Mentionsy

Bona Sforza, królowa Polski, do dziś wywołuje gorące spory.

Bez wątpienia to jedna z najwybitniejszych postaci naszej historii.

Dziś w podcaście Muzeum Historii Polski opowiem o jednej z najbardziej kontrowersyjnych postaci w historii Polski – Bonie Sforcy, włoskiej księżniczce wychowanej tak, by rządzić mężczyznami.

Powiemy też, czy rzeczywiście przywiozła do Polski włoszczyznę.

Nawiasem mówiąc, to nie jedyna niebezpieczna ciotka, z którą przyjaźniła się późniejsza królowa Polski.

Zła sława ciotek, przyjaciółek dotarła nawet do Polski, pisała Maria Bogucka w biografii Bony.

Jeszcze nie czas, by ruszyć z urodziwą Włoszką i bagażem plotek do Polski.

Król Polski miał podjąć decyzję szybko, bo, jak twierdził Maksymilian, obie panny miały też inne propozycje.

Dwa miesiące później przekracza granicę Polski.

Zapewne nie od początku Bona weszła z impetem w sprawy polskie, choć interesowała się nimi od samego początku.

Być może inaczej potoczyłaby się historia Polski, gdyby nie niedźwiedź.

To jedno z najsłynniejszych wydarzeń w historii Polski.

I moment w tej historii zwrotny.

Włoszka, którą na polski tron protegował Habsburg, staje się szybko zażartą przeciwniczką domu austriackiego.

Zdaniem wielu historyków, będąc zwierzęciem politycznym, rozumiała, że właśnie ten ród stanowi największe zagrożenie dla Polski.

Królowa Bona, wielka nieprzyjaciółka króla rzymskiego, najnierzyczliwiej usposobiona wobec całego narodu niemieckiego i jego jawny wróg, stara się wszystkimi sposobami, by małżeństwo między królem Polski i córką króla rzymskiego nie doszło do skutku.

Zygmunt August ostatecznie ożenił się z Elżbietą, z czego nic dobrego ani dla niego, ani dla Polski nie wynikło.

Niewiele w historii Polski kobiet, które miały tak potężną władzę.

Występowała przeciw polskiej tradycji, która nakazywała królowej trzymanie się z dala od polityki.

Zdaję sobie sprawę, że potencjalne połączenie dwóch państw może stać się poważnym zagrożeniem dla Polski.

Mazowsze wcale nie musiało wówczas trafić do Polski.

Co więcej, marzyła, by tron Polski wreszcie nie był elekcyjny, ale stał się dziedziczny.

Teraz droga do polskiego tronu i koronacji za życia króla była otwarta.

Po raz pierwszy i jak się okazało ostatni w historii Polski wybrany został król Wiewenterege, czyli za życia poprzedniego władcy.

Aleksandry Jakubczyk-Goli, historyka kultury z Muzeum Historii Polski.

Zawróćmy na chwilę bieg historii, by przyjrzeć się tym rodzinnym relacjom.

Habsburżanka została żoną Augusta i królową Polski 5 maja 1543 roku.

Koło historii toczyło się już nie pod jej dyktando.

To tu i teraz rozpoczyna się jeden z najgłośniejszych romansów w historii Polski.

Za mąż wyszła też Anna, ale dopiero w 52 roku życia, gdy jako koronowany król Polski poślubiła Stefana Batorego.

Zrzekła się wszystkich polskich posiadłości.

Musiała jednak czuć się osaczona, bo zastanawiała się nad wyjazdem do Polski.

Warto dodać, że szczegóły tej historii znamy z archiwum weneckiego.

Nie ma w tej historii happy endu.

Po latach zwierza się, że przez śmierć polskiej królowej wywiązał się z obietnicy uczynionej dworowi króla jego mości katolickiego, czyli królowi Hiszpanii.

Co rzeczywiście sprowadziła Bona do Polski, a co jest tylko legendą?

Ona też wbrew wcześniejszym założeniom sprowadziła swoich kucharzy, bo powiedziała, że nie jest w stanie jeść takiego jedzenia, które gotowano, dlatego że nasze jedzenie staropolskie było bardzo tłuste, było ciężkie, zawiesiste sosy, to w ogóle nie szło w parze z potrawami, które znała ona sama.

Z czasem kobiety polskie też przekonały się do takiej bardziej wystawnej mody, którą Bona znała po prostu z dworów europejskich.

Aleksandrę Jakubczyk-Gole z Muzeum Historii Polski.

W historii i doprowadzeniu takiej sytuacji, że właściwie trudno jest określić, co z tego jest realną postacią samej królowej, a co jest jakimś pomówieniem, dlatego że bardzo dużo było wokół niej plotek, pomówień, bo po prostu była osobą bardzo wyrazistą.

Bez względu na to, jak ją oceniamy, pozytywnie czy negatywnie, była bez dwóch zdań jedną z najbardziej niezwykłych i najwybitniejszych osób, jakie pojawiły się w całej naszej historii.