Mentionsy

Projekt Teraz Nauka realizowany przez Fundację na Rzecz Rozwoju Szkolnictwa Dziennikarskiego został dofinansowany przez Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa Wyższego ze środków budżetu państwa w ramach zadania Organizowanie i animowanie działań na rzecz środowiska akademickiego.

Przy mikrofonie Kamil Michałowski, a w dzisiejszym programie zajmiemy się stykiem nauki i sportu.

Teraz nauka.

Czy nauka ma wpływ na sport?

Na papierze odpowiedź będzie prosta, ale czy widać to również z perspektywy kibica?

Jakub Sadowski od lat śledzi polską piłkę nożną i odpowie na pytanie, czy można zaobserwować przenikanie się tych dwóch światów.

Teraz nauka.

Wydaje mi się, że nie ma już drużyny zawodowej na świecie.

No może jeszcze są jakieś takie miejsca powiedzmy w krajach rozwijających się, gdzie nie ma człowieka z laptopem, nie ma analityka, nie ma człowieka, który zajmuje się analizą raz, że danych liczbowych, a dwa to tego...

Generalnie wydaje mi się, że nawet już teraz każdy jeden amatorski zawodnik może sobie taki monitoring założyć.

bardzo wyspecjalizowane rzeczy, więc wydaje mi się, że motoryka i przygotowanie motoryczne bez nauki w tym momencie w sporcie takim, jak na przykład jest piłka nożna, skoro już go wyciągamy do przodu, to nie istnieje.

To znaczy, możesz oczywiście tego nie używać, ale to cię zostawia daleko w tyle, bo twoi rywale, zwłaszcza w dużym sporcie, są już dawno, że tak powiem, okablowani i pomierzeni.

Czy ma to jakikolwiek wpływ na to, jak rozwija się piłka nożna w ostatnich latach?

Oczywiście możemy za naukę potraktować na przykład system VAR, bo w jakiś tam sposób jest to naukowe, w jakiś tam sposób jest to użycie techniki do prowadzenia tych... Ja oczywiście, ja osobiście jestem przeciwnikiem VAR-u, przez to, że moim zdaniem mam troszkę pod dusza ten sport i w swojej nieprzewidywalności, czasami właśnie w takich sytuacjach emocjonalnych, które...

Natomiast widać, że piłkarze mają też świadomość tego, w jaki sposób są mierzeni.

To jest jakoś tam oczywiście nazwane, te takie kamizelki, które mierzą wszystko i w ogóle.

Natomiast czy to się bezpośrednio przekłada na wyniki?

Pewnie w skali globalnej tak, natomiast nie wiem, czy taki mecz, który był 15 lat temu i oglądałem, różni się w związku z tym jakoś wyraźnie od tego, który oglądam teraz, ale to myślę, że od tego są właśnie analitycy, żeby wyłapywać te takie drobnostki i w skali globalnej makro robić z tego potężny plus dla drużyny i dla zawodników.

Teraz nauka.

Skoro temat od tej strony kibicowskiej mamy nieco rozwikłany, to teraz zagłębmy się w fascynujący świat styku nauki i sportu.

Teraz nauka.

Pan profesor Piotr Żmijewski jest moim gościem na antenie Radia Campus.

Tak jest, mam przyjemność wspierać sportowców i tych profesjonalnych, i tych wyczynowych, i tych olimpijczyków.

To jest bardzo przyjemna praca.

No i lepiej być nie mogło, bo będziemy rozmawiać o aspekcie, który właśnie jest na styku zarówno sportowym, jak i naukowym, czyli o tym, jak badania naukowe wpływają na planowanie treningów profesjonalnych sportowców.

Pewno też zahaczymy trochę o amatorów, o to, jakie mają te badania wpływ na to, co się dzieje później w treningu amatorskim.

Ale w ogóle, czym w tym momencie zajmuje się nauka w sporcie?

Znaczy, jak głęboki jest ten styk naukowo-sportowy?

Widzimy, że nauka zaczyna odgrywać coraz większą rolę albo jest coraz bardziej widoczna.

Natomiast to naukowe wsparcie procesu szkolenia sportowego, myślę, że od 50 lat jest takim integralnym elementem wyczynowego uprawiania sportu.

Dzisiaj może trochę bardziej widoczna, bo nowych technologii mamy coraz więcej.

i coraz łatwiej nam zaobserwować, że nawet amatorzy stosują jakieś rozwiązania technologiczne.

Natomiast nauka to jest przede wszystkim pewna zdolność stawiania pytań i dobrzy trenerzy zawsze te pytania potrafili stawiać i poszukiwać sposobów na ich odpowiedź.

A dzisiaj nauka pomaga nieco lepiej odpowiadać na te pytania stosując różne wysublimowane metody.

Bo to pewnie niezależnie od dyscypliny sportowej, jakiej byśmy tutaj nie wzięli na tapet i jakiej byśmy nie chcieli sobie omówić, to pewno schemat będzie bardzo podobny.

To znaczy od 50, 60, może 70 lat jest jakiś trend w trenowaniu sportowców do danej dyscypliny, który ze względu na coraz szybciej rozwijający się postęp naukowy i badania naukowe zaczął po prostu ewoluować.

