Mentionsy

Raport o stanie świata Dariusza Rosiaka
Raport o stanie świata Dariusza Rosiaka
14.05.2026 15:00

Raport o sztucznej inteligencji - Kto prowadzi w wyścigu AI?

🔵 Kto dziś prowadzi w wyścigu o sztuczną inteligencję? A może zwycięży nie ten, kto zbuduje najlepszy model, ale ten, kto zapewni prąd, wodę i infrastrukturę? I czy rewolucja, po miesiącach zachwytu i gigantycznych inwestycji, zaczyna właśnie łapać zadyszkę? Coraz częściej pojawiają się pytania o rosnące koszty, ograniczenia generatywnej AI i fizyczne granice dalszego rozwoju.


👨‍💼 W nowym odcinku „Raportu o sztucznej inteligencji” sprawdzamy, co naprawdę napędza rewolucję AI. Nie tylko algorytmy, modele językowe i wielkie firmy technologiczne, ale także centra danych, sieci energetyczne i polityka państw. Na końcu (a może i na początku) są jednak zwykli ludzie, którzy coraz częściej zabierają głos i pytają: kto ponosi koszty tej rewolucji?


🏭 W New Brunswick w stanie New Jersey niedawno doszło do wielkiego protestu przeciwko planom budowy centrum danych. Zamiast zapowiadanego parku, obok szkoły podstawowej, miała powstać infrastruktura dla prywatnego kapitału. Dlaczego dla wielu mieszkańców ta sprawa stała się symbolem starcia Dawida z Goliatem? Czy wielkie firmy technologiczne mogą dziś bez pytania zaglądać nam w okna i decydować o tym, co znajdzie się w bliskim sąsiedztwie?


🌍 O globalnym wyścigu AI w rozmowie z Samem Winter-Levym z Carnegie Endowment for International Peace. Czy przewaga w sztucznej inteligencji zależy dziś bardziej od modeli, czy od państwowej strategii, energii i zdolności budowania infrastruktury? I czy świat AI naprawdę ogranicza się tylko do Doliny Krzemowej czy Pekinu?


🧠 Czy generatywna AI oparta na coraz większym skalowaniu danych jest jedyną możliwą drogą rozwoju? A może branża złapała zadyszkę i trzeba szukać także alternatywy? Czy świat wytrzyma koszty budowy centrów danych i coraz większe nakłady na energię?


💻 W „Rubryce aktualnościowej” o sztucznej inteligencji, która coraz częściej przestaje być wyborem, a staje się przymusem. Największe firmy po cichu instalują na naszych telefonach i komputerach programy AI, o których nie mamy nawet pojęcia. Czy za chwilę nikt już nas nie będzie pytał o jakąkolwiek zgodę w cyfrowym świecie?


Goście odcinka:


🟢 Ben Dziobek – aktywista i mieszkaniec New Brunswick w stanie New Jersey, jeden z liderów protestu przeciwko planom budowy centrum danych

🟢 Sam Winter-Levy – badacz z Carnegie Endowment for International Peace, zajmujący się technologią i stosunkami międzynarodowymi

🟢 Maciej Rudziński – praktyk AI i specjalista od neurokognitywistyki

🟢 Wojciech Darłowski – przedstawiciel firmy Beyond.pl, operatora infrastruktury AI i superkomputera F.I.N. w Poznaniu

🟢 Mateusz Chrobok – ekspert ds. cyberbezpieczeństwa i AI, współautor „Rubryki aktualnościowej” Prowadzenie: Adrian Bąk


Realizacja: Andrzej Bogucki


Lektorzy: Dariusz Rosiak, Marcin Żyła


Partnerem tego odcinka jest Kulczyk Investments


Rozkład jazdy: 

() Ben Dziobek: o protestach w sprawie centrum danych w New Jersey

() Zapowiedź reportażu o fabrykach AI w Poznaniu

() Sam Winter-Levy: kto wygrywa w wyścigu AI?

() Maciej Rudziński: czy AI złapała zadyszkę?

