Mentionsy

Podcast Muzeum Historii Polski
25.09.2025 13:00

Komunista, szpieg i wybitny fizyk. Kim był Weissberg-Cybulski?

Książka "Wielka czystka" Aleksandra Weissberga-Cybulskiego to świadectwo człowieka, który na własnej skórze doświadczył zbrodniczego charakteru dwóch totalitaryzmów - komunizmu i nazizmu. Jego życie to dramatyczna droga przez przedwojenne Niemcy, Związek Sowiecki, więzienie NKWD i getto krakowskie, aż po powojenną ucieczkę z Polski na Zachód. To historia fizyka, inżyniera, pisarza i hazardzisty, który pozostawił jedno z najważniejszych świadectw epoki. Weissberg znalazł się w samym centrum wydarzeń – jego pobyt w ZSRR przypadł na okres Wielkiego Głodu i Wielkiej Czystki, które pochłonęły miliony istnień. Sam stał się ofiarą represji, przebywając dwa lata w enkawudowskim więzieniu. Po wojnie to Arthur Koestler, jego przyjaciel i światowej sławy pisarz, namówił go do napisania "Wielkiej czystki". Dlaczego młody człowiek z żydowskiej rodziny z Krakowa uwierzył w komunizm? Kiedy nastąpiło rozczarowanie tą zbrodniczą ideologią? Czy Weissberg-Cybulski uważał się za ofiarę? A może, ze względu na komunistyczne sympatie, poczuwał się do współodpowiedzialności za tym, czym był sowiecki komunizm? O tym wszystkim w dzisiejszym podcaście rozmawiają dr Michał Przeperski i prof. Irena Grudzińska-Gross z Princeton University oraz Instytut Slawistyki PAN Podcast zrealizowano w ramach zadania: kontynuacja i rozbudowa multimedialnego projektu informacyjno-edukacyjnego - Portal Historyczny Dzieje.pl

Szukaj w treści odcinka

Znaleziono 17 wyników dla "Związek Radziecki"

Były już początki idące zresztą chyba ze Związku Radzieckiego takiego ataku na Żydów.

Na dwa lata z Berlina musi uciekać, ponieważ pracując w Niemczech i będąc członkiem partii zobowiązał się i na pewno robił to do szpiegostwa przemysłowego na rzecz Związku Radzieckiego.

Został przymuszony do tego, żeby pojechać do Związku Radzieckiego.

To jest bardzo ważne, dlatego że my bardzo często myślimy o ludziach, którzy udali się w latach 30., w szczególności późnych 30., do Związku Radzieckiego, dlatego że chcieli.

ich w Szwajcarii przymusili, przymuszono do tego, żeby pojechać do Związku Radzieckiego, mimo że większość tych aktywistów na Zachodzie już wiedziała, co się dzieje w Związku Radzieckim i w Związku Radzieckim bardzo niechętnie tam jechali.

I takim też niechętnym turystą do Związku Radzieckiego był Aleksander Weisberg.

Tam po raz pierwszy w Związku Radzieckim rozszczepiono atom.

Jego pobyt w Związku Radzieckim zszedł się po pierwsze z Holodomorem na samym początku jego pobytu, a potem z Wilką Czystką.

Na znak przyjaźni Związek Radziecki wydał Niemcom 350 osób, byłych więźniów, z więzień i z obozów, obywateli niemieckich albo austriackich.

przez Związek Radziecki.

Ten rozwój przemysłu w Związku Radzieckim go zaślepiał też.

Mianowicie kolektywizacja, tak jak on ją rozumiał i tak jak rozumiało ją sporo osób, którzy wprowadzali kolektywizację w Związku Radzieckim, była robiona z inspiracji Stanów Zjednoczonych.

Ta wizja kolektywizacji w Związku Radzieckim oczywiście

z całej Europy tak naprawdę, wielu też specjalistów amerykańskich i właściwie temu też sprzyja fakt, że w świecie kapitalistycznym panuje wielki kryzys, a Związek Sowiecki rozwija się dynamicznie i właściwie wydaje się być jakąś taką wielką obietnicą tego, że będzie inaczej, że można inaczej, że po prostu można się kryzysom nie kłaniać.

Pani profesor, był, czego dowiódł zresztą w swojej książce Weisberg, człowiekiem refleksyjnym, więc jak pani sądzi, czy on, patrząc z perspektywy na swoje przeżycia w Związku Radzieckim, on czuł się bardziej ofiarą?

I ludzie nie wiedzą dokładnie, co się dzieje w Związku Radzieckim i co się działo w Związku Radzieckim.

Tak, no bo właśnie tu Polska, komunizm, Związek Radziecki, ale też Europa Środkowa, no bo to jest w ogóle chyba najbardziej dla mnie też z punktu widzenia badawczego niezwykłe, jak wiele ta opowieść i te opowieści, które tu się splatają, mówią o Europie Środkowej, o takim też wyjątkowym miejscu w historii, no też na mapie po prostu Europy, gdzie...