Mentionsy

Rachunek myśli
Rachunek myśli
31.08.2025 23:00

Relacje Polaków w roku 1980. Wokół książki "Solidarność znaczy więź". Gość: prof. Zbigniew Stawrowski

Solidarność to nie tylko logotyp, transparenty, strajki i podpisane porozumienia, lecz przede wszystkim doświadczenie więzi i współodpowiedzialności za świat. Jej fundamentem jest żywa relacja międzyludzka i wyrastające z niej zobowiązanie, które podjęły miliony Polaków w roku 1980. Ale może, 45 lat później, te wartości straciły już w praktyce na znaczeniu? Gościem Michała Nowaka jest prof. Zbigniew Stawrowski - filozof z Uniwersytetu Kardynała Stefana Wyszyńskiego, dyrektor Instytutu Myśli Józefa Tischnera, autor książki "Solidarność znaczy więź". 

Rozdziały (13)

1. Introdukcja i opowieść o książce

Michał Nowak przedstawia gościa, profesora Zbigniewa Stawrowskiego, autora książki "Solidarność znaczy więź".

2. Metafora łodzi i solidarności

Profesor Stawrowski wyjaśnia metaforę łodzi jako symbolu solidarności i jej znaczenie w czasach niepewności.

3. Solidarność w Polsce 1980 roku

Profesor Stawrowski opisuje solidarność jako ruch w 1980 roku, podkreślając rolę porozumień sierpniowych.

4. Zmiany w 1970 roku i ich wpływ

Profesor Stawrowski omawia zmiany wprowadzone w 1970 roku i ich wpływ na solidarność w Polsce.

5. Solidarność w perspektywie historycznej

Profesor Stawrowski przedstawia historię solidarności w Polsce, od 1977 roku do 1980 roku, podkreślając rolę Jana Pawła II.

6. Wpływ prawdy na solidarność

Profesor Stawrowski omawia rolę prawdy w budowaniu solidarności, podkreślając, że prawda jest fundamentem innych wartości i umożliwia funkcjonowanie wspólnoty. Wyjaśnia, jak system komunistyczny utrudniał autentyczność i prawdę, co wpływało na solidarność w 1980 roku.

7. Podziały w Solidarności

Profesor Stawrowski analizuje podziały wewnątrz Solidarności, particularly focusing on the political aspirations of its leaders and the impact of external factors like the state of war.

8. Solidarność po 1989 roku

Profesor Stawrowski porównuje solidarność z lat 80. i po 1989 roku, podkreślając, że po 1989 roku polityka stała się bardziej instrumentalna i negatywna, co wpływa na solidarność i dobro wspólne.

9. Solidarność w doświadczeniach współczesnych

Profesor omawia, jak solidarność jest doświadczana w dzisiejszych czasach, np. podczas pandemii koronawirusa, powodzie i wobec uciekinierów z Ukrainy.

10. Rola polityki i mediów w kształtowaniu solidarności

Profesor analizuje, jak polityka i media wpływają na zachowania solidarnościowe i propozycje, jak te zachowania można promować.

11. Warunki do pojawiania się solidarności

Profesor podaje warunki, które pozwalają na pojawienie się solidarności, w tym wewnętrzny kręgosłup etyczny i dobrze zorganizowane państwo.

12. Solidarność w różnych przestrzeniach życia

Profesor podkreśla, że solidarność jest doświadczana nie tylko w polityce, ale również w rodzinie, przyjaźni i pracy.

13. Zakończenie rozmowy

Podsumowanie rozmowy i podziękowania za udział w niej.

Szukaj w treści odcinka

Znaleziono 25 wyników dla "Solidarności"

Filozof z Uniwersytetu Kardynała Stefana Wyszyńskiego, dyrektor Instytutu Myśli Józefa Tischnera, autor szeregu esejów poświęconych Solidarności, które zostały zebrane w tomie Solidarność znaczy więź.

Ale pan pokazuje, że ta łódź również się odnosi do solidarności.

Którą możemy nazwać Solidarnością.

Za Solidarnością też kryją się różne metafory.

No ale, żeby w ogóle porozmawiać o Solidarności, cofnijmy się do tamtych lat i zapytam pana, jaka świadka wydarzeń.

Ja sobie też stawiałem pytanie, czym był ten ruch Solidarności?

Te zwykłe, rzadko dostrzegane przejawy Solidarności wysychały ze względu na sytuację społeczną, w której żyliśmy.

Sytuacja, gdzie zwykłe ludzkie odruchy pomocy, także solidarności, wsparcia, troski były zakazane i karane.

Mówi się często o Solidarności, że był taki jeden ruch, prawda?

Strajki, najpierw jeszcze na Lubelszczyźnie, Kraśnik, potem na Wybrzeżu, potem to się rozlało na całą Polskę, a potem powstał Związek Zawodowy Solidarności i te kilkanaście miesięcy do stanu wojennego.

które możemy określić właśnie generalnie mianem międzyludzkiej solidarności przestały być zakazane, a wcześniej były.

Są tępione, ale w związku z tym pytanie, czy dopiero na tym tle, czy potrzeba tej negatywności właśnie, tego świata, który przeciwdziała Solidarności, żeby to stało się tak silne i tak mocno jednoczące ludzi?

Ten negatyw, czyli świat, który jest wrogi Solidarności, wrogi człowieczeństwu powiedzmy jeszcze mocniej,

No właśnie, więc wtedy nie widać Solidarności, bo ona jest wyjątkowa, heroiczna, męczeńska.

Przede wszystkim o tym, że pojęcie solidarności w życiu publicznym w Polsce pojawiło się w 1977 roku.

Studenci jego koledzy zorganizowali czarny marsz protestacyjny w czasie juwenaliów oraz ogłosili powstanie Studenckich Komitetów Solidarności.

Tym bardziej, że oczywiście niemal wszyscy członkowie Studenckich Komitetów Solidarności odnaleźli się potem w ruchu Solidarności.

To słowo się pojawia trzy, cztery razy w jego homiliach, wystąpieniach, ale to przesłanie, które ma do Polaków odrodziło się potem w Solidarności.

W zasadzie było podstawą Solidarności.

Czyli studencka gałąź Solidarności.

Mamy opowieści, mamy świadectwa o tej Solidarności z perspektywy tych przywódców związkowych.

Ale opisywać od innej strony, od strony tych ludzi, którzy świadomie zaangażowali się i budowali wspólnotę Solidarności w różnych miejscach.

To jest bardzo ciekawe jeszcze do tego napięcia pomiędzy tą Solidarnością oddolną i tą z elit, z wyżyn.

Ten czas Solidarności to jest czas, kiedy ludziom urosły skrzydła.

Ale właśnie w tym sensie odstaw swoje nałogi, przestań kłamać, wyrzuć legitymację partyjną, bo to tak się dokonywało również w czasie Solidarności członkowie PZPR, których było 3 miliony,