Mentionsy

Buenas tardes, Mateo.

Mógłbym powiedzieć, magister Artur Góralczyk, drodzy Państwo, współautor tej audycji, młody, ale jak widzicie, człowiek, ale bardzo wielką wiedzą, więc serdeczne gratulacje.

Wydaje mi się, że w taki jeden system polityczno-gospodarczy i militarny.

Przede wszystkim tutaj moim zdaniem też ważne jest takie pytanie i należy się skupić na tym, że na przykład dlaczego Afryka została skolonizowana najpóźniej tak na dobrą sprawę na szeroką skalę dopiero w XIX wieku.

Odpowiedzi jest kilka, przede wszystkim

I tu jest taki ciekawy polski akcent, że w służbie holenderskiej czy niderlandzkiej służył wówczas Polak, bardzo wysoko postawiony w randze...

nie pamiętam czy Bukaniera, nie Bukaniera, no w każdym razie służył Polak, on się nazywał Krzysztof Arciszewski, to jest taka dosyć znana postać i on właśnie był Polakiem w służbie holenderskiej, który brał udział między innymi tutaj w tych działaniach, czy wymierzonych przeciwko Brazylii portugalskiej, to też jest warte wymienienia.

Kolejnym takim powiedzmy epizodem polskim, to też jest dosyć znana historia, to jest takie pytanie, czy Rzeczpospolita Obojga Narodów posiadała jakieś kolonię

I był taki właśnie jeden z nich, z tych Kettlerów, on się nazywał Jakub i on zapragnął, aby Kurlandia, takie malutkie państwo naprawdę w Europie Północnej, bo basen Morza Wałtyckiego, to w tamtym czasie mówią o Europie Północnej, zapragnęła mieć kolonię.

już nie chcę się tam rozwodzić na tematy pod tytułem szlachta chłopi, no bo ja się nie zajmuję historią Polski, są ludzie, którzy to robią lepiej ode mnie, też się tak właśnie często tłumaczy, Rzeczpospolita nie chciała mieć kolonii, bo po pierwsze była trochę daleko położona w tej Europie, a po drugie w sumie to miała te nieskończone połacie Ukrainy, dzisiejszej Białorusi i oni mieli tych chłopów i nie potrzebowali mieć kolonii, no ale historia jest taka, że

Natomiast jeszcze był jeden obszar świata, który Kurlandczycy próbowali skolonizować i to było ujście Gambii w Afryce Zachodniej.

Tutaj przede wszystkim gra toczyła się o te bogactwa, które płynęły z Ameryki do Europy, również o Srebrną Górę w Potosi, tutaj też chodziło o przechwycanie, chociaż nawet posiadając jakąś niewielką wyspę, Europejczycy mogli jakkolwiek kontrolować tutaj ten rynek srebra, czy też innych towarów.

Król pod koniec życia ogłuchł, on do któregoś roku życia nawet w ogóle nie mówił, wiecznie się ślinił, seplenił, miał w monstrualnych rozmiarów tę habsburską zajęczą wargę, był po prostu też taki bardzo mocno zdeformowany fizycznie.

I pierwszy obóz skupia się wokół domu burbońskiego, czyli przede wszystkim we Francji.

I drugi obóz skupiał się przede wszystkim wokół Wielkiej Brytanii.

Wielka Brytania, również Niderlandy, które w wieku XVII przeżywały swój złoty wiek, złoty okres, później w wieku XVIII wyraźnie podupadły.

Oczywiście nie było wtedy terminu dominium i dominia powstały w XIX wieku, natomiast ta sieć zależności Portugalii od Wielkiej Brytanii była nader widoczna.

i powołano też coś takiego jak Guarda Costas czyli Straż Wybrzeży Guarda Costas to byli właśnie tacy piraci po prostu, którzy pod banderą hiszpańską służby hiszpańskiej dokonywali czynów iście pirackich mieli tutaj błogosławieństwo króla hiszpańskiego, aby w imię Hiszpanii atakować statki brytyjskie czy jakiekolwiek, które by łamały traktaty postanowienia w Utrechcie czy godziły jakkolwiek w interes hiszpański

i podobno było tak, że właśnie ten hiszpański kapitan za pomocą szpady odciął Jenkinsowi ucho, podarował mu je i powiedział, żeby ten przywiózł je królowi angielskiemu, bytyjskiemu i na dowód tego, że tutaj asiento, tutaj handel jest po prostu, kontrabanda jest po prostu zbroniona.

