Mentionsy

Reportaż Radia Lublin
01.10.2025 19:10

Małgorzata Sawicka "Zacny żywot marszałka Mikołaja"

Mikołaj Sienicki zwany „Polskim Demostenesem” był wybitnym politykiem w XVI wieku, a  mimo to został skazany na zapomnienie, bo potomni uznali go za heretyka. Żył wczasach panowania Zygmunta Augusta, gdy kształtowała się demokracja szlachecka, a cieszył się takim poważaniem wśród posłów, że aż 9 razy został wybrany marszałkiem sejmu. O wyjątkowym, ponadczasowym znaczeniu podejmowanych przez szlachtę uchwał świadczy to, że aż dwa dokumenty sejmowe z tamtych czasów, naktórych znajduje się jego podpis, zostały w XXI wieku wpisane na listę UNESCO Pamięć Świata. O przywrócenie pamięci, odtworzenie życia Mikołaja starają się mieszkańcy Siennicy Różanej, gdzie się urodził i Bończy, gdzie został pochowany w kościele przez niego ufundowanym. O jegozasługach dla polskiej myśli politycznej z czasów Renesansu opowiada w reportażu pani Monika Nagowska, autorka książki „Mikołaj Sienicki i Rzeczpospolita jego czasów” i szukający dowodów na pokrewieństwo z Mikołajempan Tomasz Sienicki.

Realizacja akustyczna reportażu: Piotr Król

Szukaj w treści odcinka

Znaleziono 73 wyników dla "Mikołaj Siennicki"

We wszystkich najważniejszych dla Mikołaja miejscach ja nakręciłem krótkie filmiki i na każdym tym filmiku śpiewam.

Wiwat Mikołaju, gospodarzu miły.

Wiwat Mikołaju, gospodarzu miły.

w jakim go Mikołaj postawił minęło 500 lat, ale mniej więcej na pewno stoi na tym samym miejscu i bryła jest podobna.

Mikołaj Sienicki ufundował ten kościół w latach 70.

Nicolao Sienicki de Bucza, czyli Mikołaj Sienicki z Bończy.

Tutaj coś o jego synach, że z powodu miłości tą rzecz ufundowali, a tutaj są zasługi Mikołaja.

Na naszych terenach w ziemi chełmskiej, dawnej ziemi chełmskiej, czyli można powiedzieć w Sienicy Różanej, w Bończy, w Surchowie, wiedziano kim jest Mikołaj Sienicki, znano jego dokonania, natomiast wiedziano o nim niewiele stosunkowo.

I czasopisma artystyczne Nestor w 2022 roku ogłosiło rok Mikołaja Sienickiego.

To był jakby początek pracy nad poszukiwaniem informacji o Mikołaju Sienickim i pierwsze artykuły się ukazały w czasopiśmie artystycznym Nestor, a dopiero potem powstała książka.

W książce Mikołaj Sienicki i Rzeczpospolita jego czasów przedstawia postać wybitnego w czasach renesansu polityka, którego obywatelska postawa, kultura prowadzenia dysput sejmowych i determinacja przy wprowadzaniu porządku prawnego w Polsce może z powodzeniem służyć dzisiejszym posłom za wzór do naśladowania.

Mówiąc jej objętość, czyli te nieco ponad 500 stron, troszeczkę może było zaskoczeniem, bo wydawało się, że o samym Mikołaju Sienickim nie można napisać aż tak dużo.

Ja przyszedłem i powiedziałem, że szukam zamku siennickich.

Wszedłem i położyłem na stole medal Mikołaja Sienickiego.

O Mikołaj Sienicki z Rzeczpospolitego Czasu.

A, Mikołaj Sienicki, to ten, co się tutaj urodził.

To proszę pana, to my to ogłaszamy rok Mikołaja Sienickiego.

Ja miałem do tego prezentację, obrazki i już miałem dosyć sporą wiedzę o Mikołaju Sienickim.

Mam nadzieję, że mi się udało, chociaż w części, ale byłabym szczęśliwa, gdyby Mikołajem Sienickim zajęli się historycy z prawdziwego zdarzenia i zbadali jego działalność, jego mowy sejmowe.

Nie zachował się żaden oryginalny wizerunek Mikołaja Sienickiego z czasów, gdy w XVI wieku formowała się demokracja w Rzeczpospolitej Szlacheckiej, a on miał duży wpływ na politykę państwa.

Anna Kowalska w swojej powieści Wójt Wolborski umieściła opis Mikołaja Sienickiego.

Czy wyobraża sobie Pani, że być może Siennicki podobny jest w jakiś sposób do swego kuzyna, Pana Tomasza Siennickiego?

No o pokrewieństwie świadczy właśnie podobieństwo tak naprawdę, bo jeżeli spojrzy się na Pana Tomasza Siennickiego, to praktycznie widzi się Mikołaja Siennickiego, to niezwykłe.

Tym bardziej jak ubierze się w żupan, zawiesi u boku szable, wąsa podkręci, także daje wyobrażenie o tym, jak mógł wyglądać Mikołaj Sienicki.

Jakie pokrewieństwo wiąże pana z Mikołajem Siennickim, jeśli w ogóle?

Jakiegoś Mikołaja Sienickiego.

No dobrze, skoro ten jest pochowany w Trzeszczanach, a Mikołaj Sienicki...

Ale on jest winowajcą, on jest sprawcą tego, że tutaj się przodkowie siennickich znaleźli.

A Mikołaj to jest pokolenie trzecie zaledwie, które używało to nazwisko.

Życie Mikołaja Sienickiego przypada na Złoty Wiek, to jest wiek XVI, głównie za czasów panowania Zygmunta Augusta.

