Mentionsy

Podcast Muzeum Historii Polski
11.04.2025 08:00

Władysław Herman, czyli władca z przypadku?

Rodzimi kronikarze pisali o nim bez entuzjazmu. Dzisiaj, po wielu wiekach pozostaje w cieniu swojego kontrowersyjnego brata Bolesława Szczodrego i syna Bolesława Krzywoustego. Co możemy powiedzieć o rządach Władysława Hermana?

Władzę przejmuje nieoczekiwanie w 1079 roku. Stabilizuje relacje z sąsiadami i mimo niesprzyjających warunków, rządzi spokojnie. Po pewnym czasie pod bokiem wyrasta mu prawdziwa szara eminencja dworu, obdarzony wielkimi talentami i wpływami Sieciech. Dochodzi do konfliktu o poważnych dla naszej historii konsekwencjach.

Dlaczego Władysław Herman nie zachował się w pamięci potomnych? Czy to prawda, że był niepełnosprawny? Odmówił założenia na swoją głowę korony? Z jakiego powodu dokonał podziału dzielnic między swoich synów?

O tym wszystkim w Podcaście Muzeum Historii Polski z serii Inne historie Polski. Rozmawiają Cezary Korycki i jego gość, prof. Krzysztof Skwierczyński z Uniwersytetu Warszawskiego.

Podcast zrealizowano w ramach zadania: kontynuacja i rozbudowa multimedialnego projektu informacyjno-edukacyjnego - Portal Historyczny Dzieje.pl

Szukaj w treści odcinka

Znaleziono 60 wyników dla "Bolesław Szczodry"

Syn Kazimierza Odnowiciela, prawnuk wielkiego Bolesława Chrobrego.

Adalas po wielu wiekach nadal jest w cieniu swego kontrowersyjnego brata Bolesława Szczodrego, a nawet syna Bolesława Krzywoustego.

Będziemy rozmawiać o tym bardzo znanym, znamienitym, kontrowersyjnym także bracie Władysława Hermana, czyli Bolesławie Szczodrym.

Otóż od stwierdzenia bardzo wiarygodnego dla panowania Władysława Hermana, krzywoustego, a wcześniej Bolesława Szczodrego, Gal Anonima, który pisze parokrotnie, że Władysław Herman był schorowany, miał problemy z poruszaniem się i miał chore nogi.

Jednak po śmierci Bolesława Szczodrego, gdy objął tron, nie sądzę, żeby człowiek, który intelektualnie nie byłby bystry, poradziłby sobie z sytuacją w Polsce.

Otóż Polska po śmierci Bolesława Szczodrego była skłócona z sąsiadami.

Poprawił stosunki z Rusią oraz, co najważniejsze, nie dopuścił do jakichś wewnętrznych, bratobójczych walk, które być może wybuchłyby w Polsce, ponieważ wygnanie Bolesława Szczodrego to nie była działalność jednej osoby czy jednego możnego.

Otóż w 1086 roku, po śmierci już Bolesława Szczodrego,

Sprowadził do Polski syna Bolesława Szczodrego Mieszka oraz jego matkę, czyli żonę Bolesława Szczodrego.

Jestem pewien, że wtedy także zostało sprowadzone ciało Bolesława Szczodrego i uroczyście pochowane w Tyńcu, w klasztorze w Tyńcu.

Mieszko, przepraszam, Władysław oczywiście także stara się o swoje dziecko, czyli posyła ten posążek i wtedy rodzi się Bolesław Krzywousty.

Jest to dzieło typu gesta, które opiewa panowanie Bolesława Krzywoustego.

Bolesław Krzywousty objął tron tylko dlatego, że jego ojciec został księciem polskim, ponieważ prawowity król, Astryj Bolesława Krzywoustego, został wygnany i na tym wygnaniu umarł, może został otruty, może popełnił samobójstwo, tego nie wiemy.

