Mentionsy

Mieszko II stracił władzę, a rządy bez pryma to czas mroku, kryzysu dynastii, wręcz upadku państwowości.

Czy nasi przodkowie już na początku historii Polski odrzucili chrześcijaństwo?

Przenieśmy się tysiąc lat wstecz, aby przyjrzeć się najbardziej tajemniczemu rozdziałowi historii Polski Piastów.

Zapraszam na kolejny odcinek podcastu Muzeum Historii Polski z serii Inne historie Polski.

Państwem moim gościem jest profesor Paweł Żmucki z Wydziału Historii Uniwersytetu Warszawskiego.

Wszystko i to całe zamieszanie zaczyna się jeszcze za życia Mieszka II w roku 1032.

Mieszko II niestety poniósł konsekwencje polityki swojego ojca, polityki bardzo ekspansywnej i brutalnej i też można mówić w ogóle, że na przykład Czesi mścili się za oślepienie swojego księcia, tak właśnie o tym opowiadał Galanonim.

I wedle Gala Anonima Mieszko II w ogóle, schwytany przez Czechów podstępnie, miał zostać wykastrowany.

A więc ta zemsta była nie tylko polityczna, ale dotykała zupełnie osobiście Mieszka II, jeśli oczywiście wierzyć temu przekazowi i tej tradycji, którą Gala Anonim notuje.

jak i Ruś były wrogo nastawione do Polski, no i w związku z tym do tego dołożył się jeszcze konflikt wewnątrz dynastii, to znaczy prawdopodobnie była to decyzja Bolesława Chrobrego i Bolesław Chrobrek zdecydował o tym, że tylko jeden z jego synów będzie po nim dziedziczył, natomiast dwaj pozostali, Besprem i Otto,

zostali pozbawieni dziedzictwa, no i szukali oni możliwości walki o swoje prawa i z tego, co wiemy ze źródeł spisywanych na terenie cesarstwa, doszło do ataku, być może równoczesnego, być może z niewielkim dystansem czasowym, ale ataku zarówno samego cesarza Konrada II, który postanowił zemścić się za

ataki na Saksonię, które sam Mieszko II przeprowadzał w trakcie swojego panowania.

No i następnie do tego doszedł atak księcia kijowskiego, księcia ruskiego Jarosława Mądrego, który też się miał za co mścić na Mieszku II.

Wiemy zresztą, że w tym właśnie najeździe ruskim brali udział wikingowie, między innymi taki jeden z najsłynniejszych jedenastowiecznych wikingów, to znaczy Harald, późniejszy król Norwegii, Harald Hardrada, który jako bardzo młody

Człowiek właśnie brał udział w tej wyprawie w 1032 roku, a potem szlakiem świetnie znanym wszystkim wikingom udał się do Konstantynopola i tam służył już cesarzowi, później był aktywny także w basenie Morza Śródziemnego, na przykład na Sycylii.

Ale wracając do Mieszka II, niestety tutaj katastrofa była całkowita.

Jeszcze póki żył Mieszko II, to można było prowadzić jakieś działania i wiemy o tym, że

Interwencja cesarska i najazd ruski doprowadził do tego, że Mieszko II musiał uchodzić z kraju i właśnie uciekł do Czech i tam dostał się w ręce księcia czeskiego.

Natomiast władzę w Polsce objął Besprym, który odesłał insygnia koronacyjne Mieszka II cesarzowi.

No i zaczął sprawać rządy, które chyba wywoływały niezadowolenie, ponieważ wiemy, że jacyś ludzie samego Bespryma zamordowali go, jak stwierdza autor tej zapiski w roczniku, nie bez udziału jego braci, czyli Mieszka II i Ottona.

I następnie wiemy również, że cesarz zmusił Mieszka II, który powrócił z Czech do tego, by podzielił się władzą z bratem i jeszcze z jakimś dalszym kuzynem, prawdopodobnie bratem stryjecznym, czyli jednym z wnuków Mieszka I, niejakim kiedrykiem.

Tyle tylko, że Mieszkowi II udało się ten podział zlikwidować.

Wiemy też właśnie z tych źródeł z terenu cesarstwa, że Mieszko pod koniec życia objął władzę samodzielnie, ale w momencie, kiedy umarł w 1034 roku, to właściwie mówienie o kryzysie państwa jest szukaniem takiego eufemistycznego określenia, ponieważ tak naprawdę doszło do całkowitego upadku monarchii.

W czasach Bolesława Chrobrego i w czasach Mieszka II z całą pewnością Kościół był agendą państwa.

Często spotykam się z takimi komentarzami odbiorców czy na swoim kanale, czy na kanale Muzeum Historii Polski, kiedy ten temat troszkę się, temat przyjęcia chrztu przez Polskę troszkę się podważa.

Są jakieś komentarze, że to mieszko, że to nie był żaden chrzest.

Oczywiście, no wiemy, że wtedy ochrzcił się Mieszko, wiemy, że pojawił się biskup Jordan, pojawił się Unger, ale tak naprawdę co dalej?

To jest uderzające, że Mieszko I funduje biskupstwo i to jest właściwie dowód na to.

Oczywiście nie mamy źródeł, które pozwoliłyby nam oszacować skuteczność tego przedsięwzięcia, ale to, że Mieszko I poważnie podchodził do...