() Mateusz Chrobok: jak firmy potajemnie instalują nam AI?

() Zakończenie: zaproszenie na Podcast Roku - Inspiration Day!


---------------------------------------------

Raport o stanie świata to audycja, która istnieje dzięki naszym Patronom, dołącz się do zbiórki ➡️ ⁠https://patronite.pl/DariuszRosiak⁠

Subskrybuj newsletter Raportu o stanie świata ⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠➡️ ⁠https://dariuszrosiak.substack.com⁠

Koszulki i kubki Raportu ➡️ ⁠https://patronite-sklep.pl/kolekcja/raport-o-stanie-swiata/⁠ [Autopromocja]

Rozdziały (9)

1. Wstęp
2. Reklama Kulczyk Investments

Partnerem tego odcinka raportu o sztucznej inteligencji jest Kulczyk Investments.

3. Ben Dziobek: o protestach w sprawie centrum danych w New Jersey
4. Zapowiedź reportażu o fabrykach AI w Poznaniu
5. Sam Winter-Levy: kto wygrywa w wyścigu AI?
6. Maciej Rudziński: czy AI złapała zadyszkę?
7. Mateusz Chrobok: jak firmy potajemnie instalują nam AI?
8. Zakończenie: zaproszenie na Podcast Roku - Inspiration Day!
9. Reklama Incredibles, program mentoringowy Sebastiana Kulczyka

Partnerem tego odcinka raportu o sztucznej inteligencji jest Incredibles, program mentoringowy Sebastiana Kulczyka.

Sponsorzy odcinka (2)

Kulczyk Investments pre-roll

"Partnerem tego odcinka raportu o sztucznej inteligencji jest Kulczyk Investments."

Incredibles, program mentoringowy Sebastiana Kulczyka post-roll

"Partnerem tego odcinka raportu o sztucznej inteligencji jest Incredibles, program mentoringowy Sebastiana Kulczyka."

Szukaj w treści odcinka

Znaleziono 111 wyników dla "AI"

I czy generatywna AI to dziś jedyna droga do sukcesu?

Kto prowadzi w wyścigu AI?

a konkretnie z rozwojem centrów danych AI.

Właścicielem firmy, która wyszła z inicjatywą Centrum jest BlackRock, największa na świecie spółka specjalizująca się w zarządzaniu aktywami, która współpracuje m.in. z Microsoftem i NVIDIĄ w zakresie tworzenia infrastruktury AI.

Sprawa wywołała duże poruszenie wśród mieszkańców New Brunswick, którzy właściwie z dnia na dzień zostali postawieni przed faktem, że zamiast terenu zielonego będą sąsiadowali z fabryką AI.

Będziobek podkreśla w rozmowie ze mną, że on sam, podobnie jak i wielu innych młodych mieszkańców, nie jest jednoznacznie przeciwko centrum danych i rozwojowi AI, bo technologia może przynieść wiele korzyści.

Fabryki AI na całym świecie zużywają około 10 razy więcej energii, generują 10 razy więcej ciepła i są 10 razy bardziej złożone niż tradycyjne centra danych.

Wyścig o centra danych, o fabryki AI.

Polska ma w tej chwili dwie główne fabryki AI – w Poznaniu i w Krakowie.

W Poznaniu powstała pierwsza w kraju nad Wisłą fabryka AI – Piast AI.

Jak już zobaczyliśmy i usłyszeliśmy piasta kwantowego, to za chwilę będziemy mówić o piaście sztucznej inteligencji, piaście AI.

No i teraz realizujemy tam przetwarzanie właśnie pod projekty AI.

W kolejnych odcinkach raportu o sztucznej inteligencji wybierzemy się właśnie do Poznania, żeby sprawdzić czym w zasadzie są dzisiejsze fabryki AI.

Jeśli mózgiem AI jest dziś Dolina Krzemowa czy Pekin, rękami niewidzialni pracownicy klasyfikujący dane w różnych częściach świata, a duszą my wszyscy, którzy z niej korzystamy i wykorzystujemy ją na nasz użytek, to fabryki AI są z pewnością sercem generatywnej sztucznej inteligencji.