I tak naprawdę ja też jestem tego zdania, że Wielkiej Brytanii po prostu się nie opłacało atakować Hiszpanii w żadnym wypadku, w żaden sposób.

Nawet różne po prostu kopalnie były pod zarządem brytyjskim i tak naprawdę to Imperium Hiszpańskie do pewnego momentu, powiedzmy do Karola III, było hiszpańskie tak naprawdę tylko na mapie, na papierze.

O wiele bardziej się wszystkim opłacało, żeby te posiadłości na mapie były dalej hiszpańskie, ale żeby tutaj była pełna swawola po prostu tych wszystkich rywali europejskich, właśnie przede wszystkim Brytyjczyków i wszyscy na tym dobrze wychodzili, nawet koloniści hiszpańscy, nawet kiedy zdarzały się epizody, zwłaszcza w wojnie siedmioletniej właśnie, że

W każdym razie ten epizod, o którym mówię, dotyczy kolumbijskiego miasta Cartagena de Indias.

On się nazywał Blas de Leso.

Blas de Leso był nazywany el medio hombre, czyli półczłowiekiem.

De Leso był najbardziej, najdodkliwiej doświadczonym żołnierzem ówczesnego świata, dlatego że w toku swojej burzliwej kariery on stracił już właśnie nawet w czasie wojny sukcesy hiszpańską jako młody oficer.

W każdym razie stało się tak, że De Leso dowodził obroną właśnie tego miasta Cartagena de Indias.

No i stało się tak, że największa dotychczas flota kiedykolwiek widziana na Morzu Karaibskim, licząca prawdopodobnie 180 statków, wypłynęła z Wielkiej Brytanii i dotarła właśnie do Cartagena de Indias.

Może skoro jeszcze jakieś tam siły ma, no to może uderzy na Kubę.

No i też myślał o tym, żeby zdobyć tutaj od strony południowej Kubę, wpływając do Santiago de Cuba, no ale nie miał po prostu kompletnie ludzi.

Zarzewie tego konfliktu jakby też było w Ameryce, tutaj głównie chodziło tym razem o rywalizację francusko-brytyjską, natomiast finalnie do konfliktu zbrojnego, bo mówimy głównie o kontekście hiszpańskim, tutaj ten epizod hiszpański jest najważniejszy pod tym względem, że właśnie Hiszpania należała do bloku tych państw burbońskich, była złączona z Francją tym paktem familijnym burbońskim i z Hiszpanią była taka sprawa, że

Więc tutaj jest pod tym względem najważniejszy ten epizod hiszpański.

Oczywiście chyba jeden z ostatnich wątków, który chciałem cię zapytać, to w jakim stopniu wojny napoleońskie stworzyły grunt pod rewolucje niepodległościowe w Ameryce Łacińskiej?

To, co tutaj było, no to przede wszystkim olbrzymi opór ludności hiszpańskiej.

tym Hiszpanom argentyńskim udało się Brytyjczyków w końcu odeprzeć.

I to też miało olbrzymi wpływ na powiedzmy rodzenie się tej świadomości narodowej w Argentynie, bo wtedy powszechnie zaczęto dochodzić do wniosku, że skoro my sami, my Argentyńczycy jesteśmy w stanie odeprzeć tych groźnych i potężnych Brytyjczyków,

Olbrzymi wpływ na szerzenie się też tych idei niepodległościowych w Hispanoameryce miała przede wszystkim epoka oświecenia, a później po epoce oświecenia to jeszcze zostało wzmocnione przez epokę romantyzmu.

Więc to są wszystkie te czynniki, które też pokrywają się tutaj z tymi czasami napoleońskimi, właśnie tym przełomem XVIII-XIX wieku, które miały olbrzymi wpływ na pobudzenie tej świadomości Hispano-Amerykanów i coraz większe tutaj tendencje do...

zrywów niepodległościowych, do uzyskania niepodległości, zresztą o tym jeszcze będziemy mówić, ale szczególnie niespokojna dekada to właśnie były te lata 80.