Mentionsy
Podcast Muzeum Historii Polski
19.06.2025 13:00

Zygmunt I Stary - Bona Sforza, Stańczyk i złoty wiek?

Wybierz swojego ulubionego władcę w Rankingu Królów Polski! Zagłosuj na stronie https://ranking.muzhp.pl/

Zygmunt miał niewielkie szanse na to, by zostać królem. Przymierzano go do różnych, niekiedy absurdalnych funkcji. Okazało się jednak, że na tron wstąpił i pozostał na nim na tyle długo, by otrzymać od potomnych przydomek "Stary".

Zygmunt objął tron mocarstwa, składającego się z Polski, Litwy oraz licznych księstw i lenn. Dwór na Wawelu był wówczas jednym z najwspanialszych w Europie, Wisłą spławiano coraz więc zboża na eksport, a Mikołaj Kopernik pisał „O obrotach sfer niebieskich”. Największy dotychczas wróg Polski i Litwy – państwo krzyżackie – został unieszkodliwiony przez ojca Zygmunta, a nowy przeciwnik – Moskwa – dopiero rósł w siłę.

W 1525 roku Zygmunt pokonał zbuntowanego wielkiego mistrza zakonu krzyżackiego, Albrechta Hohenzollerna, który złożył mu hołd zwany pruskim. Czy jego przyjęcie było błędem? A może łagodne potraktowanie Albrechta miało geopolitycznie uzasadnione i świadczyło o dalekowzroczności Zygmunta? Co zawdzięczamy Zygmuntowi Staremu? Jaką rolę na jego dworze odegrała Bona Sforza? Co możemy powiedzieć o Stańczyku?

O tym wszystkim w Podcaście Muzeum Historii Polski z serii Inne historie Polski. Rozmawiają Cezary Korycki i jego gość, prof. Hieronim Grala z Uniwersytetu Warszawskiego.

Podcast zrealizowano w ramach zadania: kontynuacja i rozbudowa multimedialnego projektu informacyjno-edukacyjnego - Portal Historyczny Dzieje.pl

Zygmunta Starego Zygmunt Stary Moskwę Zygmunta Augusta Habsburgami Unia Smoleńsk Stańczyk Jagiellonów Jagiełło Boga Kazimierza Jagiellończyka Jan Olbracht Jagiełły Muzeum Historii Polski

Szukaj w treści odcinka

Wyczyść
Znaleziono 18 wyników dla "Jan Olbracht"

Ponieważ ostatnia moja publikacja związana z tą propagandą antymoskiewską, a więc także orszańską, ukazała się w roku ubiegłym, była związana z znanym działaczem epoki Zygmuntowskiej, z Janem Dantyszkiem, który odegrał niemałą rolę w nakręcaniu tej antymoskiewskiej propagandy.

Skromnie, a pewnie jeszcze i na początku dosyć surowo, bo chyba miał 6, nie więcej niż 7 lat, jak go oddano na nauki do coraz bardziej stetryczałego i antypatycznego kanonika Jana Długosza.

o którym, jak już rozmawialiśmy przy okazji Jana Albrachta, który miał to zwyczaj hołdować staropolskiej zasadzie wychowawczej,

Potem mamy tych dwóch starszych braci Zygmunta, czyli Jana Olbrachta i Aleksandra, których dzielą dwa lata różnicy, jeżeli chodzi o narodziny.

Jan Olbracht w zasadzie

Jan Olbracht po nieudanej próbie opanowania tronu węgierskiego, który zajmie brat Władysław, jest jakby w koronie, więc zostaje potem polskim królem.

to za Olbrachta, kolejny pomysł, przeniesienia zakonu krzyżackiego na jakieś Podole albo na Dniestr i zrobienia Zygmunta gubernatora w połączonych Prusie, na przykład.

Odziedziciwszy to księstwo głogowskie po starszym bracie, bo przecież Olbracht przez pewien czas miał to jako swoje uposażenie, zanim został królem i powinien był to zwrócić Władysławowi.

My wiemy o trzech kobietach w życiu Zygmunta, co pozwala nam go na tle takich aktywnych na tym polu braci jak Jan Olbracht czy kardynał Fryderyk uznać za bezmała abstynenta.

Uzyska tytuł Jan z książąt litewskich.

Jan z książąt litewskich.

Ale to jest ten sam monarcha, który nie waha się przez moment ani w odwrocie olbrachtowym, ani nie waha się w czasie działań zbrojnych przeciwko Moskwie 1507-1508.

Jakaś kolejna projekcja mistrza Jana, czy coś tu było na rzeczy z tym zatroskaniem?

Ci Sambolińscy, Świerczowscy i młodzież typu Jana Tarnowskiego ruszają na ten wschód, ruszają na Torsze i zapewniają powstrzymanie ekspansji moskiewskiej.

Olbracht i Aleksander.

Najstarszy, wolny do wzięcia syn, Jan Olbracht, może mieć kontrkandydatów w koronie w postaci aż trzech swoich braci, króla czesko-węgierskiego, wielkiego księcia litewskiego i bezrobotnego Zygmunta, wskazuje jak słaba jest de facto pozycja dynastii w koronie.

Nie do końca dwuwładzy, bo proszę pamiętać, że na przykład kiedy Olbracht się koronuje na króla polskiego,

O czym się Olbracht już przekonał, prawda?

Ostatnie odcinki