O tę kwestię pytam też Wojciecha Darłowskiego z firmy Beyond.pl, która w Poznaniu odpowiada za fabrykę AI i superkomputer FIN.

Tak czy inaczej wydaje się, że nie ma alternatywnej drogi dla AI niż budowa infrastruktury, czyli tak zwanego hardware'u.

A centra danych AI są dziś jednym z kluczowych oręży w walce o prymat w tym świecie, w wielu biegunowym świecie.

Kto dziś wygrywa wyścig o AI?

Kto prowadzi teraz wyścigu o dominację w dziedzinie AI?

Mają najwięcej centrów danych na świecie i mają dostęp do największej liczby zaawansowanych układów scalonych AI, które są niezbędne do trenowania i wdrażania tych modeli.

Czy bycie pierwszym w wyścigu AI oznacza dziś posiadanie bardziej zaawansowanych technologii, czy też większej liczby układów scalonych, a może większej liczby centrów danych AI?

Używają systemów AI do tworzenia nowych procesów produkcyjnych i fabryk, nowych łańcuchów dostaw w robotyce.

Chodzi o zaspokojenie popytu na modele AI.

Ludzie mówią, że AI to niejako nowa ropa naftowa XXI wieku, a centra danych to fabryki, które ją wytwarzają.

Ale pojawiają się duże znaki zapytania co do tego, jakie dokładnie będą zwroty z inwestycji w centra danych, gdzie dokładnie zostanie uchwycona wartość ekonomiczna AI i czy centra będą tego istotną częścią.

Może się okazać, że USA są lepsze w budowie wszystkich centrów danych, ale jeśli systemy AI nie są wdrażane w najbardziej krytycznych częściach zarządzania czy gospodarki, a Chiny są w stanie skoncentrować może mniejszą liczbę centrów danych, ale połączyć je na potrzeby konkretnych przebiegów treningowych dla konkretnych firm, to mogą być w stanie zneutralizować przewagi USA.

Czy kraje przodujące w AI to te same, które przodują w centrach danych?

Stany Zjednoczone mają chyba największą przewagę częściowo dlatego, że kontrolują łańcuch dostaw układów scalonych, a częściowo dlatego, że amerykańskie rynki kapitałowe są tak głębokie, a największe firmy technologiczne – Amazon, Google, Microsoft, OpenAI, Antropic – są najlepiej dokapitalizowane.

Sam Altman z OpenAI też prowadzi interesy ze Zjednoczonymi Emiratami Arabskimi i Arabią Saudyjską.

Istnieją pewne powiązania między OpenAI a krajami Zatoki.

Czy to jest raczej prywatna inicjatywa sam Altmana i OpenAI?

Kraje Zatoki mają ogromne ambicje w zakresie AI.

Zjednoczone Emiraty Arabskie w szczególności postrzegają AI jako kluczowy sposób na umocnienie gospodarek w miarę jak świat odchodzi od paliw kopalnych, ale też jako sposób na zdobycie wpływów politycznych w nadchodzących latach.

To są reżimy autorytarne, które będą używać systemów AI do represji, inwigilacji i operacji cybernetycznych.

Kraje Zatoki naprawdę chcą pozycjonować się jako prawdopodobnie trzeci największy gracz w wyścigu AI, zaraz za Stanami Zjednoczonymi i Chinami, ze względu na swoje zasoby i zdolności do budowania centrów danych na poważną skalę.

Jest też pytanie, jak blisko prywatnych firm takich jak OpenAI będą rządy i czy będą współpracować z nimi.

Relacja między państwem a prywatnymi firmami jest bardzo skomplikowana w kontekście AI.

Widzimy ten konflikt w sporze rozgrywającym się teraz między Antropikiem, jedną z głównych amerykańskich firm AI, a Departamentem Obrony USA, gdzie doszło do całkowitego zerwania relacji.

Istotną częścią manifestu Palantira było właśnie użycie AI w wojsku.