Mikołaj Sienicki również nawiązał wiele znajomości podczas swojej służby parlamentarnej.

Spośród najbardziej znanych parlamentarzystów Mikołaj Sienicki utrzymywał kontakty i współpracował chociażby z Hieronimem Ossolińskim, ze Stanisławem Szafrańcem, ale też z Janem Zamojskim, który był od Sienickiego młodszy, więc uczył się od Sienickiego pracy parlamentarnej do sztuki oratorskiej.

Tymczasem Mikołaj Sienicki pozostał skromnym szlachcicem, skromnym ziemianinem, który ze służby Rzeczpospolitej nie czerpał korzyści.

Był to przecież czas, gdy działał Jan Kochanowski, Mikołaj Rej.

Właśnie z Mikołajem Rejem Mikołaj Sienicki miał chyba najbardziej zażyłe stosunki, dlatego że byli powinowatymi.

Mikołaj Rej założył zbór kalwiński w Rejowcu, zanim jeszcze Mikołaj Sienicki założył zbór w Bończy.

Mikołaj Rej był przecież autorem żywota człowieka poczciwego, gdzie opisywał w taki bardzo przyjemny dla czytelników sposób, jak może wyglądać życie szlachcica, jak można cieszyć się tym, co niesie każdy dzień.

Połowę Siennicy Różanej miał Mikołaj Rej, była jego własnością.

Drugą połowę miał Mikołaj Siennicki.

Na pewno się spotykali, bo Mikołaj Rej pisał o Mikołaju Sienickim w swoim zwierzyńcu.

Może zaczniemy od tej uczty Mikołaja Sienickiego z Mikołajem Rejem.

podpis Mikołaja Sienickiego, który gorąco popierał zjednoczenie Korony i Litwy w jedno silne państwo.

Mikołaj Sienicki wielokrotnie zabierał głos w sprawie Unii Polski z Litwą i najdłuższą mowę, jaką wygłosił, poświęcił właśnie Unii Polsko-Litewskiej.

Wiwat Mikołaju, nasz demos tenesie.

Wiwat Mikołaju, nasz demos tenesie.

Na terenie Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w Siennicy Różanej pan Tomasz Sienicki wytropił ślady po zamku Mikołaja Sienickiego.

Więc ja osobiście jestem pewny, że w tym miejscu właśnie mieszkał Mikołaj Sienicki w swoim zameczku.

Mikołaj Sienicki miał zezwolenie na budowę bodajże dwóch komięg rocznie od króla.

Jest nazwisko kapitana, jest oświadczenie Mikołaja Sienickiego.

Jeden ten list przewozowy i dwa listy do Jana Zamojskiego, gdzie Mikołaj prosi o protekcję dla syna.

Na forum Sejmu bardzo apelował Mikołaj Sienicki podczas swoich przemówień o to, aby wszyscy przestrzegali polskiego prawa.

A teraz może przeczytam taki fragment ze znamiennej mowy Mikołaja Sienickiego, w której to mowie wykładał wszystkim obecnym na Sejmie Krakowskim, czym zajmuje się ruch egzekucyjny, który miał liczne postulaty na prawe państwa, na prawy porządku prawnego.

Mikołaj Sienicki zaangażowany był również w troskę o rzetelne sprawowanie urzędów.

Ponieważ pod tą zakrystią, według różnych świadec, była krypta grobowa, gdzie spoczywa Mikołaj i jego żona Barbara.

Ksiądz Janusz Ryń jest proboszczem tutaj i nazywany jest przeze mnie strażnikiem grobu Mikołaja, bo ja jestem ambasadorem, a ksiądz jest strażnikiem grobu.

W ogóle Mikołaj Sienicki był kalwinem wtedy, bo stawiał jako zbór kalwiński początkowo.

Ale czujemy, że tam Mikołaj sobie tam sobie spoczywa i leży, nie?

Ale nie tylko o Mikołaju, bo też o patronie tego kościoła, świętym Stanisławie.

Jest festiwal Mikołaja Reja i pan w tym festiwalu bierze udział.

Atrakcją tego festiwalu jest Mikołaj Rej, żywy, Nikolas Rej, potomek tamtego Mikołaja Reja, z Francji.

Mikołaj Rej ma swój festiwal w Siennicy Różanej.

Bardzo byśmy chcieli, żeby Mikołaj Siennicki również był uhonorowany i w Siennicy Różanej, i w Bończy.

Także bardzo liczyłabym na to, że wzrośnie zainteresowanie Mikołajem Sienickim i że zostanie doceniony jako nie tylko postać ważna dla regionu, ale postać bardzo ważna dla historii Rzeczypospolitej.

Jest procedura nadania imienia Mikołaja Sienickiego szkole w Siennicy Różanej.

Jest projekt takiej ławeczki, na której będzie siedział Rej i Sienicki Mikołaj.

Zresztą w Krasnym Stawie udało się zrobić tablicę pamiątkową Mikołaja Sienickiego.

Na jedynej w świecie ulicy Mikołaja Sienickiego.

Mikołaj Sienicki na pewno nie przepadał za kościołem w ogóle rzymskokatolickim.

I tego przeciwnikiem był Mikołaj Sienicki i pewnie dlatego została mu przypięta ta łatka heretyka.

Światowego uznania doczekał się jeszcze jeden dokument z XVI wieku, nad którym pracował w Sejmie Mikołaj Sienicki.

I tym właśnie był w XVI wieku Mikołaj Sienicki.

Wiwat Mikołaju, nasz demos tenesie.

Wiwat Mikołaju, nasz demos tenesie.