Mentionsy
48. HERBICH // DOBRZAŃSKI // MOLINA // Jakub Kloc-Konkołowicz: rozum praktyczny, wolność i filozofia społeczna
W czterdziestym ósmym odcinku podcastu „Filozofować po polsku” dr Tomasz #Herbich i , dr Michał #Dobrzański i Jan #Molina rozmawiają o dorobku badawczym prof. Jakuba #Kloca-Konkołowicza, w tym zwłaszcza - o jego niedawno wydanych wykładach z filozofii społecznej. Czym była dla Kloca-Konkołowicza filozofia społeczna i jak rozumiał jej zadania? Jak postrzegał spuściznę klasycznej filozofii niemieckiej? Jak interpretował poglądy twórców teorii kontraktualistycznych? Na te między innymi pytania rozmówcy szukają odpowiedzi.__________________________W cyklu podcastów „Filozofować po polsku” dr Tomasz Herbich wspólnie z zaproszonymi gośćmi przygląda się wybranym wątkom oraz postaciom tworzącym polską tradycję filozoficzną. Celem podcastu jest nie tylko udzielenie odpowiedzi na pytanie, co oryginalnego wniosła do historii myśli filozoficznej polska #filozofia, lecz przede wszystkim zwrócenie uwagi na to, w jaki sposób myśliciele polscy reagowali na wyzwania dziejowe, kulturowe i cywilizacyjne, przed którymi stali oni oraz ich ojczyzna.Tomasz Herbich wraz z zaproszonymi gośćmi rozmawia o poglądach filozoficznych autorów z różnych epok rozwoju naszej kultury umysłowej. Pojawią się wśród tych filozofów między innymi Stanisław Orzechowski, Piotr Skarga, Jan Śniadecki, Stanisław Staszic, Maurycy Mochnacki, August Cieszkowski, Stanisław Brzozowski, Edward Abramowski, Kazimierz Twardowski, Jan Łukasiewicz, Roman Ingarden, Józef Tischner, Karol Wojtyła, Leszek Kołakowski, Andrzej Walicki i wielu innych. Zapraszamy do dołączenia do grona producentów naszych podcastów:https://teologiapolityczna.pl/podcasty2025
Rozdziały (9)
Rozmowa zaczyna się z przedstawienia rozmówców i opisu roli profesora Jakuba Kloc-Konkołowicza w polskiej filozofii społecznej. Wymienieni są jego rozmówcy: dr Michał Dobrzański i Jan Molina.
Rozmówcy przedstawiają sylwetkę intelektualną profesora Kloc-Konkołowicza, jego rola w polsko-niemieckiej współpracy filozoficznej oraz jego nagrody i wyróżnienia.
Rozmówcy omawiają metodologię filozofii społecznej, wskazując na jej związek z Heglem, Fichtem i Kantem, oraz na interpretację Fichtego w kontekście polskiej filozofii.
Rozmówcy omawiają interpretację Fichtego przez profesora Kloc-Konkołowicza, porównując ją z teleologiczną interpretacją Fichtego przez Kanta i z interpretacją Kloc-Konkołowicza.
Rozmowa skupia się na interpretacji Kloc-Konkołowicza z Heglem i Fichtem, a także na kwestii, czy Fichte jest traktowany jako samodzielny myśliciel czy tylko jako etap w drodze do Hegla.
Analiza nowoczesności z perspektywy Hegla, jego znaczenia dla polityczności i społeczeństwa, a także rola Hegla jako teoretyka nowoczesności.
Omówienie roli Hobbesa w wykładach, jego miejsca w kontekście liberalizmu i krytyka kontraktualizmu przez Kloc-Konkołowicza.
Kloc-Konkołowicz przedstawia filozofię społeczną jako koncepcję oddzielną od klasycznej filozofii niemieckiej, z czego wynika, że Marks jest kontynuatorem Hegla, a Arendt przedstawia jako oddzielną koncepcję społeczeństwa nowożytnego.
Kloc-Konkołowicz opowiada o procesie przygotowania publikacji, jej przeznaczeniu i wartości dla różnych grup czytelników, podkreślając, że książka ma również wartość kontrkulturową i kontestacyjną.
Szukaj w treści odcinka
Porozmawiamy o profesorze Jakubie Kloc-Konkołowiczu, nagle zmarłym przedwcześnie, zdecydowanie w kwietniu 2021 roku.
I porozmawiam o nim z osobami, które są związane z Zakładem Filozofii Społecznej Wydziału Filozofii Uniwersytetu Warszawskiego, którego profesor Kloc-Konkołowicz był przed śmiercią kierownikiem i także z osobami, które przygotowały do druku wykłady z filozofii społecznej profesora Jakuba Kloca-Konkołowicza, które właśnie
I Jan Molina, także związany z Zakładem Filozofii Społecznej Uniwersytetu Warszawskiego, Wydziału Filozofii Uniwersytetu Warszawskiego, który między innymi napisał pod kierunkiem profesora Kloc-Konkołowicza swoją pracę magisterską.
O, to są, jeśli mogę zacząć, bo to są dwa pytania, w gruncie rzeczy w jednym i to nie jest tak prosto chyba powiedzieć o tym naraz, bo do sylwetki intelektualnej też trzeba dopowiedzieć jakąś taką w ogóle specyficzną rolę, którą Jakub Kloc-Konkołowicz pełnił na scenie polskiego życia filozoficznego.