I być może ta grupa możnych, która wygnała Bolesława Szczodrego, otruła także mieszka Bolesławowica.

Otóż w tamtym czasie, myślę po śmierci Bolesława Stodrego, nikomu w Polsce nie przyszło do głowy, że krajem może rządzić nie Piast.

W tym kolejnym odcinku już o Bolesławie Szczodrym zadam to pytanie, panie profesorze, zadam panu to pytanie, w którym zakonie pan się znajduje, czy tych, którzy chcą upamiętnić bohaterskiego biskupa Stanisława, czy jednak trzymają się tego, że król dobrze zrobił.

Ale nie ujawniamy, tak jak powiedziałem, to będzie, ten odcinek nadejdzie, już zapowiadam, będzie moim zdaniem bardzo ciekawy odcinek o Bolesławie Szczodrym.

No i tenże Bolesław Szczody w roku 1079 zostaje wygnany z kraju.

Jakie były przyczyny wygnania Bolesława Szczodrego?

Skoro tak się sytuacja ułożyła, to by było naturalne, żeby został koronowanym następcą Bolesława.

Ten, o którym wszyscy pamiętali, wspaniały Bolesław Chrobry, którego panowanie było pasmem sukcesów.

Potem po upadku państwa następuje jego odbudowa, Kazimierz Odnowiciel i Bolesław Szczodry, który pod koniec panowania dopiero ośmiela się na koronacji.

Myślę, że nie będę spoilował, ale to jest może ważny powód wygnania także Bolesława Szczodrego, to, że sięgnął po koronę.

ale jego syn, wielki, wspaniały Bolesław Krzywousty, który odnosił sukces za sukcesem.

I że Polska straciła koronę z powodu wielkiego grzechu Bolesława Szczodrego.

Jeżeli idea monarchii była niepopularna i możni nie byli jej chętni, wtedy ani Władysław Herman, ani Bolesław Krzywousty po prostu nie ośmielili się koronować, nie chcieli się koronować.

Jest jeszcze jedna sprawa związana z samym rekwizytem, bo tutaj mamy obchody tysiąclecia koronacji Bolesława Chrobrego w tym roku, nawiązujemy do pięknego roku 1025, ale to też jest ciekawa sprawa, którą chyba będę chciał poświęcić nawet jeden odcinek w przyszłości.

Później jest Bolesław Szczodry, koronuje się na króla Polski.

Wtedy została odesłana do Niemiec, co było takim... W czasach, gdy koronował się Bolesław Chrobry i w tym samym roku Mieszko II, niemieckie kroniki były oburzone, że polski władca przywłaszcza sobie koronę i potem została ta korona odesłana.

gdy Bolesław Stodry się koronował na króla.

Teraz co się stało konkretnie z koroną, którą koronował się Bolesław Szczodry?

Być może Bolesław Szczodry z nią wyjechał, ale na pewno nikomu ta korona nie została odesłana.

Otóż Galanonim, który koronację Bolesława Chrobrego widział w roku 1000 w czasie zjazdu knieźnińskiego,

I raptem Galanoim, który doskonale wie, kto jest królem, a kto księciem, bo nigdy się nie myli, o Szczodrym pisze wciąż król.

O Hermanie i Bolesławie pisze książę, o Kazimierzu pisze książę, ale nie wspomina, opisując panowanie Szczodrego, w ogóle nie wspomina, że odbyła się koronacja.

To też jest znak, że na dworze Bolesława Krzywoustego, gdzie pracował Galanonim, idea koronacji była niepopularna.

Już w czasach Kazimierza Odnowiciela, ale bardziej w czasach Bolesława Szczodrego,

Myślę, że tak, zwłaszcza, że w czasach panowania Bolesława Szczodrego Herman nie był gdzieś schowany.

Ja w to nie wierzę, to znaczy moim zdaniem jedynym fundatorem był Bolesław Szczodry, tego biskupstwa.

