Mentionsy

No i może Norbert, zacznijmy od tego, dlaczego w ogóle kwestia stali pancernej to nie jest takie proste zagadnienie.

I dotyczyło to czegoś tak fundamentalnego na ten przykład, jak produkcja stali, jak opracowywanie nowych stopów, nowych typów stali, w tym stali pancernej.

I że istniały różne typy stali pancernej.

Ale mieliśmy problem, żeby sobie kupić czołg, bo nie mieliśmy hut, nie mieliśmy przemysłu metalurgicznego, który byłby zdolny do szybkiej produkcji stali pancernej, adekwatnej do budowy czołgów.

Czym różni się taka stal wykorzystywana do konstrukcji pancerzy od zwykłej stali?

Stal, co czasem nam umyka, to jest materiał relatywnie miękki i o relatywnie niskiej wytrzymałości.

Potrzebny jest odpowiedni proces technologiczny, który nam tą stal utwardzi.

Ową twardość stali zapewnia hartowanie, bo podnosi właśnie twardość, wytrzymałość i odporność na procesy ścierania.

A sama stal to jest plastycznie obrabiony i obrabialny cieplnie z top żelaza i węgla.

I musimy hartować tak zwaną zwykłą stal albo miękką stal, aby polepszyć jej właściwości.

Dzięki temu w strukturze stali, w mikrostrukturze stali zachącą określone procesy, procesy chemiczne, które ją właśnie utwardzają.

W ramach hartowania stal się ogrzewa, potem się gwałtownie chłodzi w wodzie, w oleju i to jest właśnie ów proces hartowania.

Więc można powiedzieć, że owo hartowanie stali to wedle definicji jest proces poprawiający wytrzymałość, ciągliwość, odporność na zużycie, wytrzymałość zmęczeniową i twardość materiałów metalowych.

Zauważono więc, że pancerz można wzmocnić na dwa sposoby, poprzez dalszą specyficzną obróbkę stali oraz poprzez uczynienie jej mocniejszą przez konstrukcję wewnętrzną, to znaczy poprzez zmianę składu chemicznego, gdzie dużą rolę odgrywałyby inne pierwiastki.

Co pozwoliło na rozwój tzw. stali stopowych i np. wzmacniano pancerze poprzez dodawanie np. niklu.

Taka stal miała oczywiście lepsze właściwości, także w opancerzeniu okrętów.

I w wieku XIX, w ramach tego rozwoju technologicznego, pojawiła się najpierw tzw. stal Harvey'a, a potem tzw. stal Kruppa, gdzie kluczem do budowy coraz wytrzymalszej stali były nowe procesy związane z jej utwardzaniem.

Tutaj pojawia się takie pojęcie jak hartowanie powierzchniowe, gdzie w procesie obróbki nagrzewano np. przede wszystkim warstwę wierzchnią takiej płyty stalowej i powierzchnię takiej płyty stalowej rozgrzewano do temperatury bliskiej topnienia, ale takiej, żeby ona jednak się nie roztopiła i powierzchnię tej płyty przez bardzo długi czas poddawano kontaktowi np. z węglem drzewnym.

I wówczas ta stal pancerna miała takie właściwości, że była wyjątkowo wytrzymała, wyjątkowo twarda na zewnątrz od czoła, ale w głębi była bardziej elastyczna.

Wstrząsy po pierwsze nie spowodowały rozpryśnięcia się, pęknięcia się pancerza do środka od prysków, a po drugie żeby strząsy tego pancerza nie zrujnowały na przykład instalacji elektrycznej czy tego wszystkiego co jest w czołgu, a co jest do tego pancerza przytwierdzone.

I to jest jakby kluczowe w tym pojęciu opancerzenia czołgu, zresztą nie tylko czołgu, każdego opancerzonego pojazdu latającego czy pływającego, że pancerz, który go chroni, ta stal pancerna musi być i wystarczająco twarda i jednocześnie wystarczająco ciągliwa, aby nie pękać pod wpływem uderzeń i absorbować energię pocisków.

Stąd na przykład stal Kruppa, która była lepsza od stali Harvey'a.

No i trzeba mieć technologię, trzeba mieć huty, żeby móc produkować stal pancerną odpowiedniej jakości, nie tylko grubości, ale i stosownej jakości.

Pancerz wykonany z jednolitej stali walcowanej na gorąco.

Ale czy ten proces produkcji był na tyle skomplikowany, czy właśnie nieskomplikowany, że można było stworzyć taką stal pancerną w przeciętnej hucie?