Czy AI to naprawdę nowy rodzaj broni, który może wyrządzić więcej szkód niż zaawansowane systemy militarne, jakie znamy dziś?

Obecnie armie używają AI w kilku kategoriach i jedna z nich to użycie AI do cyberataków.

To jedna kategoria zastosowań systemów AI w wojsku.

Inna to użycie systemów AI do namierzenia celów i wspomagania decyzji.

Mamy doniesienia o użyciu systemu Palantira Project Maven działającego z modelem AI Antropica w uderzeniach w Iranie, gdzie modele AI mogą bardzo szybko generować listy celów.

Trzecia kategoria, której jeszcze nie widzieliśmy, ale może pojawiać się w przyszłości, to użycie systemów AI do odblokowania nowych technologii militarnych, których dziś nawet nie jesteśmy w stanie sobie wyobrazić.

Oczywiście widzimy, jak wiele tego typu form zaczyna być wdrażanych na Ukrainie.

Myślę, że AI będzie miała wyraźne implikacje militarne.

Ale konsekwencje militarne AI są bezsprzeczne.

Dlaczego Stany Zjednoczone niedawno zezwoliły na sprzedaż zaawansowanych układów scalonych AI firmy Nvidia do Chin?

Zwłaszcza, że zdaniem krytyków tej polityki Chiny są już w pełni zdeterminowane, żeby rozwijać własny, krajowy przemysł AI.

Myślę, że kolejna to szerszy sprzeciw wobec AI.

Obawy, że AI może prowadzić do utraty miejsc pracy, zakłóceń w zatrudnieniu, że może mieć negatywny wpływ na dzieci i ich rozwój oraz wszelkiego rodzaju negatywne skutki dla społeczeństwa.

Są takim namacalnym symbolem AI.

Państwo, może władze lokalne, a może firmy AI?

W obu partiach są politycy, którzy pozycjonują się jako przeciwnicy branży AI.

Po prawej stronie niektórzy politycy, tacy jak senator Josh Hawley, to przeciwnicy AI.

Jest wiele pomysłów w obiegu, ale nie ma jeszcze porozumienia co do tego, jak odpowiedzieć na obawy społeczeństwa wobec AI.

Myślę, że polityka wobec tej kwestii będzie się komplikować w miarę jak skutki AI zaczną być szerzej odczuwane.

Dodam jednak, że nawet reżimy autorytarne, takie jak Chiny, mogą mierzyć się ze społecznym oporem wobec AI, jeśli okaże się, że powoduje ona duże bezrobocie w Chinach.

Tak, zdecydowanie są fundamentem rozwoju AI.

Czy AI w złych rękach, zwłaszcza na tym poziomie państwowym, może stać się nowym niebezpiecznym narzędziem?

Bo czytałem właśnie, że narzędzia AI już teraz pomagają północno-koreańskim hakerom kraść miliony, więc dla rozwoju AI to nie brzmi zbyt optymistycznie.

Jest szansa, że AI zdemokratyzuje dostęp i obniży próg wejścia dla różnych podmiotów na całym świecie, umożliwiając im zdobycie możliwości, które w przeszłości były zarezerwowane dla najpotężniejszych państw i ich najlepszych służb wywiadowczych.

Ale teraz model AI może te same luki wykryć i tego typu model w rękach, jak powiedziałeś, północnych Koreańczyków, grupy przestępczej czy nawet pojedynczego ekstremisty może tworzyć zupełnie nowe rodzaje zagrożeń.

Jednocześnie same państwa także będą miały dostęp do tych modeli AI.

Ale z pewnością jest tak, że w domenie cybernetycznej, a potencjalnie także w domenie broni biologicznej, AI może obniżyć bariery i stworzyć zupełnie nowych aktorów, zdolnych do wyrządzania szkód i zniszczeń, których wcześniej nie byliby w stanie dokonać.

Sam Winter Levy mówi, jak ważna w rozwoju technologii AI jest także polityka i wpływ państw na firmy, które tę technologię wykorzystują.

