Mentionsy

Podcast Muzeum Historii Polski
09.05.2024 13:00

PRL - państwo robotników?

W teorii komunistyczna Polska dbała o robotnika. Dała mu edukację, miejsce pracy, niekiedy mieszkanie. Czegoś istotnego musiało jednak brakować, bo robotnicy stanowili grupą społeczną, która wielokrotnie buntowała się.

Choć z PRL kojarzymy wielkie protesty społeczne z 1956, 1968, 1970, 1980 roku, to warto pamiętać, że strajki robotników wybuchały każdego roku, aż do 1989 roku. Pierwsze z nich miały miejsce jeszcze przed zakończeniem II wojny światowej. Dlaczego tak było?

Jak władze komunistyczne patrzyły na społeczne protesty? Kiedy i dlaczego powołano ZOMO - formację stworzoną dla "profesjonalnego" tłumienia protestów? Czy PZPR była partią robotniczą? Jakie konsekwencje przynosiły największe protesty i dlaczego warto o nich pamiętać?

W dzisiejszym podcaście rozmawiają dr Michał Przeperski i jego gość, dr Łukasz Kamiński, dyrektor Zakładu Narodowego im. Ossolińskich oraz historyk z Uniwersytetu Wrocławskiego.

Szukaj w treści odcinka

Znaleziono 15 wyników dla "Solidarność"

Solidarność.

Solidarność to jeden z najważniejszych, może najważniejszy społeczny fenomen w Polsce XX wieku.

Czy Solidarność to ruch robotniczy?

Natomiast fakt, że zainicjowały go strajki robotnicze, fakt, że robotnicy realnie, a nie fikcyjnie, jak to było w przypadku PZPR, odgrywali w nim dominującą rolę, sprawia, że możemy też patrzeć na Solidarność, wręcz powinniśmy patrzeć

Solidarność powstaje oficjalnie przecież w ramach prawnych niezależnego samorządnego związku zawodowego.

Czy tak też można patrzeć na Solidarność jako na sposób, na formę odzyskiwania przez robotników swojego autentycznego głosu?

Ale jeśli później nie ma tej reprezentacji, nie ma naszej własnej organizacji, no to kto będzie egzekwował te obietnice i tak też powinniśmy patrzeć na Solidarność, powiedzmy z punktu widzenia tych robotników strajkujących w sierpniu 80 roku, jaką gwarancję, że tym razem zmiany nie będą krótkotrwałe, tylko nastąpi realna głęboka zmiana i będzie ktoś, kto będzie o te interesy później robotników.

Tutaj jest bardzo wiele interesujących wątków, a myślę, że Solidarność jest na tyle istotnym fenomenem z najnowszych dziejów Polski, że porozmawiamy o niej jeszcze osobno.

Solidarność zostaje co prawda nie zlikwidowana, poformalnie zawieszona, ale de facto nie może działać.

Druga rzecz, na którą warto zwrócić uwagę, że Solidarność schodzi do podziemia i bardzo duża część tego podziemia ma robotniczy charakter.

Z czego większość przeszła wcześniej przez Solidarność.

Dopiero później przyłącza się do tego strajku Solidarność, także ta historia jest trochę bardziej już skomplikowana pod koniec PRL-u.

i w latach krótko po 1989 roku, bo w kwietniu 1989 roku dzięki porozumieniu Okrągłego Stołu Solidarność na powrót staje się legalna, na powrót istnieje, można wstąpić do niezależnego samorządnego związku zawodowego.

Ten ich jeszcze do niedawna reprezentant, czyli Solidarność ma trochę inne cele, bo już tuż po okrągłym stole, kiedy w maju 1989 roku mamy do czynienia z dość sporą falą strajków, na przykład we wspomnianym Zagłębiu Miedziowym, to lokalni liderzy Solidarności namawiają robotników, aby w imię dobra przemian jako całości odstąpili od swoich postulatów, żeby z nich uciec.

To później będzie trwało jeszcze kilka lat, kiedy Solidarność, będzie używany taki symbol, będzie rozpinać ten symboliczny parasol nad zachodzącymi reformami, raczej nie stając na czele protestów, ale starając się je jakoś uspokajać sytuację społeczną.

0:00
0:00