Oczywiście mogło polegać, czy musiało wręcz nawet polegać na głoszeniu Ewangelii ludności wszelakiej.

Thomas Bambergu na Pomorze, wprawdzie już w pierwszej połowie XII wieku, ale możemy sobie wyobrazić, że ta działalność Jordana wcale nie wyglądała jakoś zasadniczo inaczej.

Trudno sobie wyobrazić, żeby Mieszko I uzależniał od siebie tylko na zasadzie jakiegoś uznania słównego.

Panie profesorze, moim zdaniem, jak sobie czytam polskie strony internetowe czy portale poświęcone historii, to wychodzi na to, że po tysiącu lat powielają one jakiś ciekawy, bardzo fake news, bo wierzą w to, co nawypisywał o Słowianach i ich władcy, królu Bolesławie.

Był to rzeczywiście wróg jego ukochanego władcy, czyli króla, a potem cesarza Henryka II.

Umiera Mieszko, jest jakaś decyzja spadkowa, jest ona złamana i znamy imiona bohaterów, którzy uczestniczą w wydarzeniu.

Jeszcze raz podkreślam, że z tego, że możemy zakładać, że niechęć, którą żywili poddani Mieszka II, w ogóle poddani Piastów przeciwko państwu, to wydaje się prawdopodobniejszą motywacją owego buntu.

Jeśli kościół był elementem państwa, no to wystąpienie przeciwko kościołowi religii chrześcijańskiej było jednocześnie wystąpieniem przeciwko państwu.

Natomiast najciekawszym takim właśnie świadectwem źródłowym, wyraźnie potwierdzającym to, że doszło do ewidentnie wystąpienia przeciwko chrześcijaństwu, przeciwko Kościołowi, jest taka zapiska o śmierci Mieszka II w rocznikach z Hildesheim, a więc w źródle napisanym na terenie cesarstwa.

w szeroko rozumianym kręgu monarchy, kręgu cesarza i źródle generalnie bardzo nieprzychylne Mieszkowi II.

I tam pojawia się całkowicie jednoznaczne potępianie, pojawia się potępianie Mieszka II na najazdy na Saksonię, gdzie w ogóle Mieszko II jest w nieco zawodach,

I potem z pełną satysfakcją, oczywiście to źródło informuje o tym triumfie cesarza nad Mieszkiem II i o tym, że Mieszko II został zmuszony do tego, żeby podporządkować się cesarzowi.

A na zakończenie pojawia się taki właśnie w odniesieniu do Mieszka II, którego to źródło, czy autorzy tego źródła bardzo nie lubili, pojawia się takie westchnienie, że niestety jak umarł, to zakotwiczone przez niego i jego poprzedników chrześcijaństwo w Polsce uległo całkowitemu wykorzenieniu i zostało po prostu zniszczone.

chrystianizowanego w XII wieku przez Ottona z Bambergu, że wiemy, że na przykład w momentach, gdy Otto znikał na przykład z jakiegoś Szczecina, czy wyjeżdżał ze Szczecina, czy z Wolina, na przykład dochodziło do takiej dwuwiary, że i kult pogański, i chrześcijaństwo naraz.

W związku z tym chyba najbardziej prawdopodobne założenie jest jednak takie, że mamy do czynienia z takim wewnętrznym załamaniem się monarchii Piastów, że właśnie ta upadek autorytetu dynastii w konsekwencji kłótni między braćmi i wojny między braćmi,

Zapytam jeszcze o fenomen tej pojawiającej się na ziemiach dzisiejszej polskiej religii.

I tak samo było w Skandynawii, i tak samo było w Polsce i w Czechach.

Właściwie każda z tych płaszczyzn czy z tych kwestii związanych właśnie z tristianizacją zasługuje na osobny komentarz, ale trudno ocenić tempo, bo w ogóle życie toczy się inaczej w naszych czasach.

A więc jest to zupełne zlikwidowanie hierarchii kościelnej.

Gal Anonim używa tutaj takiej bardzo obrazowej metafory, a może to tak rzeczywiście ktoś to stwierdził, że dzikie zwierzęta się zagnieździły w ruinach tych dwóch najważniejszych wielkopolskich katedr, czyli właśnie w kościele Najświętszej Marii Panny w Gnieźnie i w kościele Świętego Piotra w Poznaniu.

Też Czesi wywożą pierwszego arcybiskupa, jego brata Gaudentego, wywożą też pięciu braci męczenników, a więc cały ten zespół relikwii, na którym został ufundowany, oczywiście najważniejsze są relikwie św.

w nagrodach mieszkali ci najważniejsi poddani Mieszka II.

Galanoni twierdzi, że ten bunt, a potem najazd Bratysława następuje już na początku panowania Kazimierza, syna Mieszka II, późniejszego odnowiciela.

dawny Cześnik Mieszka II, a więc człowiek bardzo bliski królowi Mieszkowi II i zapewne przedstawiciel jego drużyny, członek jego drużyny, który właśnie wykorzystując ten chaos buduje jakieś własne władztwo na Mazowszu, które potem Kazimierz Odnowiciel z wielkim trudem musiał

My do końca nie wiemy, czy to jeszcze Konrad II robił, czy już jego syn i następca, czyli Henryk III.

Zapraszamy do subskrypcji kanału Muzeum Historii Polski, tak aby nie ominęły Państwa kolejne odcinki.