Mentionsy

Dzisiaj jest ostatni odcinek naszej serii, ale mam świadomość tego, że te nasze odcinki będą słuchane i słuchane niezależnie od tego, kiedy są publikowane, bo Imperium Hiszpańskie, odcinek szósty, dzisiaj odcinek...

Dzisiaj porozmawiamy sobie trochę o czasach wojen sukcesyjnych przez piractwo karaibskie, aż po globalne starcia XVIII wieku.

Tutaj takiej natury geograficznej, no mieliśmy przecież w Afryce jest Sahara, która stanowi bardzo duży tutaj bufor powiedzmy taki kolonizacyjny czy cywilizacyjny, gdzie w dawnych czasach jeszcze, kiedy nie było rozwiniętej technologii, to Sahara była niezwykle trudna do przybycia.

W oficjalnej propagandzie państwowej tego się bardzo twardo trzymano, również i w czasach oświecenia, w czasach wieku XVIII.

to one już miały miejsce w wieku XVIII.

Ja nawet jestem takiego zdania, że wiek XVIII był swego rodzaju tak naprawdę pewną zimną wojną, bo tak samo jak mieliśmy zimną wojnę i działania militarne bloku zachodniego i wschodniego koncentrowały się czy to w Afganistanie, czy w Wietnamie, czy w Korei, to tutaj mamy troszeczkę taką sytuację powiedziałbym paralelną, trochę podobną właśnie tylko, że tutaj mamy ten region Ameryki.

Następnie była wojna, która przeszła do historiografii pod nazwą wojny o ucho Jenkinsa i ta wojna toczyła się o ucho Jenkinsa, ale dokładnie sobie jeszcze o tym opowiemy.

Tutaj często się też zwraca uwagę właśnie na wojnę siedmioletnią, że w XVIII wieku była tak naprawdę wojną światową, ale ona już jest trzecia z tych naszych wymienionych.

Dalej mieliśmy właśnie wojnę o niepodległość USA, gdzie tutaj dwa państwa burbońskie, Hiszpania i Francja, włączyły się w ten konflikt właśnie przeciwko Wielkiej Brytanii.

tutaj rywale europejscy, to był wiek XVII.

Zaczęło się tak naprawdę w pierwszej połowie XVII wieku, w latach 1624-1654, czyli przez 30 lat, Holendrzy próbowali usilnie wydrzeć Brazylię z rąk portugalskich, natomiast nigdy im się to nie udało.

nie pamiętam czy Bukaniera, nie Bukaniera, no w każdym razie służył Polak, on się nazywał Krzysztof Arciszewski, to jest taka dosyć znana postać i on właśnie był Polakiem w służbie holenderskiej, który brał udział między innymi tutaj w tych działaniach, czy wymierzonych przeciwko Brazylii portugalskiej, to też jest warte wymienienia.

już nie chcę się tam rozwodzić na tematy pod tytułem szlachta chłopi, no bo ja się nie zajmuję historią Polski, są ludzie, którzy to robią lepiej ode mnie, też się tak właśnie często tłumaczy, Rzeczpospolita nie chciała mieć kolonii, bo po pierwsze była trochę daleko położona w tej Europie, a po drugie w sumie to miała te nieskończone połacie Ukrainy, dzisiejszej Białorusi i oni mieli tych chłopów i nie potrzebowali mieć kolonii, no ale historia jest taka, że

Natomiast jeszcze był jeden obszar świata, który Kurlandczycy próbowali skolonizować i to było ujście Gambii w Afryce Zachodniej.

Jeżeli chodzi o wątek duński, to nawet Duńczykom się udało wydrzeć tutaj, nie mówię już o Grenlandii, ale udało się wydrzeć Duńczykom też taką niewielką wyspę, Wyspę Świętego Tomasza.

No to tak, w XVIII wieku generalnie na początku mamy taki układ sił, że w Hiszpanii panują Habsburgowie.

Sprawa Habsburgów jest dosyć szeroko znana, rozpoznawalna, też sporo się mówi na temat kazirodztwa w obrębie tej dynastii i ostatnim przedstawicielem Habsburgów hiszpańskich był Karol II.

Karol II był ofiarą właśnie tego wielopokoleniowego kazirodztwa wśród Habsburgów.

a co w tym wszystkim najważniejsze, był bezpłodny, więc nie był w stanie tutaj dać żadnego potomka, w związku z czym po śmierci Karola II wybuchła wojna o sukcesję hiszpańską w roku 1700.

I tutaj Hiszpania stała się tak naprawdę areną konfliktów dwóch takich wrogich obozów i przez cały XVIII wiek będziemy to obserwować, że mamy takie dwa wrogie obozy, które rywalizują ze sobą w Europie i również w Ameryce.

I drugi obóz skupiał się przede wszystkim wokół Wielkiej Brytanii.

Wielka Brytania, również Niderlandy, które w wieku XVII przeżywały swój złoty wiek, złoty okres, później w wieku XVIII wyraźnie podupadły.

Również uwolniona spod panowania hiszpańskiego została Portugalia i Portugalia przez cały wiek XVIII jest pod widocznym, znaczącym wpływem Wielkiej Brytanii.

Portugalia w istocie była w wieku XVIII takim dominium brytyjskim.