Czy raczej dobrzy naukowcy, czy dobrzy praktycy, którzy stosują rozwiązania naukowe w sporcie, mają wypracowane pewne schematy.

I możemy nazwać te schematy pewnym takim systemowym ujęciem badań, no właśnie takich, które mają charakter diagnostyczno-wdrożeniowy.

I gdybyśmy mieli z lotu ptaka spojrzeć, jak wygląda ten schemat, o którym pan redaktor wspomniał, to możemy go podzielić umownie na takie trzy filary.

Tak, bardzo blisko, czyli właśnie w bardzo precyzyjny sposób odpowiedzieć na to pytanie, nie tyle jak wysoko skacze, bo to nam zaprezentuje w czasie zawodów, ale jakie czynniki, jak na przykład wygląda moc jego mięśni, jakie czynniki będą warunkować, dlaczego on tak skacze i co możemy zrobić, żeby skakał wyżej.

Drugim filarem natomiast są to badania, które mają też charakter diagnostyczno-wdrożeniowy, ale mogą odbywać się w warunkach treningowych czy terenowych.

I tutaj naukowcy wypracowali różne metody, które też cechują się jakimś stopniem trafności, rzetelności, pozwalają na standaryzację, normalizację.

I właśnie dzięki mikrometodom da się je wykonać w warunkach terenowych.

A tym trzecim fiorem jest zdolność do analizy tego, co się dzieje w czasie rywalizacji sportowej.

I pewnie kibice piłkarcy zwrócili uwagę, że na stadionach coraz więcej jest kamer i te kamery potrafią w czasie rzeczywistym analizować przemieszczanie zawodników po boisku.

Czyli to czasem podglądają na tych ekranach, których my nie widzimy na ławce trenerskiej i tam asystenci przybiegają z tabletami i pokazują nie tylko schematy rozegrań poszczególnych zawodników, ale właśnie co tam można zobaczyć w trakcie takiego meczu.

Tak, to o czym pan redaktor wspomniał, to takie rozwiązania taktyczne, na przykład w jaki sposób może być wykonany stały fragment gry, albo do czego drużyna przeciwna się przygotowuje, ale te dane...

Można też live podglądać i szybko raportować i na tej podstawie na przykład zaraz po gwizdku sędziego na koniec lepiej dobrać obciążenia do treningu kompensacyjnego, którzy zawodnicy, którzy zagrali może mniej minut, powinni zrobić, żeby jak najszybciej wrócić do programu treningowego z drużyną.

Jeśli możemy jeszcze się pochylić nad takim codzienną Pana pracą, już trochę mniej związaną ze świadkiem akademickim, ale właśnie z tym stykiem najmocniej sportowym, jak się da, to chciałem się zapytać też tak bardzo trywialnie, co się u takich piłkarzy bada?

Tutaj możemy też przyłożyć ten schemat, o którym wspomnieliśmy, czyli schemat badań diagnostyczno-wdrożeniowych i powiedzieć sobie, że część rzeczy bada się w laboratorium.

No dobra, ale w ogóle czy powinniśmy też to jeszcze rozłożyć na czynniki pierwsze i właśnie skupić się tylko na jednym segmencie, bo domyślam się, że zupełnie inne rzeczy bada się.

W trybie przedsezonowym, w trybie sezonu zupełnie inne rzeczy bada się, jeśli gramy ligę, puchar i europejskie puchary, a zupełnie na innych rzeczach będziemy się skupiać, jeśli gramy tylko na jednym froncie.

Piłka nożna ma swoją specyfikę, przede wszystkim niezwykłą złożoność.

Nie tylko dlatego, że mamy 11 zawodników jednej drużyny i przeciwników i liczba kombinacji tego, co się może wydarzyć na boisku jest bardzo duża, a jednocześnie sukces determinowany jest nawet strzelaniem jednej bramki, a czasem 0-0 jest sukcesem i daje powiedzmy awans.

W związku z tym staramy się rozłożyć na czynniki pierwsze.

Piłka nożna też jest o tyle specyficzna, że gramy raz w tygodniu lub dwa razy w tygodniu.

W związku z tym miejsca na maksymalizację zdolności wysiłkowej w treningu jest niewiele.

I ten czas trzeba jak najlepiej wykorzystać.

I to, co nauka oferuje, nauka czy raczej technologia,

I w tej kamizelce znajdują się czujniki różne.

I tam znajdują się na przykład GPS-y z jakimiś układami akcelerometrycznymi, które mierzą obciążenie zawodnika.

Zawodnicy zrealizowali mecz, jedni w pełnym wymiarze, drudzy tylko na przykład 60 minut.

I to się często odbywa jeszcze w nocy, bo badania naukowe wskazują, że lepiej zrobić taki trening kompensacyjny od razu.

żeby następnego dnia wspólnie cała drużyna podlegała zbliżonemu protokołowi regeneracyjnemu.

Potem najczęściej jest dzień wolny.

No i spotykamy się na dzień, w którym możemy zacząć silniejszy trening.