Tam jest mnóstwo interesujących i stanowczych sformułowań wygłoszonych przez Gala Anonima, łącznie z takimi, że Sieciech chciał zamordować zarówno Zbigniewa, jak i Bolesława Krzywoustego i przejąć władzę.

I to jest świątynia świętego Idziego, czyli tego świętego, który spowodował narodziny Bolesława Chrobrego, a fundatorem kościoła jest sieciech.

Otóż monety mógł wybijać polski książę, czy wcześniej król Bolesław Szczodry.

Jest może też mały spoiler, w wygnaniu Bolesława Szczodrego olbrzymią rolę odegrały też pieniądze, a właściwie ich fałszowanie.

Proszę pamiętać, że, może powtórzę to, co mówiłem kilkadziesiąt minut temu, że kronika galanonima to gesta, które mają wychwalać Bolesława Krzywoustego.

Bo zrobienie z Hermana nieudacznika szkodziłoby portretowi Bolesława Krzywoustego.

Nie to, że spiskował przeciwko Zbigniewowi i potem, jak urósł, także Bolesław Krzywoustę, także przeciwko Bolesławowi Krzywoustę.

To był ten ród i być może ta osoba, przez którą Bolesław Szczodry musiał uciekać z kraju, gdzie, jak pisze galanonim, nie słuchał go już żaden chłop.

Więc to była realna władza i jeżeli sytuacja w Polsce uspokoiła się po wygnaniu Bolesława Szczodrego, to myślę, że pan redaktor może mieć rację, że rzeczywiście duża w tym zasługa Sieciecha, który prowadził politykę w imieniu Władysława Hermana i rzeczywiście on był bardziej aktywny od władcy.

A więc to, że Polska po wygnaniu Bolesława Szczodrego nie popadła w jakąś wojnę domową, w jakiś zamęt, chaos, także, że ułożyła sobie stosunki z sąsiadami okolicznymi, myślę, że to też jest zasługa sieciecha.

No ale w końcu jest ten złoty bożek, jest wstawiennictwo Idziego, rodzi się Bolesław Krzywousty.

I tak jak święty Wojciech w czasach Bolesława Chrobrego był po prostu patronem królestwa głównym i nikogo nie obchodziło, gdzie on się urodził, tak już pod koniec XII wieku fakt, że święty Idzi nie był Polakiem spowodował, że raczej by się szukało jakiegoś polskiego świętego, żeby on został patronem.

Ale Tugal Anonim jest usprawiedliwiony, no bo chce pokazać, że jedynym prawowitym spadkobiercą całego kraju jest Bolesław Krzywousty, zwłaszcza, że Krzywousty przyczynił się do śmierci Zbigniewa i musiał odbyć pielgrzymkę pokutną i publicznie się ukorzyć z tego powodu, że złamał słowo dane Zbigniewowi.

Przecież Mieszko Bolesławowicz też miał ruską księżniczkę jako żonę.

z Bolesławem Krzywoustym.

Bolesław Szczodry też współrządził krajem.

A tak naprawdę był też moment, kiedy rządziło ich czterech, ponieważ Herman i Szczodry mieli także brata Ottona i Mieszka, tylko oni zmarli dosyć wcześnie i przestali być problemem.

To jest jednak bardzo długi okres, no i jednak to jego rządy przygotowały podglebie, pod rządy Bolesława Szczodrego i przez wzmocnienie kraju przez niego.

On ukończył, Herman ukończył też i za jego rządów doszło do poświęcenia archikatedry gnieźnieńskiej, czyli był dzielnym kontynuatorem odnowiciela i Bolesława Szczodrego, którzy odbudowywali zarówno administracyjnie, jak i fizycznie kościół po upadku.

Dokładnie ten motyw był wybijany na monetach Bolesława Szczodrego.

Dziękuję bardzo i już, tak jak wcześniej mówiłem, zapraszam Państwa na odcinek o Bolesławie Szczodlą.