Mentionsy
Raport o książkach – „Hiroszima” John Hersey
Kiedy John Hersey pojechał do Hiroszimy, był 30-letnim reporterem.
Czy przypuszczał, że tekst, który pisał na zamówienie tygodnika The New Yorker, zostanie okrzyknięty najważniejszym reportażem XX wieku, a Albert Einstein będzie biegał od kiosku do kiosku, by zgromadzić jak najwięcej egzemplarzy tego — dziś już historycznego — numeru?
Kiedy Hersey pisał swój reportaż, Amerykanie wiedzieli o dwóch bombach atomowych, które spadły na dwa japońskie miasta – najpierw Hiroszimę, potem Nagasaki. Dużo mówiło się bowiem o triumfie amerykańskiej nauki, o tym, jak atak na Japonię pozwolił zakończyć drugą wojnę światową. Nie mówiono za to nic o ludziach, którzy byli ofiarami tego wydarzenia.
Reportaż Hiroszima uświadomił nie tylko Amerykanom, ale także czytelnikom na niemal całym świecie niewyobrażalny do tej pory ogrom zniszczenia i ludzkiego cierpienia, jakie niesie ze sobą użycie broni atomowej. Opowiedział historię sześciorga mieszkańców miasta, którzy przeżyli — historię, która dziś nie traci nic na aktualności.
Prowadzenie: Agata Kasprolewicz
Gość: Michał Choiński
Książka: „Hiroszima” John Hersey/ przekład: Jerzy Łoziński/ Wydawnictwo Znak
---------------------------------------------
Raport o stanie świata to audycja, która istnieje dzięki naszym Patronom, dołącz się do zbiórki ➡️ https://patronite.pl/DariuszRosiak
Subskrybuj newsletter Raportu o stanie świata ➡️ https://dariuszrosiak.substack.com
Koszulki i kubki Raportu ➡️ https://patronite-sklep.pl/kolekcja/raport-o-stanie-swiata/ [Autopromocja]
Szukaj w treści odcinka
Czy przypuszczał, że tekst, który pisał na zamówienie tygodnika New Yorker, zostanie okrzyknięty najważniejszym reportażem XX wieku?
Tak rozpoczyna się reportaż Johna Herseya, Hiroshima, który po raz pierwszy ukazał się w numerze New Yorkera z 31 sierpnia 1946 roku.
Jest także autorem książki The New Yorker, biografia pisma, które zmieniło Amerykę.
To są potężne pytania i mógłbym dużo mówić i długo na temat recepcji Hiroshima i tego, co się w tym momencie zadziało, kiedy ten przełomowy reportaż ukazał się na łamach tygodnika New Yorker.
Zapytałam cię na samym początku, dla kogo John Hersey pisał Hiroshima, zakładając, że to był amerykański czytelnik, no z uwagi na to, że ten reportaż był opublikowany w New Yorkerze.
Hersey, gdy został wysłany do Japonii przez redaktorów tygodnika New Yorker, przeprowadził ponad 50 wywiadów.
Też należy zaznaczyć, że New Yorker nie wysyłał do Japonii osoby pozbawionej doświadczenia.
Nie tylko dla New Yorkera był to przełomowy tekst, tygodnik wcześniej był tygodnikiem satyrycznym.
Ponieważ czytelnicy, czytelniczki New Yorkera, pamiętajmy, że to jest 300 tysięcy egzemplarzy, które rozeszło się błyskawicznie, zrozumieli, że te osoby, które były dotknięte tą tragedią, były dokładnie takie same jak one.
W momencie, w którym została wydana, najpierw ten reportaż w New Yorkerze, redaktorzy, którzy zobaczyli maszynopis, który Hersey im przygotował, stwierdzili, że jest to zbyt poruszający, zbyt silny tekst, aby, jak początkowo planowali, podzielić go na cztery części.
