Mentionsy

Państwo pewnie, czy część z Państwa oglądających dzisiaj to, co się dzieje w Iranie i retorykę płynącą z jednej i drugiej strony, może sobie myślą,

Od zawsze Iran i Stany Zjednoczone ogień woda, nigdy się nie mogli dogadać.

A nie do końca tak jest, bo opowiemy Państwu w tym odcinku jak Stany Zjednoczone wychwalały Iran i jego przywódców i to całkiem niedawno.

W minionym stuleciu i to w drugiej połowie minionego stulecia jak chwaliły prawa człowieka w Iranie i przywiązanie do ideałów demokratycznych.

Jak też Amerykanie byli popularni swego czasu w Iranie i uważano, że mogą być siłą pozytywną, antyimperialną i taką

Jak już się Państwo zorientowali, będziemy opowiadać o przewrocie zamachu stanu w Iranie w roku 1953, czyli o historii dość dawnej, ale żeby o tym opowiedzieć, musimy się cofnąć jeszcze wcześniej.

20 lat przed zamachem stanu w Chile wydarzył się zamach stanu w Iranie.

Bardzo dawno nie było nas na świecie, państwa też nie było na świecie, ale była Persja, proszę Państwa, czyli to, co dzisiaj znamy jako Iran, znane było w Europie jako Persja.

Bo wkrótce złoża w Iranie zostały znalezione dokładnie w 1908 roku i powstała pewna firma, którą Państwo mogą kojarzyć.

Ale pod inną nazwą wtedy powstała Anglo-Persian Oil Company, którą później przemianowano na Anglo-Iranian Oil Company, a od roku 1954, z powodów, o których jeszcze Państwo usłyszą, zmieniła nazwę na

De facto oddał władzę w państwie Brytyjczykom i całą tę umowę krytykowali nie tylko niektórzy mieszkańcy jego kraju, ale też Francuzi, Sowieci, którzy też czuli się już troszkę wykluczeni i w północnym Iranie stworzyli nawet sowiecką republikę krótkoterminową.

Iranu i relacji ze Stanami Zjednoczonymi również.

My tutaj nie prezentujemy do wiedzy iranistycznej, ale zaznaczamy to co najważniejsze.

Częstą pomyłką w odniesieniu do Persji i Iranu jest uznawanie tego kraju za kraj arabski.

Bardzo ważne jest także to, że dominującym odłamem islamu w Iranie są szyici.

Tak, no bo Persja, czy też Iran, to jest, proszę Państwa, cywilizacja i to jedna z najstarszych cywilizacji na świecie i jedno z najdłużej istniejących, najstarszych istniejących państw na świecie.

Byłem w Iranie lata temu i to są naprawdę przemili ludzie, ale radzę jednak nie mówić do nich, nie mówić, że są Arabami.

Mianowicie dowódcę brygady kozackiej, i to nie jest pomyłka, bo to dziedzictwo rosyjskie właśnie w Iranie, Rezen Hanna, który sławił rebelię, został ministrem wojny i był takim silnym człowiekiem na dworze Szacha, ale długo na tym dworze Szacha nie był, bo ostatecznie zmusił Szacha do emigracji.

Sperszczamy różne ludy zamieszkujące tereny Iranu.

Plus zmiana nazwy kraju z Persji na Iran właśnie.

To też jest znowu nie do końca prawda, że zmiana nazwy, dlatego że sami Irańczycy mówili o sobie Iran od czasów sasanickich, czyli od 2000 lat.

To znaczy, bo Iran to jest Iran, Iran Shahr, czyli państwo Aryjów, no i tak na siebie samych mówili, a ta Persja to rzeczywiście nazwa przyjęta...

To znaczy Holandia pochodzi tylko od jednego regionu Niderlandów, a Persja pochodzi od rejonu Pars, który jest tylko z jedną z krain historycznego Iranu.

No i szach Reza po prostu powiedział od tej pory na arenie międzynarodowej, proszę używać nazwy Iran, a nie używać nazwy Persja.

Rosjan jak się okazuje słusznie się obawiał, bo proszę Państwa w sierpniu 1941 roku, dwa miesiące po ataku na Związek Radziecki, doszło do mało znanego epizodu w historii, otóż łączonej inwazji brytyjsko-radzieckiej na Iran.