Mentionsy

Podcast Muzeum Historii Polski
22.05.2025 08:00

Władysław Warneńczyk - potężny biskup, tragiczna krucjata i ścięta głowa

Marzył o sławie obrońcy chrześcijaństwa, o chwale i zaszczytnym miejscu w historii, a w rezultacie został marionetką w rękach doświadczonych polityków. Nie zdążył okrzepnąć na tronie. Choć Władysław Warneńczyk panował w Polsce przez 10 lat, jego osobisty wpływ na losy królestwa nie okazał się wielki. Na tron wstępuje jako dziesięciolatek i swoje panowanie rozpoczyna od dużego sukcesu - podpisania traktatu pokojowego, który zakończył wojnę z zakonem krzyżackim. To nie on jednak odegrał kluczową rolę w tym wydarzeniu. Przypadła ona szarej emanacji dworu króla - biskupowi Zbigniewowi Oleśnickiemu, postaci budzącej kontrowersje wśród historyków do dziś. Władysław Warneńczyk jest jedynym królem w naszej historii, który umiera na polu bitwy. Poległ w bitwie pod Warną. Dlaczego tam walczył? W jaki sposób wmieszał się w wojnę z Turkami? Kim był tajemniczy poseł Cesarini?O tym wszystkim w Podcaście Muzeum Historii Polski z serii Inne historie Polski. Rozmawiają Cezary Korycki i jego gość, prof. Piotr Węcowski z Uniwersytetu Warszawskiego.Podcast zrealizowano w ramach zadania: kontynuacja i rozbudowa multimedialnego projektu informacyjno-edukacyjnego - Portal Historyczny Dzieje.pl

Szukaj w treści odcinka

Znaleziono 72 wyników dla "Władysław Warneńczyk"

Władysław Warneńczyk, syn Jagieły, który miał kontynuować dzieło ojca.

Władysław, król Polski, po zwiedzeniu Wielkopolski wrócił w Krakowskie.

Wiadomość ta nadesłana do Przemyśla wielce uradowała króla Władysława i naród Wszystek.

Cieszę się, bo to pana pierwsza wizyta w naszym podcaście, ale cieszę się także, bo przechodzimy do epoki Jagiellonów w końcu i do pierwszego syna Władysława Jagieły.

Radosnej nowiny tego, jak informacja pojawiła się o narodzinach tego potomka, pierwszego wyczekiwanego męskiego potomka, Władysława Jagieły.

Długo Władysław Jagieła na tego potomka oficjalnego musiał czekać.

Dzisiaj będziemy rozmawiali o krótkim, ale barwnym życiu Władysława, zwanego później Wardęńczykiem.

I jeszcze dopytam, jaki był wiek Jagiełły, kiedy rodził się Warneńczyk, bo to też jest kwestia dyskusyjna.

Natomiast kiedy urodził się syn, a później kolejni synowie, jeden z nich szybko zmarł, a więc kiedy jest Władysław III, późniejszy Warneńczyk i Kazimierz Jagiellończyk, owszem, pojawiają się plotki, pogłoski, że to nie są synowie Jagiełły, ale to niewiele miało wspólnego z rzeczywistością, a bardziej z ówczesną polityką.

Kończąc, nie mam wątpliwości, że obaj byli synami Władysława Jagiełły.

Władysław Jagiełło umiera w roku 1434 w wieku 72 czy 62 lat?

Czy to było oczywiste, że Władysław III będzie następcą?

Problem miał związek przede wszystkim z tym, że ten Władysław III był dziesięcioletnim chłopcem.

Jeśli chodzi o następstwo tronu w Polsce, to tak po pierwsze pamiętajmy, że w momencie w ogóle, kiedy się narodził Władysław Pierworodny, to Polska w zasadzie miała następcę, ponieważ kilka lat wcześniej córka Jagiełły, Jadwiga, została uznana za dziedziczkę tronu.

I kiedy po śmierci Jagiełły rzeczywiście doszło do elekcji, bez problemu został wybrany Władysław.

Jedni stwierdzali, że ponieważ Władysław jest niepełnoletni, a więc nie może choćby zaprzysięgnąć przywilejów szlacheckich, przywilejów dla poddanych.

I tak przez kilka lat to wszystko trwało, aż do okresu pełnoletności Władysława.

Przechodzimy do samego panowania Władysława III, dziesięcioletniego panowania.

Polska i Litwa w połowie, przed końcem pierwszej połowy XV wieku, jeszcze przed śmiercią Władysława III, do której przejdziemy później, to jest po prostu formacja polityczna ogromna, przeogromna.

Zacznijmy od tego, że panowanie Władysława zaczęło się jednak z dużego C bardzo dobrze w 1435 roku podpisaniem pokoju wieczystego z zakonem krzyżackim.

