.12.2025 18:00
-
Rosyjski kolonializm, czyli podbój bez mapy?
27.11.2025 18:00
-
Krzyżacy przejmują Gdańsk. Nowe rozdanie
20.11.2025 18:00