W dodatku część ekspertów coraz głośniej podważa teorię, że generatywna AI oparta na skalowaniu danych, czyli karmieniu ich coraz większą bazą danych, to jedyna droga do osiągnięcia tzw. ogólnej sztucznej inteligencji, czyli mitycznej AGI.

W ostatnich tygodniach coraz częściej można natknąć się również na argumenty za tym, że AI wpadła w zadyszkę, że coraz więcej firm, ale i indywidualnych użytkowników jest już nią trochę zmęczonych.

Macieju, protesty przeciwko fabrykom AI i to nie tylko w Stanach Zjednoczonych, o których słyszymy najwięcej, ale też i w Europie, w Polsce, w regułach pod Warszawą na przykład mamy teraz taką sprawę, że mieszkańcy protestują przeciwko potencjalnej fabryce AI.

Coraz większe zużycie energii, wody, wciąż szkolne albo niewytłumaczalne błędy AI, mimo coraz większych na nią nakładów.

Czy AI złapała zadyszkę?

To jest dosłownie tak, że AI w tej chwili minęło przeciętne wykorzystania.

No dobrze, Maćku, ale AI, czy generatywna sztuczna inteligencja, to miała być technologia także, a może przede wszystkim, dla przeciętnego zjadacza chleba.

które pokazuje, że jedynie 15% organizacji rozważa, testuje lub wdraża w pełni autonomicznych agentów AI.

tokenów w ramach AI, ani specjalistów, którzy byliby w stanie sensownie wdrożyć tego typu systemy.

Skoro mówisz o firmach i korporacjach, ja rozmawiałem w tym tygodniu z szefem studia nagraniowego, który mówił, że klienci, którzy do niego przychodzą, pytają czy jego studio korzysta z AI, ale nie dlatego, żeby chcieli, żeby korzystał, tylko przeciwnie.

Podobno firmy mówią agencjom reklamowym też, że nie życzą sobie produktów wspomaganych AI.

Coraz więcej firm jest zmęczonych tym, że na siłę wciska się we wszystko AI,

Ludzie wreszcie zauważyli, czym się odróżniają produkty AI-owe od produktów nie-AI-owych, które z nich są jakościowo dobre, które nie i zaczynają walczyć z tym, żeby nie dostawać tak zwanego slopu.

SLOP to są jakby tanio i prosto robione rzeczy AI.

AI jest takim samym narzędziem, jak

To jeszcze jeden trend, z którym chciałbym, żebyś się zmierzył, czy taka tendencja z ostatniego czasu, kwestia ceny, bo ruszył chyba też etap podwyższania cen tokenów, generalnie cen modeli AI.

Dlatego na przykład najnowszy model OpenAI, ten sprzed chyba tygodnia czy dwóch, w tej chwili kosztuje już 30 dolarów za milion tokenów, więc jakby ten powolutku zaczął się podnosić ten pułap, ile jesteśmy w stanie zapłacić.

Ze względu na braki dostępu do kart graficznych, wszystkie firmy poza OpenAI bardzo starają się pilnować, ile tokenów zużywamy i na co.

Często na przykład chińskie modele albo OpenAI są absolutnie wystarczające, jeżeli nie lepsze do danego zadania.

Cały chain tworzący karty graficzne i rzeczy do nich płacze i trzeszczy, brakuje wszystkiego.

Jest jeszcze pytanie, które co jakiś czas powraca w dyskusjach, też nawiązując do tego mojego pytania z początku przewodniego, czy AI złapała zadyszkę?

To znaczy ostatnio coraz częściej zresztą podgrzewa ten temat Jan Lekun, czyli były główny naukowiec AI w mecie, który pod koniec 2025 roku odszedł z mety i założył własny startup AmiLabs, który rozwija alternatywne podejście do AI oparte na tak zwanych modelach świata, world models,

że rozwój AI powinien się opierać na zupełnie innym schemacie, a zamiast modeli opartych głównie na przewidywaniu kolejnych słów, czyli na skalowaniu, mówi właśnie o tych modelach świata, które miałyby rozumieć rzeczywistość, zależności fizyczne, przestrzeń, przyczynowość i działanie świata w bardziej ludzki sposób.

