Mentionsy

To jest podcast Muzeum Historii Polski.

Moim gościem jest dzisiaj Krzysztof Niewiadomski, mój kolega z Muzeum Historii Polski.

Była to sytuacja wyjątkowa w dziejach Polski, był bowiem Narutowicz pierwszą głową państwa, którą zamordowano w trakcie sprawowania swojej funkcji.

Polska cztery lata wcześniej odzyskała niepodległość, dwa lata wcześniej wojskom polskim udało się odeprzeć bolszewików spod bram Warszawy.

Na Węgrzech, tak od Polski nieodległych, w 1919 roku przez 133 dni funkcjonował rząd bolszewicki.

Bliżej Polski, w Niemczech.

Tak, i jeśli już padł ten kontekst sowiecki, to tutaj warto wspomnieć, że mimo podpisania traktatu ryskiego i formalnego zakończenia wojny na polskiej granicy wschodniej nie ma spokoju.

Nie zrobią tego bardziej lewicowi ludowcy zrzeszeni w Polskim Stronnictwie Ludowym Wyzwolenie.

I w pewnym sensie języczkiem uwagi staje się ten centrowy odłam ruchu ludowego, czyli Polskie Stronnictwo Ludowe Piast.

Natomiast podnosili zarzut taki, że Narutowicz wygrał Persaldo, ale przegrał, jeśli policzy się głosy polskie.

Dlatego jeśli prezydentem został wybrany ktoś, kto został wybrany większością złożoną nie tylko z samych Polaków, to de facto nie jest to prezydent państwa narodu polskiego.

Jakby błyskawica rozdarła chmury gradowe i odsłoniła polskim oczom straszliwą larwę rudobrodego szatana.

Widziałam ją w sobotę na sali sejmowej, a przy nim chłop polski, Piast.

Prawdziwa, zdaniem Rapskiego, w myśl tych zdań, prawdziwa tragedia polega na tym, że polski chłop się sprzymierza z tym Nalewkowskim senatorem, ale nad wszystkim jest jeszcze figura szatana.

I to był taki chwyt retoryczny polegający na tym, że na drodze narodu polskiego do stworzenia takiego prawdziwego swojego państwa pojawiła się Zawada.

Tak, 11 grudnia 1922 roku udało się doprowadzić do zaprzysiężenia Gabriela Narutowicza na stanowisko prezydenta Rzeczpospolitej Polskiej.

organu prasowego Polskiej Partii Socjalistycznej, ale padli również zabici.

To widać dobrze chociażby we wspomnieniach Macieja Rataja, ówczesnego marszałka Sejmu, wspomnienia, które zostały zresztą wydane przez Muzeum Historii Polski.

Przejściowo nie doszło, później ona zaistniała, a więc koalicji pomiędzy siłami prawicowymi, czyli Narodową Demokracją i jej sojusznikami, a Polskim Stronnictwem Ludowym Piast, czyli taką siłą centrową ludową.

Grup polskiej inteligencji, która musiała się zmierzyć z faktem, że polskie państwo nie będzie w jakimś sensie bezgrzeszne.

Wydarzyła się rzecz przeraźliwa i wspaniała zarazem, jakby rozdział z historii greckiej.

Jak to wszystko wyglądało, o tym pewnie będziemy mieli jeszcze okazję porozmawiać, ale jako już postscriptum do tego, o czym mieliśmy okazję dzisiaj powiedzieć, wspomnę, że narodowa demokracja, która w 1926 roku została pozostawiona w pokonanym polu, bo Józef Piłsudski triumfował, to on miał nadawać ton polskiej polityce przez następne lata,

Ale właśnie narodowa demokracja i przede wszystkim jej lider Roman Dmowski w końcu roku 1926 w grudniu w Poznaniu zebrali się na zupełnie wyjątkowej imprezie, można powiedzieć zjeździe politycznym, który zainaugurował działalność bardzo ważnej dla polskiej historii organizacji, zainaugurowaną mianowicie istnienie obozu Wielkiej Polski.

Dzisiejszym gościem był Krzysztof Niewiadomski z Muzeum Historii Polski.

Subskrybuj kanał Muzeum Historii Polski.