Mentionsy
Kastrat, stare bóstwa, i trójkąt małżeński. Polska XI i XII wieku
W kolejnym odcinku podcastu Muzeum Historii Polski „1000 lat. Prześwietlenie ” Łukasz Starowieyski znów wróci do czasów początków Polski. To będzie podróż po wyjątkowo chwiejnym państwie − które od potęgi do zupełnego upadku dzielić mogło ledwie kilka lat: jak w przypadku czasów Mieszka II. Syn Bolesława odważnie rzucał rękawice cesarzowi, by po dziewięciu latach żebrać o pomoc, zrzekając się korony. Spotkamy się też ze starymi bóstwami, o których groźnym powrocie ze zgrozą piszą ówcześni kronikarze. Zobaczymy Polskę spustoszoną tak, jak nie była nigdy wcześniej, ani zapewne nigdy później. Przyjrzymy się też pierwszemu w historii Polski trójkątowi − na pewno władzy, a być może też miłosnemu. Będzie też o wielkim sporze króla z biskupem, a także o tym jak tworzyła się legenda władcy mordercy i kapłana ofiary. Aż dojdziemy do zapewne najważniejszego w historii testamentu, który na 200 lat podzielił Polskę. Dofinansowano ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego. Podcast zrealizowano w ramach zadania: kontynuacja i rozbudowa multimedialnego projektu informacyjno-edukacyjnego - Portal Historyczny Dzieje.pl
Szukaj w treści odcinka
Podcast Muzeum Historii Polski o najważniejszych wydarzeniach w historii Polski.
Pierwszy polski król zostawiał państwo potężne i zamożne, do tego ze starannie przygotowanym następcą.
Łukasz Starowiejski zapraszam do wędrówki po drogach lub częściej bezdrożach średniowiecznej, jedenasto- i dwunastowiecznej Polski.
Będzie też o historii zdrady, zbrodni i kary.
A także o pierwszym w historii Polski trójkącie.
Posłuchajmy Pawła Jasienicy i jego Polski Piastów.
Trzeba cofnąć się do pamiętnego w historii Polski roku 1025, w którym najpierw na króla koronował się lub dopełnił obrzędu ojciec Bolesław Chrobry, by niedługo później umrzeć.
Głodnym okiem na sporne ziemie przyłączone do Polski patrzyli władcy Rusi i Czech.
Zapędził się zbytnio król Polski, nie zauważając burzy, która już zbierała się nad jego granicami.
To na jego dwór trafili wygnani z Polski bracia Mieszka, Besprym i Otto.
To być może drugi strategiczny błąd polskiego władcy.
Mieszko musiał zrzec się u Łużyc i Milska, które już nigdy nie wróciły do Polski.
Na wschodzie Rusini zajęli Grody Czerwieńskie, a następnie osadzili na polskim tronie Bezpryma.
Posłuchajmy doktora Tomasza Borowskiego z Muzeum Historii Polski.
Można zauważyć taką prawidłowość, że o ile sukces Polski łatwo jest przypisać kilku wybitnym politykom, Bolesławowi Chrobremu, Mieszkowi I, o tyle przyczyny kryzysu Polski i upadku państwa są bardziej złożone.
W czasach Bolesława Chrobrego głównym źródłem dochodów Polski były wojny.
Do tego myślę, że jest taka ciekawa prawidłowość w polskiej historii dotycząca koronacji.
Przez pierwsze 300 lat średniowiecznej Polski koronacja zawsze kończyła się niedobrze.
Prawdopodobnie wynikało to stąd, że elity polskie nie chciały silnej władzy centralnej.
Do naszej historii jeszcze powróci, ale na razie kraj pogrąża się w kompletnym chaosie.
Tak oto do historii wkracza Bolesław Zapomniany.
Z powodu srogości, potworności, występków, zbrodni okrutnych i nieludzkich, których się dopuszczał, źle skończył swe życie i choć odznaczony został koroną królewską, niepoliczony został nawet w liczbie królów i książąt polskich dla wielkiej nieprawości swojej.
Polski, zszedł przed wczesną śmiercią, a wiara chrześcijańska, tam przez jego poprzedników zaczęta i przez niego lepiej umocniona, upadła niestety w sposób godny płaczu.
I było poruszenie wielkie na ziemiach polskich.
Posłuchajmy znów Tomasza Borowskiego z Muzeum Historii Polski.
Istnieje kilka mocnych przesłanek potwierdzających bunt ludności Polski w tych czasach.
To znaczy większość mieszkańców Polski mogła nawet nie zauważyć tego, że żyje w chrześcijańskim kraju.
W związku z czym wydaje mi się raczej, że ten bunt miał związek z kryzysem państwa polskiego i siłą rzeczy w momencie, w którym kryzys dotknął państwo, ucierpiał także Kościół, ponieważ Kościół był podtrzymywany przez to państwo.
W sposób tak tragiczny, że można to porównać do największych katastrof w całej historii Polski.