Wiadomo, Władysław, nie on do tego doprowadził, tylko jego doradcy, elita polityczna, Rada Królewska, ale jeżeli mówimy o takich plusach panowania, to jednak mimo wszystko od tego należy zacząć.

No ale tak czy inaczej w tych latach panowania, w tych pierwszych kilku latach panowania Władysława III rzeczywiście się kotłuje, jeśli tak można powiedzieć.

Władysław to jest młody chłopak, choć pewnie w średniowieczu ta kategoria dorosłości i ten próg, kiedy człowiek stawał się mężczyzną, były znacznie przesunięte w dół.

Więc od 1438 roku zaczyna się już takie prawdziwe panowanie Władysława, gdzie jest królem, a nie nieletnim chłopcem na tronie.

Owszem, te kategorie 14 lat, zawsze to jest mało, bo to są też prawa biologii, rozwoju emocjonalnego, ale ten 14-latek na pewno dawniejszy, na pewno był o wiele bardziej dojrzały, również taki Władysław, także i z tego powodu, że on był naprawdę od dziecka chowany do bycia królem.

Więc na pewno ten Władysław, również z powodów biologicznych, jakoś był pod wpływem zwłaszcza najbliższego otoczenia.

Więc nieważne jaki byłby sam Władysław, to jednak można powiedzieć, że za nim stał autorytet władzy królewskiej jako takiej.

Króla Władysława Pomazańca Bożego, owszem nieletniego, a później już pełnoletniego, ale młodego, ale mimo wszystko w jego rękach.

Jedną z opcji nawet było małżeństwo wdowy po Albrechtzie, czyli owej Elżbiety, właśnie z Władysławem, naszym Władysławem III.

Po śmierci Albrechta urodził mu się syn, no ale był to właśnie Władysław Pogrobowiec, niemowlę, ale w rękach ambitnej mamy, czyli Elżbiety, rzeczywiście on stał się kartą przetargową.

I o ile wydaje się, że na początku ona pewnie dążyła do, i tak by się rzecz skończyła, że ślubem młodego Władysława Jagiellończyka z wdową po Albrechcie Habsburgu,

Więc można powiedzieć, że właśnie Władysław Jagiellończyk nie został koronowany koroną św.

I nim został koronowany noworodek, kilkumiesięczny Władysław Pogrobowiec.

Więc na poczekaniu wymyślono, no bardzo skądinąd inteligentnie ktoś wymyślił, że Władysław Jagiellończyk został koronowany koroną Stefana wziętą z jego relikwiarza.

Ta opcja zwyciężyła, przybyło do Krakowa poselstwo ofiarujące Władysławowi koronę.

W 1440 roku na Węgry wyruszyło poselstwo, znaczy poselstwo, wyruszył Władysław w otoczeniu Oleśnickiego, elity politycznej na granicy polsko-węgierskiej.

Do granicy polsko-węgierskiej odprowadzała Władysława mama Zofia, brat Kazimierz.

Kto inspirował Władysława, żeby aż takie duże ryzyko podejmował?

No więc pewnie szukał tego wszystkiego z tą wyprawą Władysława i w ogóle z...

Jest wiele problemów, no bo tutaj mamy w większości źródła, czy bardzo często źródła, które post factum już to wszystko nam opisywały, jeśli chodzi o decyzję Władysława.

Tutaj się pojawiają nam kolejne szwarc charaktery w otoczeniu Władysława, tak jak ten Oleśnicki wcześniej, czyli przede wszystkim poseł, wysłannik papieski Cezarini, który właśnie miał przekonać Władysława do

do zorganizowania krucjaty, jak wiadomo, w pewnym momencie po pewnych pierwszych zwycięstwach nad Turkami jednak doszło do podpisania pokoju, do zawarcia rozejmu, podpisania pokoju między sułtanem a Władysławem i on rzeczywiście został zawarty.

Najpewniej rzeczywiście można uznać, że pod wpływem namów Cezariniego, jakichś innych osób z otoczenia Władysława, czyli choćby m.in.

Mikołaja Lasockiego, zaczął Władysław chyba powoli wątpić, czy dobrze zrobił podpisując pakt pokój z niewiernymi.

Ale na pewno Władysław miał bardzo taki dylemat, nawet osobisty.

która okazała się porażką i zakończyła się śmiercią Władysława.

No ale wydaje się, że przynajmniej według niektórych, że sam Władysław, no właśnie w ferworze walki, zamiast poczekać na wsparcie, sam z nielicznymi rycerzami uderzył na elitę jazdy tureckiej, został okrążony.

Natomiast co się stało z ciałem Władysława, to jest jedna wielka zagadka.

