Mentionsy

No ale z racji tego, że zawsze lubimy opowiadać Wam historię w szerokim kontekście, zanim przejdziemy do wydarzeń z lat 1939-1945, spójrzmy szerzej.

Dlatego Norbert, czy możesz nam dzisiaj o tym opowiedzieć?

O nią toczyła się brutalna walka dwóch narodów, a właściwie można by powiedzieć, że poniekąd i trzech, dlatego że Śląsk to zderzenie się różnych kultur.

Bo tak działo się wszędzie tam, gdzie występowały obszary graniczne, obszary mieszania się różnego rodzaju kultur, narodów, różnego rodzaju etnosu.

Sukcesu zwłaszcza drugiego, a przede wszystkim trzeciego Powstania Śląskiego.

Że tak naprawdę Powstania Śląskie miały takie same znaczenie dla przetrwania polskiego państwa w okresie międzywojennym, jak Bitwa Warszawska.

że pomimo całego szeregu przeciwności losu, pomimo często niechętnego stanowiska najważniejszego mocarstwa kształtującego Europejski Ład Powojenny, to jest Wielkiej Brytanii, Polacy wyrwali z rąk niemieckich olbrzymią część Górnośląskiego Okręgu Przemysłowego, zapewniając sobie tym samym egzystencję gospodarczą na kolejnych 18 lat.

Nie byłoby podstawowego towaru eksportowego bez sukcesu powstań śląskich.

Doskonale to zresztą podsumował swego czasu Ryszard Kaczmarek, historyk, profesor Uniwersytetu Śląskiego, wybitny znawca dziejów Śląska, który w swojej książce o powstaniach śląskich napisał tak.

Nawet w innych wielkich miastach Polski poza Poznaniem te współczynniki zdecydowanie ustępowały górnośląskiej metropolii.

Tu fundamentalne w tym cytowanym przeze mnie fragmencie książki o powstaniach śląskich jest zdanie 90% produkcji przemysłowej Polski ulokowane było od tej pory w województwie śląskim.

To, jak powiedziałem, także kwestia eksportu.

To było być albo nie być całej Polski, bo powstania śląskie nie dotyczyły tylko przynależności państwowej spornego obszaru.

Wojciech Korfanty, przywódca powstańców śląskich, jest nazywany jednym z ojców polskiej niepodległości.

Powstania śląskie, odzyskanie części Śląska na rzecz Polski.

ale także często w powiatach znacznie bardziej na zachód.

A zatem polskość Górnego Śląska nie ograniczała się przecież tylko do powiatów przygranicznych.

Nie udało nam się jednak tego obszaru pozyskać w wyniku powstań śląskich czy plebiscytów całości.

Tylko 30% plebiscytowych obszarów, 70% terytoriów pozostało w rękach niemieckich, kilka powiatów trafiło w ręce czeskie.

A zatem nie da się opowiedzieć historii Śląska w II wojnie światowej bez tego kontekstu poprzedzającego ten konflikt.

Można powiedzieć, że go w wymiarze kapitałowym, inwestycyjnym i technologicznym stworzył.

25 października 1918 roku w Reichstagu powiedział Nie chcemy ani jednego powiatu niemieckiego, tylko żądamy polskich powiatów Górnego Śląska, Śląska Średniego, Poznańskiego, polskich Prus Zachodnich i polskich powiatów Prus Wschodnich, a zatem część Mazur, część Warmii.

Pomorza Gdańskiego, Kujawy, Wielkopolska, Górny Śląsk, Śląsk Średni, Opolszczyzna miały powrócić do Polski w ramach granic etnicznych, w ramach prawa do samostanowienia z racji dominacji danego narodu, danego języka, danej tożsamości narodowej.

Ten pogląd odpowiadał hasłu Wilsona o samostanowieniu narodów i takie postulaty przedstawiliśmy w Wersalu.

Jednocześnie Wielkopolska była zapleczem, była bazą, była kuźnią kadr dla organizacji, które na obszarze Śląska miały przystąpić do własnego powstania.