Oczywiście nie było wtedy terminu dominium i dominia powstały w XIX wieku, natomiast ta sieć zależności Portugalii od Wielkiej Brytanii była nader widoczna.

gdzie właśnie tutaj Hiszpania chciała pobudzić swoją gospodarkę i w pewnym momencie Filip V, król ówczesny Hiszpanii, właśnie ten pierwszy burbon, wnuk Ludwika XIV, on zarządził, że Hiszpania ma wyłączne prawa do półkuli zachodniej, że już tutaj się nie zatrzyma i nie odda nic swoim rywalom, a już na pewno nie Brytyjczykom.

Zresztą nawet osławiona produkcja Piraci z Karaibów również się dzieje na początku XVIII wieku.

i powołano też coś takiego jak Guarda Costas czyli Straż Wybrzeży Guarda Costas to byli właśnie tacy piraci po prostu, którzy pod banderą hiszpańską służby hiszpańskiej dokonywali czynów iście pirackich mieli tutaj błogosławieństwo króla hiszpańskiego, aby w imię Hiszpanii atakować statki brytyjskie czy jakiekolwiek, które by łamały traktaty postanowienia w Utrechcie czy godziły jakkolwiek w interes hiszpański

No i Jenkins posiadając właśnie ten kawałek wysuszonego ludzkiego ciała w słoiku wzbudził niemałe wzburzenie i poruszenie w parlamencie brytyjskim, który już od dłuższego czasu tutaj dywagował, kłócił się, żeby wypowiedzieć wojnę Hiszpanii, więc sprawa Jenkinsa i jego ucha...

I tak naprawdę ja też jestem tego zdania, że Wielkiej Brytanii po prostu się nie opłacało atakować Hiszpanii w żadnym wypadku, w żaden sposób.

Robert Walpole twierdził, że atak na Hiszpanię ze strony Wielkiej Brytanii byłby naprawdę olbrzymim strzałem w kolano, dlatego że większość rynków

w teorii kontrolowanych przez Madryt, tak naprawdę jest kontrolowana już wówczas przez Londyn, a nawet większość statków płynących po Morzu Śródziemnym wypływa z Madrytu i to też jest prawda, bo nawet badając tutaj powiedzmy tę gospodarkę Imperium Hiszpańskiego w wieku XVIII, to bardzo często możemy odnaleźć informację, że dyrektorami różnych spółek, które zarządzają na przykład kopalniami, byli właśnie Brytyjczycy, nawet Potosi.

Nawet różne po prostu kopalnie były pod zarządem brytyjskim i tak naprawdę to Imperium Hiszpańskie do pewnego momentu, powiedzmy do Karola III, było hiszpańskie tak naprawdę tylko na mapie, na papierze.

Też tutaj ciekawa sprawa jest, przepraszam, że tak długo mówię, ale akurat XVIII wiek to jest mój konik.

No i stało się tak, że największa dotychczas flota kiedykolwiek widziana na Morzu Karaibskim, licząca prawdopodobnie 180 statków, wypłynęła z Wielkiej Brytanii i dotarła właśnie do Cartagena de Indias.

I tutaj chichot historii jest taki, że pierwotnie Vernon za pomocą zaledwie sześciu statków zdobył Portobelo w Panamie.

Więc na tym polegał ten chichot historii.

Nie miał w ogóle czym tego zdobyć, więc musiał zawrócić z podkulonym ogonem, że się tak kolokwialnie wyrażę do Wielkiej Brytanii.

Jest taka teza w historiografii.

Hiszpanie Brytyjczykom jakby mieli takie plany wobec Brytyjczyków, że jeżeli do stycznia 17... nie, jeżeli do maja, przepraszam, 1762 roku nie zostanie podpisany pokój pomiędzy Francją a Wielką Brytanią, to Hiszpania dołączy do wojny przeciwko Wielkiej Brytanii.

Wojny napoleońskie dla Hiszpanii kończą się tragicznie.

I tutaj Karol IV został odsunięty właśnie od władzy.

Natomiast w Hiszpanii Napoleon jest traktowany jak antychryst.

Hiszpanii mieli ogromny tutaj opór przeciwko panowaniu napoleońskiemu.

Jeszcze tam był konflikt, że chciano wprowadzić monarchię konstytucyjną w miejsce monarchii takiej bardziej absolutystycznej.

I jest też taka teza w historiografii, że tak naprawdę...

Na początku XVIII wieku właśnie, czy też przy zapanowania Karola II, tego ostatniego z Habsburgów, to tak naprawdę Ameryka Hiszpańska już w sumie zupełnie do niczego nie potrzebowała Hiszpanii, nie potrzebowała do niczego Madrytu.

Więc to są wszystkie te czynniki, które też pokrywają się tutaj z tymi czasami napoleońskimi, właśnie tym przełomem XVIII-XIX wieku, które miały olbrzymi wpływ na pobudzenie tej świadomości Hispano-Amerykanów i coraz większe tutaj tendencje do...

XVIII wieku, powstanie tubylcze w Peru, czy też powstanie comuneros, czyli tak naprawdę komunardów w Wenezueli, więc w taki sposób mógłbym odpowiedzieć na tę chwilę.