Mentionsy

Podcast Muzeum Historii Polski
14.08.2025 13:00

Kontusz, żupan i ... słoma w butach. Moda po sarmacku

Kontusz, żupan, guzy, delie i czechmany – określenia te mogą dzisiaj niewiele mówić, ale dla sarmatów były codziennością. Często odnosiły się do obiektów ich westchnień, zazdrości, pogardy. Jak się okazuje, w szlacheckim świecie moda była czymś więcej niż tylko kwestią gustu – była manifestacją statusu społecznego.

Skąd wiemy jak ubierali się sarmaci? Z czego składał się szlachecki ubiór? Ile kosztował kontusz? Czym różnił się strój prostaczka od kogoś herbowego?

Choć w drugiej połowie XVIII wieku kontusz ustąpił miejsca frakowi, pamięć o stroju sarmackim pozostała w polskiej kulturze żywa. Stał się symbolem nie tylko narodowej specyfiki, ale także odrębności szlachty jako grupy społecznej.

O tym wszystkim w najnowszym odcinku Rzeczy Historycznej!

Program zrealizowano w ramach zadania: kontynuacja i rozbudowa multimedialnego projektu informacyjno-edukacyjnego - Portal Historyczny Dzieje.pl

Szukaj w treści odcinka

Znaleziono 6 wyników dla "Kasztelan Maj"

W nich właśnie rozporządzano najważniejszym majątkiem.

Oto na przykład kasztelan Stanisław Maj.

Swojemu bratu stryjecznemu Stolnikowi Marcinowi Majowi oraz jego dzieciom zapisał pięć kontuszy tkanych i jedwabnych, jeden żupan, komplet guzów i parę złotych perlic.

Poza zapisem dla bliskich, Kasztelan Maj zdecydował się bowiem przekazać ubiór i tkaniny liturgiczne kościołowi św.

Mieszczanin tak ubrany niósł w ręku laskę, czyli trzcinę grubą, w pas od ziemi krótką skówką mosiężną u dołu okowaną, na wierzchnim końcu gałkę srebrną lub kokosową z srebrną obrączką mającą.

Ktokolwiek eksplebi zważyłby się stroju, klejnotów, sukien jedwabnych albo droższych i te rozumiejąc gotowe mają także soboli i rysiów marmurków, jedwabnych pasów używać, tak każdy kupić i mieszczanie zapłacić ma.