Mentionsy
1. Czy język nasz jest filozoficzny? // HERBICH // WYSZKOWSKI
W pierwszym odcinku podcastu „Filozofować po polsku” dr Tomasz Herbich rozmawia z dr. Konradem Wyszkowskim o Janie Nepomucenie Kamińskim, który oprócz istotnego wkładu w rozwój galicyjskiego teatru w stopniu znaczącym przyczynił się także do rozwoju polskiej myśli filozoficznej jako autor dwóch artykułów poświęconych filozoficzności naszego języka, opublikowanych w 1830 roku w piśmie „Haliczanin”. Wraz z Kamińskim rozmówcy stawiają to samo pytanie, które niemal 200 lat temu on zadał: czy język nasz jest filozoficzny? I co to miałoby znaczyć, że jakiś język jest (lub nie jest) filozoficzny? _____________________________
Aby być wolni, musimy mieć własne myśli. Samodzielna tradycja filozoficzna – jako jedna z kluczowych części polskiej kultury umysłowej – przyczynia się do ich kształtowania. W trakcie cyklu podcastów Filozofować po polsku dr Tomasz Herbich wspólnie z zaproszonymi gośćmi będzie przyglądał się wybranym wątkom oraz postaciom tworzącym polską tradycję filozoficzną. Celem podcastu jest nie tylko udzielenie odpowiedzi na pytanie, co oryginalnego wniosła do historii myśli filozoficznej polska filozofia, lecz przede wszystkim zwrócenie uwagi na to, w jaki sposób myśliciele polscy reagowali na wyzwania dziejowe, kulturowe i cywilizacyjne, przed którymi stali oni oraz ich ojczyzna.
Tomasz Herbich wraz z zaproszonymi gośćmi porozmawia o poglądach filozoficznych autorów z różnych epok rozwoju naszej kultury umysłowej. Pojawią się wśród tych filozofów między innymi Stanisław Orzechowski, Piotr Skarga, Jan Śniadecki, Stanisław Staszic, Maurycy Mochnacki, August Cieszkowski, Stanisław Brzozowski, Edward Abramowski, Kazimierz Twardowski, Jan Łukasiewicz, Roman Ingarden, ks. Józef Tischner, Karol Wojtyła, Leszek Kołakowski, Andrzej Walicki i wielu innych.
Zaciekawiły Cię nasze podcasty? Wesprzyj ich produkcję, uczestnicząc w zbiórce: https://teologiapolityczna.pl/podcasty
Rozdziały (14)
Podróżnicy do świata filozofii języka z Janem Nepomucenem Kamińskim, analizując jego tezę o filozoficzności języka polskiego.
Konrad Wyszkowski omawia tezę Mochnackiego na temat znaczenia Kamińskiego dla polskiej filozofii i literatury.
Kamiński wprowadza koncepcję filozoficzności języka jako przedmiotowej i podmiotowej, krytykując scholastykę.
Kontekst publikacji Haliczenina i jego znaczenie dla polskiej kultury i filozofii.
Kamiński na przykładzie gramatyki i etymologii podkreśla znaczenie języka dla narodu i jego świadomości.
Kamiński omawia konwencjonalizm języka i koncepcję swawolności, wskazując na różnice między jednostkową a grupową wolnością.
Podsumowanie i refleksje na temat umu i jego znaczenia dla języka i narodu w dziele Kamińskiego.
Rozmówcy kontynuują analizę umu u Kamińskiego, porównując go z Heglem i skupiając się na relacji między umem, racjonalnością i poezją.
Rozmówcy porównują teorie Kamińskiego i Twardowskiego dotyczącej relacji między myśleniem a mową, podkreślając zbieżność ich koncepcji.
Rozmówcy analizują koncepcję symbolu u Kamińskiego, podkreślając jego znaczenie w relacji między słowem a rzeczywistością.
Rozmówcy omawiają koncepcję podmiotowości u Kamińskiego, skupiając się na relacji między ja, się i mnie, oraz na etymologii pojęcia ja.
Rozmówcy skupiają się na znaczeniu historii i języka dla Kamińskiego, podkreślając ich rolę w kształtowaniu świadomości zbiorowej.
Autor cytuje Chłędowskiego, który porównuje brak polskiej filozofii do hańby dla narodu. Rozważa sytuację Polski i Niemiec w 1836 roku oraz rozwój filozofii niemieckiej.
Podcasty Teologii Politycznej powstają dzięki hojności naszych stałych darczyńców.
Sponsorzy odcinka (1)
"Podcasty Teologii Politycznej powstają dzięki hojności naszych stałych darczyńców."
Szukaj w treści odcinka
Wydaje mi się, że najlepszą odpowiedzią będzie zacytowanie jednego z klasyków XIX-wiecznej polskiej filozofii, czyli Maurycego Mochnackiego, a dokładniej jego dzieła o literaturze polskiej w wieku XIX.
Jeszcze dalej możemy przerzucić kolejny przepis Mochnackiego.
To parę wybranych cytatów z Maurycego Mochnackiego, z jego dzieła o literaturze polskiej w wieku XIX, w których widać jak ważny dla niego był Jan Nepomucen Kamiński, którego teksty wyszły zaledwie kilka miesięcy wcześniej niż cytowane dzieło Mochnackiego.
Jedno z najważniejszych słów dla Mochnackiego, a potem także dla kolejnych wielkich filozofów polskich, Libelta i Trentowskiego, czyli słowo um, także zostaje wprowadzone przez Jana Nepomucena-Kamińskiego właśnie w tym dwuczęściowym tekście z Haliczanina.
Co widać, ale ta waga działalności kulturowej czy kulturalnej będzie przecież właśnie się przejawiać także u wspomnianego przeciwnika Mochnackiego, który uzna, że
Ostatnie odcinki
-
5. WARDZIŃSKI // STRACHOWSKI // Stanisław Szuka...
08.07.2026 18:00
-
28. STRACHOWSKI // Bień // Jak napisać bestseller?
01.07.2026 18:00
-
27. STRACHOWSKI // JASINA // Czy znów czeka nas...
24.06.2026 18:00
-
26. STRACHOWSKI // JASINA // Kiedy Europa zaczę...
17.06.2026 18:00
-
1. O KSIĄŻKACH // SZERSZEŃ // HERBICH // Nowocz...
10.06.2026 18:00
-
25. STRACHOWSKI // KASPEROWICZ: Czy historia sz...
03.06.2026 18:20
-
Krzysztof Kieślowski. Intuicja, los, transcende...
01.06.2026 11:50
-
24. STRACHOWSKI // KASPEROWICZ: Czym naprawdę z...
27.05.2026 18:00
-
1. HERBICH // KITA // Czy świat skręca w prawo?
20.05.2026 18:00
-
23. STRACHOWSKI // JASINA: Dlaczego Polacy nie ...
13.05.2026 18:00