Ludzie naprawdę zaczęli wkładać pieniądze w alternatywne techniki do generatywnego AI.

A co specjalista od neurokogniwistyki sądzi w ogóle o tym, co mówią eksperci AI, informatycy, ale też niektórzy fizycy, którzy przekonują, że już niedługo AI przewyższy zdolności ludzkiego mózgu, kiedy my tak naprawdę, no właśnie, do końca nie wiemy, co się dzieje w środku ludzkiego mózgu, którzy mówią, że kreatywność to jest tylko zdolność tworzenia do analogii, że wszystko da się przełożyć na liczby, że generalnie umysł to jest matematyka, a neuroplastyczność nie jest istotna.

Czyli ty sugerujesz, że to skalowanie, czyli karmienie AI coraz większą liczbą, coraz większą bazą danych, przybliża nas do tej ogólnej sztucznej inteligencji, tej mitycznej AGI, przybliża nas do takiego momentu, że powiemy, to właściwie przypomina człowieka w szerokim sensie tego słowa, tak?

Czy AI jest w stanie to wszystko posiąść i też cię pytam z perspektywy neuronaukowca, czy jest w stanie nauczyć się życia, czy jest w stanie funkcjonować w świecie rzeczywistym,

To, czego natomiast ludzie od AI nie doceniają, to jest to, że mózg jest dużo bardziej skomplikowany, niż im się wydaje.

No bo wracając do samego początku naszej rozmowy, mówimy, czy ja zadałem ci pytanie, czy AI złapała zadyszkę?

ciągle AI bywa nie tylko pewną korzyścią, ale także przeszkodą czy pułapką w takim codziennym funkcjonowaniu czy w korzystaniu z tej sztucznej inteligencji.

Ten rozwój będzie wciąż zauważalny i czy te korzyści z rozwoju AI będą się zwiększać?

W sensie większość tych korzyści przyjdzie z tego, że firmy, naukowcy, rząd i inne instytucje korzystają z AI i zwiększają swoją wydajność albo pojawiają się nowe możliwości.

W sensie większość pieniędzy z AI w tej chwili zaczyna być nie z tego, że dajemy użytkownikowi dostęp do chatbota, tylko z tego, że firma X automatyzuje swoje procesy księgowości albo jakieś inne.

Na chatboty są... OpenAI może będzie zarabiał na chatbotach, natomiast większość firmy AI zarabia kompletnie na innych rzeczach.

AI nie jest softwarem.

Teraz coraz częściej konflikty będą na to, kto posiada dostęp do danej AI, kto jest w stanie nagle odciąć dopływ prądu do niej albo coś w tym guście.

W rozmowie z Maciejem Rudzińskim pojawił się wątek narzucania technologii AI w środowisku firmowym i korporacyjnym.

Chrome ma od niedawna w pasku adresu charakterystyczną pigułkę z napisem AI Mode.

AI Mode wysyła każde zapytanie do chmury Google'a na zewnętrzne serwery.

Microsoft pokazał w zeszłym roku funkcję o nazwie Recall, która co kilka sekund robi zrzut ekranu wszystkiego, co robisz na komputerze, a potem używa AI, by móc to wyszukać.

Niebieskie kółko Meta AI w aplikacji nie znika i nie da się go wyłączyć.

tylko za jedną decyzję firmy z Mountain View, że na pewno Ci się ten model przyda.

21 maja, czyli w czwartek o godzinie 19, będę prowadził panel poświęcony teraźniejszości i przyszłości AI, a moimi gośćmi będą twórczynie podcastu TechStorie Sylwia Czubkowska i Joanna Sosnowska.

Proszę pisać na raportrosiaka.maupa.gmail.com Tymczasem w sobotę główne wydanie raportu, w poniedziałek raport o książkach Agaty Kasprolewicz, a w kolejną środę raport na dziś.