W związku z czym usunęli wszystko z tego jednego numeru New Yorkera, poza kilkoma reklamami,
Słynna jest historia, jak to Albert Einstein, który wówczas uczył na Uniwersytecie Princeton w Nowym Jorku, jak tylko dowiedział się o tym, że New Yorker opublikował ten słynny wówczas momentalnie reportaż, biegał od stanowiska prasowego do stanowiska prasowego, usiłując kupić jeden egzemplarz przynajmniej.
Gdy pisałem moją książkę o historii tygodnika New Yorker, dużo czasu spędziłem w Nowojorskiej Bibliotece Publicznej i tam...
Przeglądałem właśnie listy, które były wysyłane do redakcji przy okazji różnych przełomowych reportaży, tekstów, które były publikowane w historii tygodnika New Yorker.
I też New Yorker, jak i sam Hersey, no cóż, spotkała ich fala krytyki, odsądzano go o czci i wiary.
Chciałam jeszcze wrócić do tego numeru New Yorkera z 31 sierpnia 1946 roku.
Jak wspomniałeś, dziennikarze New Yorkera podjęli taką decyzję, żeby nie dzielić tego reportażu Herseya na kawałki, tylko opublikować go w całości.
Musimy jeszcze wrócić na chwileczkę do procesu redakcyjnego, ponieważ o tym, że Hiroshima ma ukazać się na łamach tygodnika New Yorker, wiedziało bardzo niewiele osób.
Ten numer New Yorkera jest przełomowy w historii mediów amerykańskich, w historii tygodnika.
Szczególnie pożądane przez kolekcjonerów jest to wydanie, w którym pojawia się taka dodatkowa biała taśma informująca o tym, że całość zawartości New Yorkera poświęcona jest Hiroshima.
Bardzo się cieszę, że wydawnictwo Znak nie zdecydowało się na to, żeby po raz kolejny na okładce tego przełomowego reportażu pojawił się ten grzyb atomowy, ale tak naprawdę korzystając z tej oryginalnej ilustracji, która pojawiła się na łamach New Yorkera, mamy dostęp do historii.
The Wall, taki ma tytuł ta książka.
Zmieniło i oblicze New Yorkera, ale przede wszystkim, to jest najważniejsze, zmieniło myślenie Amerykanów o tym, co wydarzyło się 6 sierpnia 1945 roku.
Telefony rozdzwoniły się do czerwoności w redakcji New Yorkera.
Hersey wyjechał na południe, do północnej Karoliny, żeby właśnie pracować nad książką The Wall, która została wydana cztery lata później.
The War Lover to jest książka wydana w 1959 roku, która mówi o tym, jak wyglądał profil psychologiczny pilota bombowca w czasie II wojny światowej.
czy potem The Child Buyer, która została wydana rok czy dwa lata później, to jest z kolei książka, która ma taki wymiar satyryczny.
Warto jeszcze pewnie dodać, że Hiroshima zaliczana jest do jednych z pierwszych reportaży w ramach takiej szkoły nazywanej New Journalism, nowe dziennikarstwo w Stanach Zjednoczonych.
Michał Choiński, profesor na Uniwersytecie Jagiellońskim, autor książki The New Yorker, biografia pisma, które zmieniło Amerykę, był gościem raportu o książkach.
Ostatnie odcinki
-
Raport o książkach – Jan Klata o „Termopilach P...
02.02.2026 16:00
-
Raport o stanie świata - 31 stycznia 2026
31.01.2026 08:00
-
Raport na dziś - 28 stycznia 2026
28.01.2026 14:10
-
Raport o książkach – Jerzy Koch o nowym przekła...
26.01.2026 16:00
-
Raport o stanie świata - 24 stycznia 2026
24.01.2026 08:00
-
Raport o sztucznej inteligencji - Rozbierz czło...
22.01.2026 16:00
-
Raport na dziś - 21 stycznia 2026
21.01.2026 13:08
-
Raport o książkach – Przemek Dębowski o projekt...
19.01.2026 16:00
-
Raport o stanie świata - 17 stycznia 2026
17.01.2026 08:00
-
Raport na dziś - 14 stycznia 2026
14.01.2026 14:31