Mentionsy

I tutaj pojawia się, proszę Państwa, Mohammad Mossadegh, doświadczony, świecki polityk irański.

Jeszcze kiedy Reza zostawał szachem, to już wtedy detronizował Kadżarów i zostawał szachem, to już wtedy Mossadegh był przeciwko.

No ale Mossadegh przede wszystkim podkreślał konieczność uzniezależnienia się Iranu od Anglo-Iranian, od tej wielkiej korporacji naftowej i odzyskania przez Irańczyków nie tylko pieniędzy należnych im, ale też godności.

I Mohammad Mossadegh zdołał zjednoczyć różne ugrupowania i stworzył Front Narodowy.

Właśnie na fali tej obietnicy nacjonalizacji w 1951 roku Mossadegh zostaje premierem i nacjonalizuje Anglo-Iranian Oil Company.

Aczkolwiek mają nawet taki pomysł, że może by wysłać wojsko i zająć te rafinerie w Rabadanie, ale tego ostatecznie nie robią, ale próbują się jakoś Mossadeghowi postawić, bo Mossadegh jest bardzo taki stanowczy w tym co robi.

Mossadegh podróżuje też do Nowego Jorku, później podróżuje do Hagi.

No i kończy się to zupełnie niepowodzeniem Brytyjczyków i w jednym i w drugim przypadku nie udaje im się uzyskać satysfakcjonującego rezultatu, a tymczasem Mossadegh buduje się i buduje taką swoją rozpoznawalność już nie tylko w Iranie, ale na świecie.

W Iranie i poza nim były miliony ludzi, których Mohammad Mossadegh symbolizował i w imieniu których przemawiał, a także których fanatyczny stan umysłu pomagał stworzyć.

No i tutaj proszę Państwa znowu pojawiają się Amerykanie, ale wciąż jeszcze jako taka siła, która może być z punktu widzenia Irańczyków siłą dobrą, bo Mossadegh liczył na wsparcie Stanów Zjednoczonych, którzy poprą wysiudanie Wielkiej Brytanii z Iranu.

Później Mossadegh, jak już powiedzieliśmy, był w Stanach Zjednoczonych, gdzie Amerykanie dalej próbowali tych mediacji i ostatecznie Mossadegh nawet zgodził się na jakieś ustępstwa wobec Anglo-Iranian, ale odrzucili je Brytyjczycy, którzy uważali, że albo wszystko, albo nic.

No i skończyło się tak, że w październiku 1952 roku Mossadegh ostatecznie wydalił brytyjskich dyplomatów z Iranu.

No a Mossadegh powiedział, dobrze, zamykamy ambasadę i do widzenia.

No i efekt był taki, że Brytyjczycy nie mieli żadnych ludzi na miejscu, którzy mogliby Mossadeghowi zaszkodzić.

Dwie tutaj przytoczę, bo one są szczególnie istotne w kontekście tego, co się stanie z Mossadeghiem.

A poza tym Mossadegh też nie umiał z nim za bardzo współpracować.

Mossadegh nie był zwolennikiem dynastii Pachlawich, był demokratą.

Chociaż też trochę... Z czasem to jego umiłowanie demokracji troszkę się zmniejszyło, ale generalnie Mossadegh ograniczał szacha jak mógł.

Też jakieś nieprzyjemności miał szach takie prywatne z Mossadeghiem, bo Mossadegh zmusił do emigracji siostrę szacha, siostrę bliźniaczkę Ashraf.

No więc Mossadegh wysiudał księżniczkę Ashraf z Iranu.

No i Mossadegh rzeczywiście miał takie momenty, w których tej swojej władzy nieco nadużywał, to znaczy na przykład ogłosił referendum, pozwalało mu rozwiązywać parlament.

I ma zamiar wyręczyć Mossadeghowi i powiedzieć, tu pan jest zdymisjonowany nowym premierem Zahedi, dziękujemy uprzejmie.

I pamięta o tym, że ma te dekrety podpisane przez Szacha, kopiuje je i zaczyna je rozdawać, pokazując wojskowym, stworząc takie wrażenie, że Mossadegh jednak został skutecznie usunięty przez Szacha i nie jest legalnie urzędującym premierem, a jednocześnie wykorzystuje swoje pieniądze na łapówki i wyprowadza raz jeszcze

Wychodzą też zwolennicy szacha, którzy mówią niech żyje szach, precz z Mossadeghiem.

Zaczęli wykrzykiwać hasła wrogie Mossadeghowi i z poparciem dla szacha.