Straszliwy rajd przez polskie ziemie urządza sobie król Czech Brzetysław.
A jakby tego było mało, na ziemię polskie spadają też najazdy Prusów i Pomorzan.
jak i Masław, były przyboczny Mieszka, odrywa od Polski Mazowsze.
Gdyby nie on, jest wielce prawdopodobne, że tego podcastu w ogóle by nie było, a o państwie polskim mówiłoby się być może jak o jakiejś historycznej efemerydzie, która nie przetrwała nawet wieku.
Królestwo Polskie doszczętnie wyczerpane i doprowadzone prawie do upadku po śmierci króla Mieczysława Mieszka pod kierunkiem i żądami znakomitego króla polskiego Kazimierza I osiągnęło już niemal pełnię rozwoju.
Kazimierz to postać warta tego, by na chwilę odwrócić bieg historii i wrócić do roku 1016.
W jakim stanie znajdowała się Polska, pokazuje, że wystarczyło wsparcie pięciuset zbrojnych, by Kazimierz wjechał do Polski jako triumfator i szybko podporządkował sobie Małopolskę i Wielkopolskę.
Ostatecznie Mazowsze powróciło do Polski w 1047 roku.
Niełatwo w historii Polski znaleźć drugą tak kontrowersyjną postać jak Bolesław Śmiały.
Karuzela historii znów zatoczyła koło.
Bolesław, mąż hojny, a wojowniczy, rządził Królestwem Polskim.
Henryk ma związane ręce, nie atakuje Polski, po raz kolejny nie jest też w stanie pomóc Salomonowi.
Polski władca staje po stronie Rzymu.
Z polskiego punktu widzenia przez długi czas było tu nadzwyczaj spokojnie.
Jak zaś doszło do wypędzenia króla Bolesława z Polski, długo byłoby o tym mówić.
Galanonim, pierwszy polski kronikarz związany był z dworem Bolesława Krzywoustego, bratanka Bolesława i syna jego następcy, Władysława Hermana.
A wszystko wskazuje na to, że w tej historii Herman, młodszy brat Szczodrego, mocno pobrudził sobie paluchy.
Czarną króla mordercy i białą biskupa obrońcy uciśnionych do ich utrwalenia przyczynia się drugi z wielkich polskich dziejopisów, Wincenty Kadłubek.
Posłuchajmy doktora Tomasza Borowskiego z Muzeum Historii Polski.
To jest taki pierwszy konflikt w historii Polski, gdzie z perspektywy popularnej trudno jest wskazać, kto tutaj jest zły, a kto tutaj jest dobry.
To, co można powiedzieć, to to, że konflikt pomiędzy biskupem Stanisławem a królem Polski stanowi odzwierciedlenie podobnych konfliktów, które wydarzały się w całej ówczesnej Europie.
Donosi pierwszy polski kronikarz.
Właśnie z cienia historii wyłania się pierwszy w polskich dziejach tajemniczy trójkąt, którym zapewne targają wielkie emocje i żądze.
Nie protestował, gdy władca sąsiada, według Kosmasa, koronował się na króla Czech i Polski.
Zanim jednak dojdzie do ostatecznego rozbicia, diabelski młyn historii znów wyniesie Polskę i jej władcę na zaszczytne miejsce.
Bolesław w rewanżu najpierw wyparł go z Wielkopolski, a rok później z pomocą ruską i węgierską pokonał go też na Mazowszu i wygnął z kraju.
W zamian za to udało mu się obronić niezależność polskiego kościoła.
Właśnie rozpoczyna się nowa era w historii Polski.
Zaledwie nieco ponad wiek minął od śmierci Bolesława Chrobrego, ale w tych czasach koło historii kręciło się niezwykle szybko.
I to wszystko w tej odsłonie podcastu Muzeum Historii Polski Tysiąc lat prześwietlenie.
Posłuchaj o początkach państwa polskiego.
Subskrybuj kanał Muzeum Historii Polski.
Ostatnie odcinki
-
Czy bitwa pod Wiedniem była błędem? Jan III Sob...
29.01.2026 15:00
-
Niekorzystne sojusze i zdrada magnatów? Sobiesk...
22.01.2026 18:00
-
Pierwszy kryzys klimatyczny? Mała epoka lodowco...
15.01.2026 18:00
-
Czy Jan Sobieski był ratunkiem dla Rzeczpospoli...
08.01.2026 18:00
-
Jan Sobieski. Cienie młodości — ambicja i klęsk...
01.01.2026 18:00
-
Wojsko na ulicach. Polska 1981 między strachem ...
18.12.2025 18:00
-
Jak komunistyczna partia zniewoliła Polskę?
11.12.2025 18:00
-
Koniec węgla? Jego polska historia
04.12.2025 18:00
-
Rosyjski kolonializm, czyli podbój bez mapy?
27.11.2025 18:00
-
Krzyżacy przejmują Gdańsk. Nowe rozdanie
20.11.2025 18:00