No i Jakub Kloc-Konkołowicz był jego uczniem, kontynuatorem w jakimś sensie z puścizny, nie jedynym oczywiście, natomiast no bardzo takim rozpoznawalnym i też jakby kontynuującym właśnie tą współpracę polsko-niemiecką, którą Siemek
Filozofia społeczna staje się tutaj czymś na kształt filozofii pierwszej i to najłatwiej chyba wytłumaczyć przez rozróżnienie, co prowadzone też w tych wykładach przez profesora Kloc-Konkołowicza, między takim stricte normatywnym, konstruktywistycznym ujęciem filozofii społecznej, w której tworzy się pewien ideał racjonalny i następnie ocenia rzeczywistość w perspektywie tego ideału,
Kloc-Konkołowicz nazywa je nawet w pewnym momencie instytucjami i praktykami zombie, których istnienie możemy zrozumieć przez ich historyczną genezę, ale które nie mają racjonalnego uzasadnienia, czyli nie są oparte na naszym racjonalnym rozumieniu najważniejszych pojęć typu wolność, uznanie, człowieczeństwo.
Profesor Kloc-Konkołowicz przywoływał takie określenie z nietłumaczonej, jednej z nietłumaczonych tekstów Axela Honeta, nietłumaczonych na polski.
Natomiast jeżeli chodzi o samą perspektywę, to jednak to jest i w tych wykładach, i w biografii intelektualnej Kloca-Konkołowicza
Natomiast warto tutaj podkreślić, że jednak ten projekt tak rozumiany, jak przedstawiał go Siemek i potem jak interpretował ten projekt Siemkowski, Kloc-Konkołowicz,
Takim kluczowym momentem dla zbudowania takiej, a nie innej recepcji Hegla jest interpretacja Fichtego, zarówno w filozofii Siemka, jak i w filozofii profesora Kloca-Konkołowicza.
I jest też oparty na takim przekonaniu, może wyrażonym tutaj pośrednio, natomiast w innych tekstach Kloca-Konkołowicza wprost, że polska recepcja Fichtego jest recepcją bardzo ułomną.
I to jest pytanie, czy Jakub Kloc-Konkołowicz w tej książce, którą tam mamy wyeksponowaną, czyli w rozumie praktycznym filozofii Kanta i Fichtego,
Ja się zastanawiam, na ile to jest tak, że jednak Kloc-Konkołowicz potraktywał Fichtego trochę inaczej.
Czy on jest jakby tylko takim przygotowaniem do Hegla w tym ujęciu Kloca-Konkołowicza czy nie?
Natomiast może tutaj jakimś kluczem do odpowiedzi jest, bo ty powołujesz się na tą opublikowaną po polsku książkę Kloc-Konkołowicza, natomiast jest jeszcze jego niemiecka książka, która jest nieprzetłumaczona na język polski, ona jest późniejszą książką.
I to jest naprawdę to, czym Kloc-Konkołowicz się zajmował
No i Kloc-Konkołowicz w tej książce właśnie rekonstruuje, jak to już u Kanta można dostrzec z pewnych momenta.
No może ja bym tu się odwołał do takiego króciutkiego cytatu, bo mówimy cały czas o uznaniu i wolności i w jednym z wykładów pojawia się taki cytat z Hegla, który jest w pewnym sensie jednym z momentów kulminacyjnych, a być może nawet momentem kulminacyjnym tych wykładów, który profesor Kloc-Konkołowicz sugeruje, że mógłby być wypisany nad wydziałami filozofii w różnych miejscach i krajach.
I Kloc-Konkołowicz wprowadza tutaj takie pojęcia, oczywiście nie są to pojęcia hegelowskie, ale pojęcia alter ego, jako takiego dobrego określenia tej kondycji człowieka, człowieka jako sprzeczności, to też jest w notatek Hegla, mniej znany człowiek jest sprzecznością.
A Kloc-Konkołowicz to jakby sprowadza do takiej dialektycznej kontynuacji wprost zakazu instrumentalizacji Ukanta.
I teraz, jaką rolę w zamyśle Jakuba Kloca-Konkołowicza odgrywa poświęcenia jak dużej partii tekstu, dużej partii materiału właśnie tym twórcom?
Czy może jest tak, że tutaj po prostu problematyka liberalizmu i takich filozoficznych źródeł liberalizmu byłaby czymś, co by jakoś szczególnie zajmowało Jakuba Kloca-Konkołowicza?
Oczywiście pewnie też można by wielowątkowo, ale zasadniczo to jest tak, że Kloc-Konkołowicz sam o tym trochę mówi, więc od tego trzeba zacząć, że i to mówi pod koniec tych wykładów, że okazuje się wtedy, że
Hobbes też jest tutaj przez Kloc-Konkołowicza czytany...
Ostatnie odcinki
-
1. O KSIĄŻKACH // SZERSZEŃ // HERBICH // Nowocz...
10.06.2026 18:00
-
25. STRACHOWSKI // KASPEROWICZ: Czy historia sz...
03.06.2026 18:20
-
Krzysztof Kieślowski. Intuicja, los, transcende...
01.06.2026 11:50
-
24. STRACHOWSKI // KASPEROWICZ: Czym naprawdę z...
27.05.2026 18:00
-
1. HERBICH // KITA // Czy świat skręca w prawo?
20.05.2026 18:00
-
23. STRACHOWSKI // JASINA: Dlaczego Polacy nie ...
13.05.2026 18:00
-
22. STRACHOWSKI // JASINA: Dlaczego Polacy nie ...
06.05.2026 18:00
-
Protokół uzasadniania. Wokół myśli J. Habermasa...
04.05.2026 11:11
-
4. CZAJKOWSKA // GOŁĘBIOWSKI: Antoni Lange. Rea...
29.04.2026 18:00
-
Świat bez złudzeń. Spotkanie wokół książki Vitt...
27.04.2026 11:52