Mentionsy

Skądinąd
23.11.2025 05:00

#258 Kościół i władza w PRL, czyli kim byli „księża patrioci”? Rozmowa z dr. Janem Hlebowiczem

W najnowszej odsłonie „Skądinąd” gości dr Jan Hlebowicz, historyk z Oddziałowego Biura Badań Historycznych Instytutu Pamięci Narodowej, autor m.in. książki „Polityka na ambonie. Środowisko księży patriotów w województwie gdańskim w latach 1950-1956”.

A rozmawiamy o relacjach Kościoła i PRL-owskiej władzy.

Rozmawiamy także o tzw. „księżach patriotach”. O sposobach, w jaki totalitarna władza szantażowała i łamała przedstawicieli duchowieństwa. O relacjach Kościół-władza w PRL oraz o tym, jakie konsekwencje miały i mają te relacje dla współczesności. O specyfice okresu stalinowskiego. O uzasadnieniach moralnych, filozoficznych i teologicznych, jakie „księża patrioci” tworzyli dla swoich związków z aparatem państwowej represji. O uniwersalnych dylematach: lojalności, wierności zasadom, zdradzie ideałów. O wystawie „Nasi chłopcy”.

A także o wielu jeszcze innych sprawach.

Owocnego słuchania!

 

 

Szukaj w treści odcinka

Znaleziono 13 wyników dla "Kościoła"

w podziemiach Kościoła Wszystkich Świętych przy Placu Grzybowskim 3 przez 5 w Warszawie.

Startuje festiwal o 17 właśnie przy Placu Grzybowskim 3 przez 5 w podziemiach Kościoła Wszystkich Świętych.

W ogóle to jest też historia Kościoła i władzy ludowej, różnych dylematów, przed którymi ludzie wówczas stawali, tych wyborów pomiędzy lojalnością wobec jakichś wartości, które się...

Ten ksiądz funkcjonuje normalnie w strukturze kościoła rzymsko-katolickiego, z jego hierarchią, z jego doktryną, nie jest suspendowany, nie jest ekskomunikowany.

Jak taki ksiądz de facto godził markizm, leninizm z doktorem Kościoła Rzymskokatolickiego?

i wypełniać te obowiązki wynikające z bycia częścią Kościoła katolickiego, a jednocześnie powinien w pełni angażować się w budowę nowej rzeczywistości, w budowę nowej Polski i że powinien być, tutaj cytat, być ze wszech miar wartościowy.

Powiedz jeszcze, jak właściwie wyglądały relacje pomiędzy hierarchią kościoła w Polsce, a właśnie tymi środowiskami, jak na to hierarchia patrzyła, jakie były tam relacje?

My nie robimy nic, co jest sprzeczne z doktryną kościoła rzymskokatolickiego.

w rozumieniu powiedziałbym dekretu, który otrzymują, właściwie są już emerytami, więc to jest też taka grupa księży, a jeszcze jest czwarta grupa księży, która w ramach takiego buntu przechodzi do kościoła polsko-katolickiego.

To jest jakiś kontekst dla widzenia Kościoła katolickiego dzisiaj.

Jak to widzisz z tej perspektywy Kościoła dzisiejszego?

Zdecydowanie uważam, że i też z perspektywy Kościoła brak lustracji to zdecydowanie błąd, który też wpływa na funkcjonowanie Kościoła czy jego postrzeganie przez Polaków dzisiaj.

tych księży czy tych biskupów, którzy współpracowali i w jakim zakresie z władzą komunistyczną, to w moim przekonaniu zdecydowany błąd kościoła, tego hierarchicznego, a jednocześnie dodam tylko, że z perspektywy historyka...