Mentionsy

Tak zwykle bywa definiowany eskapizm.

Czy zatem warto używać terminu eskapizm?

W związku z tym ten eskapizm, o którym dziś rozprawiamy,

Otóż to, z tym eskapizmem sytuacja nie jest wcale taka jednoznaczna, jak nam się wydaje, bo

I wówczas z reguły nie mówimy o takiej sytuacji, że nosi ona znamiona eskapizmu.

Podkreślamy tutaj z reguły w przypadku eskapizmu tę czynną rolę podmiotu ludzkiego.

Od zagrażającej codzienności to okazuje się, że ta warstwa eskapizmu dopiero nabudowuje się na tą pierwszą, zasadniczą, podstawową zdawałoby się, tą mianowicie, że to rzeczywistość sama najpierw wymyka nam się, wyrywa niejednokrotnie z rąk i z możliwości jej okiełznania czy zdominowania, swoistego posiadania.

Potrafimy w inny sposób spojrzeć na rzeczywistość, codzienność, te problemy, nawet mimochodem może to się dzieje i wtedy może to nie jest eskapizm, może to nie jest ucieczka, tylko inny sposób radzenia sobie z tą pierwotną alienacją, o której pan powiedział.

I tu rzeczywiście hermeneutyka z eskapizmu czyni swego rodzaju metodę postępowania w naszym kontakcie poznawczym z rzeczywistością, ale także z samymi sobą.

Eskapizm, który zresztą jako termin od łaciński posiada też, jak widzimy i słyszymy, pokrewieństwo z równie dobrze znanym nam rzeczownikiem eskapada, wskazuje na swego rodzaju wymykanie się, nie tylko uciekanie, ale celowe, świadome, intencjonalne wymykanie się, taką krótką, potajemną, cichą wycieczkę w kierunku

I w związku z tym, ktoś mógłby nazwać retorycznie tę jego postawę, jako eskapizm, o to uciekł od świata, ale on by powiedział, nie, ja chcę żyć tak, jak uważam, że to jest słuszne.

To rzeczywiście, jeśli chodzi o Thoreau, to wcale nie jest eskapizm, choć z drugiej strony, jak na przykład

Przypomnieć sobie znakomitą skądinąd pracę Erisha Fromma, no taką opisującą w pewnym sensie eskapizm współczesnych ludzi pod tytułem Ucieczka od wolności.

Thoreau jakoby w duchu samego Platona, który zdaje się być jednym z pierwszych filozofów podszytych swego rodzaju metodologicznym eskapizmem, o czym być może za chwilę jeszcze słów kilka przyjdzie nam powiedzieć.

Po pierwsze są to takie fantazje, które można określić mianem przyjemnych, a więc jest to tu w tym przypadku eskapizm, czy eskapistyczna fantazja, stanowi rodzaj ucieczki do czegoś, co stanowi dla nas przystań przyjemności.

Więc to jest pierwszy taki rodzaj eskapizmu spontanicznego, w cudzysłowie lizakowego, tymczasowego, okazjonalnego.

W eskapizmie to wydaje mi się, że najczęściej kojarzymy go z tym, co stanowi raptem trzeci rodzaj fantazji eskapistycznych, które możemy sobie określić mianem fantazji urojeniowych, halucynacyjnych wręcz.

Wydaje mi się, że eskapizm jest formą też, gdyby rzecz rozpatrywać na przykład na gruncie etycznym, jest formą ucieczki od odpowiedzialności.

Wówczas zdobywamy się na różnego rodzaju formy eskapizmu i najzwyczajniej w świecie uciekamy, czy umykamy, czy czmychamy choćby doraźnie, albo nawet długoterminowo przed tym, co postrzegamy jako zagrożenie, jako ryzyko, jako coś, z czym niechętnie się bratamy, czy konfrontujemy.

Ten eskapizm wydaje się zupełnie naturalny.

Wróćmy jeszcze do tego stanu, w którym eskapizm przeradza się w coś trudnego, niezdrowego albo coś, co nas odwodzi od radzenia sobie z ważnymi problemami naszego życia, bo istotnie może być tak, że tworzymy taki świat, w którym rzeczywistość jest po prostu lepsza, taki świat oderwany i od razu przychodzi mi wtedy

To jest rzeczywiście problem związany z tym eskapizmem i taki eskapizm par excellence.

Tak i taki rodzaj eskapizmu też zdawałoby się odroczonego, a przynajmniej w czasie.

Przede wszystkim religia jest postrzegana jako pewien rodzaj zorganizowanego, usystematyzowanego, celowego eskapizmu o charakterze zbiorowym, a nie tylko indywidualnym, który ma nas z rzeczywistości doczesnej, z którą niekoniecznie dlatego, że sobie nie radzimy.

Zwłaszcza krytycy tego zagadnienia twierdzą, że ludzkie, zupełnie skądinąd naturalne pragnienie szczęścia jest jednym z podstawowych, nagminnie obserwowanych w ludzkim świecie rodzajów eskapizmu właśnie.