I ten dzień poprzedzony jest na przykład badaniami mikrouszkodzeń mięśni, które dzisiaj robi się z kropli krwi, analizując na przykład enzym aktywności kinazykratenowej.

No i dzisiaj właśnie w Centrum Badawczym Legia Lab takie badania można zrobić i dostarczyć wyniki trenerom jeszcze przed rozpoczęciem treningu, żeby właśnie podjęli decyzję komu więcej, a może trochę mniej.

A kogo trzeba wysłać na dodatkowe badania, żeby sprawdzić, czy tam się coś większego nie dzieje.

Tak, lub też monitorować zawodników, którzy właśnie co dołączyli do drużyny i lepiej rozpoznać, jak oni znoszą te obciążenia z drużyną.

To jeszcze muszę zapytać, skoro przeszliśmy ten cały taki cykl razem z piłkarzami od meczu do meczu, do meczu, do meczu, tak na dobrą sprawę.

To znaczy, czy tam jest sztab ludzi, którzy podchodzą do zawodników i po prostu im mówią, słuchaj, tutaj masz...

Czy ci zawodnicy też są uczeni tego, że, no właśnie, że po pierwsze kontakt z ekipą tutaj całą, która się tym zajmuje, ale czy oni też już mają takie zachowania z tyłu, że na przykład was szukają i mówią, nie wiem, co mam pić.

W piłce nożnej pracuję chyba kilkanaście lat już i widzę ogromny postęp wśród piłkarzy.

Oni stają się coraz bardziej profesjonalni.

Jest to chyba najbardziej sprofesjonalizowany sport i jak w każdej dziedzinie osoby, które dążą do tego profesjonalizmu, do tego, żeby stawać się lepszym, prezentują pewien taki zachowania

ciekawości, systematyczności, chęci indywidualnego rozwoju.

I jestem przekonany, że dzisiejsi zawodnicy najwyższych klas rozgrywkowych to są naprawdę nieźle wykształceni w tym obszarze, co brać, kiedy.

Mam tutaj na myśli świadomie redukować tkankę tłuszczową, żeby nie tracić zdolności wysiłkowych.

Lustrzane odbycie tego, co jest w nauce, bo od tego zaczęliśmy naszą rozmowę.

Nauka to jest umiejętność stawiania pytań badawczych i dobierania do tego określonych metod, które pozwolą sformułować wnioski, które są takimi z wnioskami ważnymi, w sensie prawidłowo wyciągniętymi.

To na zakończenie, czy mamy jeszcze jakieś trendy na tym styku?

Czy widać tutaj poza tą taką pracą, która się dzieje i która jak rozumiem działa i też zmienia się bardzo mocno w poszczególnych dyscyplinach, to czy widać jakieś takie punkty, które w najbliższym czasie będą, może trendować to złe słowa, ale które są ważne w tym aspekcie badawczo-sportowym?

Gdybyśmy mieli taką okazję zrobić taki zoom, najpierw zoom out, żeby spojrzeć z lotu ptaka,

Że był najpierw tylko trener, trener asystent, trener analityk, może trener przygotowania fizycznego, a potem zaczęli dołączać kolejne osoby.

I na przykład Liverpool, jak otworzył swoją komórkę naukową, zatrudnił doktora fizyki.

A Jan Graham, on dotarł do czterech doktorantów i powstały wielkie bazy danych na temat zachowań zawodników, na temat tego,

Wykonują określone działania taktyczne, rozszerzyło to się na scouting i to jest na pewno taki trend, że kluby piłkarskie stają się takimi ośrodkami.

badawczo-szkoleniowymi wręcz można powiedzieć.

I widać taki trend nie tylko w Legii Warszawa, gdzie mamy nowy ośrodek Legia Training Center i tam jest Centrum Badawczo-Rozwojowe, ale też jest to ambicją innych klubów, które również w Polsce kilka klubów takie komórki naukowe otwiera.

Jak popatrzymy, czym oni się zajmują, to jest oczywiście wspieranie zawodnika, sztabów trenerskich, mniej więcej w tym wymiarze, o którym powiedzieliśmy, ale to, co jest nowe też, to rozszerzenie tej aktywności również na kibiców.

jak wygląda sentyment w czasie meczu, co można zrobić inaczej, żeby dostarczyć emocje.

Oczywiście jest tam też pewna taka presja sprzedażowa, żeby sport pokazywać inaczej, to znaczy też dla kibica, który nie jest na stadionie, ale żeby dostarczyć mu pewien obraz audiowizualny.

Natomiast w przypadku zawodników, jeżeli widzimy taki trend, no to taką digitalizację.

I dzisiaj widzimy, że jest to wręcz takie data tsunami.

Pan prof. Piotr Żmijewski, Instytut Sportu Państwowy, Instytut Badawczy, ale także Legia Warszawa i Warszawski AWF był naszym gościem na antenie Redia Campus.

Projekt Teraz Nauka realizowany przez Fundację na Rzecz Rozwoju Szkolnictwa Dziennikarskiego został dofinansowany przez Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa Wyższego ze środków budżetu państwa w ramach zadania Organizowanie i Animowanie Działań na Rzecz Środowiska Akademickiego.