Owszem, jest to ten przekaz o odrąbaniu głowy i później obwożeniu tej głowy, żeby pokazać upadek króla Władysława, ale czy to jest prawdziwe, czy nie, trochę nie wiadomo.

No właśnie, bo sam Pan mówił, że rozstał się z matką i z bratem Władysław III kilka lat wcześniej.

Długi czas oczekiwania, czyli faktycznie wierzono, że król Władysław wróci, a tymczasem gdzieś był widziany.

Gra, którą Kazimierz wygrał, po prostu ograł choćby tego Oleśnickiego w sposób koncertowy, korzystając właśnie z tej niepewności, bo wiadomo, że oni wiedzieli, że Władysław umarł, więc to była gra.

to rzeczywiście pojawiali się co jakiś czas w różnych miejscach właśnie osoby, które twierdziły, że są Władysławem.

Po pierwsze, pamiętajmy, że 95% ówczesnych ludzi w Polsce w ogóle nigdy nie widziało Władysława.

Oni naprawdę nie wiedzieli, jak ten Władysław wygląda.

przychodzi i mówi, o ja jestem cudownie ocalonym Władysławem, no to dla niektórych to mogło mieć jakieś źródło prawdopodobieństwa, zwłaszcza jeżeli był charyzmatyczny, przekonujący itd.

No więc takich właśnie pseudo-Warnańczyków się pojawiło również w Polsce, w Niemczech kilku i to pojawiali się oni bardzo, bardzo przez długie lata, bo jeszcze pod koniec lat 50., na przykład w Poznaniu, w Wielkopolsce objawił się ktoś, kto się podawał za właśnie Władysława.

To nie był Władysław.

A równocześnie w różnych rejonach właśnie różni podróżnicy gdzieś tam mówili właśnie, że widzieli Władysława, który... No tutaj się zaczął cały ten mit Władysława, który też jest bardzo popularny wątek króla pokutującego, władcy, który pokutuje za swoje grzechy.

Więc ten pokutujący Władysław, który krąży po Europie, żeby przeprosić Boga za swoje grzechy, za złamanie przysięgi.

i ci, którzy się może nie podawali, ale no siłą sugestii wielu ludzi widziało w kimś Warneńczyka, no to rzeczywiście się wpisuje w bardzo popularne takie właśnie wyobrażenia, no też oczekiwania

Więc to rzeczywiście jest samo w sobie bardzo intrygujące i wpisujące się w ten mit Władysława, który zresztą wiele jest mitów związanych z Władysławem.

Wracam do Wardęńczyka, bo przecież prawda jest taka, na koniec możemy tę prawdę ujawnić, że Władysław znalazł się na Azorach i tam był ojcem pewnego żeglarza, który później dopłynął do brzegów Ameryki, czyli Krzysztofa Kolumba, bo to jest taka hipoteza.

Wychodziłoby na to, że ten Władysław Warneńczyk nawet troszkę podobieństwa widzę do Krzysztofa Kolumba.

Podobieństwa można by się doszukiwać, gdybyśmy, jak powiedzieli, znali portret Władysława.

Nie wiem, czy teraz wchodzimy w konwencję rzeczywiście poważnej rozmowy o Władysławie, czy żartów, bo na zasadzie żartów, owszem, można powiedzieć, że tak, Kolumb potomkiem naszych polskich władców, co być może otwiera nam jakieś pola do kwestii prawowitego posiadania całego kontynentu właśnie przez nasze państwo.

Nie mamy żadnych wiarygodnych informacji o tym, żeby ktokolwiek z tych właśnie pseudo-Warnęńczyków albo domniemanych Warnęńczyków był rzeczywiście Władysławem.

Natomiast mamy bardzo wiarygodne i naprawdę liczne źródła informujące o śmierci Władysława pod Warną.

Więc wszelkie argumenty właśnie, a już później wiązanie z konkretną osobą, konkretną rodziną, czyli właśnie z Kolumbem, tego potencjalnego Władysława, to delikatnie rzecz ujmując,

Władysław III Warneńczyk, jako że Muzeum Historii Polski prowadzi taki ranking, w którym właśnie zapraszamy wybitnych polskich historyków, pytamy polskich wybitnych historyków zajmujących się okresami w dziejach naszego kraju, naszego narodu, pytamy o tych najważniejszych polskich władców, jaki jest pana stosunek do postaci Władysława Warneńczyka, gdybyśmy mieli go w tej zabawie umieścić

Choć za wielu, wielu innych władców polskich takie terytorialne ubytki były, więc już na tym polu by można powiedzieć, że Władysław jest wyżej.

Natomiast ciekawą postacią był oczywiście młodszy brat Władysława, który również się kierował w stronę morza, tylko w stronę innego morza.