Mentionsy
Warmia, Mazury i Mazowsze – kuchnia, którą udało się ocalić od zapomnienia
W tym odcinku „Smaków z Plusem” zanurzymy się w historii kuchni dawnych dworów oraz wiejskich domów Warmii i Mazur. Będzie o ziemniakach, rybach i kwaśnym smaku. O marcepanie, plackach i konfiturach, a także o tym, skąd wzięty się dzyndzałki. Wszystko przybliży nam Małgorzata Buttitta*, autorka książki „Niezapomniana kuchnia Warmii i Mazur”. To w pierwszej części rozmowy, w drugiej przeniesiemy się na Mazowsze do dworu w Proszewie. Był rok 1825 Marcjanna z Jawornickich Oborska, zaczyna prowadzić dziennik, w którym znajdziemy mnóstwo przepisów. Czego możemy się z nich dowiedzieć? Zapraszam do słuchania, Agnieszka Morawska. *Małgorzata Buttitta - antropolożka kultury, ekspertka w dziedzinie antropologii jedzenia oraz historii i tradycji kulinarnych, badaczka kulinariów, specjalistka od kultury i tradycji polskich, włoskich oraz basenu Morza Śródziemnego. Autorka „Niezapomnianej kuchni Warmii i Mazur”, „W dawnej kuchni pogranicza polsko-litewskiego” oraz współautorka literackiego przekładu „Włoskiej sztuki dobrego gotowania” Pellegrina Artusiego.
Szukaj w treści odcinka
Marcjannę Oborską też odnalazłam prawie przypadkiem, kiedy na zamku w Liwie organizowaliśmy turniej smaków.
Ale zobaczyłam, że to jest jeszcze z pisanych ręką Marcjany Oborskiej.
I co my o niej możemy powiedzieć, o Marcjannie i o tym rodzie, jeżeli spojrzymy na te przepisy?
Kuchnia ta, którą odnalazłam w zapisie Marcjanny Oborskiej jest już kuchnią...
W wielu recepturach marcjanny też nie ma precyzji, no ale ona ze swoją gospodynią prowadziły dwór, więc już są precyzyjniejsze i zresztą to już są czasy, kiedy zaczyna się podawanie dokładny receptur.
Ja w przepisach marcjanny znalazłam na przykład coś takiego jak kluski ze słoniną.
I Marcjana też ma wiele takich przepisów.
I tutaj jeszcze Marcjanna ma właśnie też takie porady domowe, jak wybielić bieliznę, jak łyżki, srebra i tak dalej.
Nawet po śmierci ojca Marcjanny, właściciela dworu, Marcjanna spłaciła rodzeństwo i została panią we dworze i zaangażowała w dalszym ciągu tę panią Milewską.
Ona była taką powiernicą, marcjanny.
Marcjana na przełomie XVIII i XIX wieku staje się dziewczyną dorastającą, no i pani Milewska jest starsza od niej.
Znaczy, że Marcjana tam, jak bywali u siebie, próbowała i brała przepis.
w których Marcjanna i mieszkała swego czasu jeszcze z mężem, zanim owdowiała i później bywała, bo robiła zakupy, podejrzewam, że stamtąd, bo to było najbliższe miejsce.
No Marcjanna bardzo lubiła w ogóle słodycze.
To wynikało oczywiście z sympatii Marcjan Neoborskiej, ze słabości Marcjan Neoborskiej do rzeczy słodkich, ale też z tego, że mieli przepiękne ogrody wokół dworów proszeli.
Ojciec Marcjany Oborskiej w 1800 roku kupuje dwór w Proszewie.
No ale Marcjana w swoich notatkach, nie w recepturach, bo ja jeszcze znalazłam później dworskie księgi i jej osobiste przychodów i rozchodów, czyli mam wydatki, ale też i przychody i ona zaznacza w pewnym momencie, że tego roku...
Pokazuję im tę notatkę marcjany, że jednak były i bardzo, bardzo dużo
To te przepisy marcjanne, które udało się odczytać, bo przypuszczam, że to też była praca ogromna.
Ja uruchomiłam wreszcie stronę jabłkomarcjanny www.
Kropka.com, Jabłko Marcjanny, która się składa z trzech rozdziałów, z trzech zakładek.
I pierwsza to jest właśnie Marcjanna 1825, tak jak ta jej notatka w recepturach.
Natomiast gdybyśmy wracały do Marcjany i do jej przepisów niemarnowania, no to oczywiście, że tam jest tego mnóstwo.
Marcjanna1825, Towarzystwo Smakoszy im.
Marcjanny.
Marcjanny Oborskiej kolejne 200, ponad 200 czeka.
To jeszcze przypomnę stronę jabłkomarcjanny.com.
Ostatnie odcinki
-
Warmia, Mazury i Mazowsze – kuchnia, którą udał...
30.01.2026 09:34
-
Geografia z cukierni
16.01.2026 10:58
-
O ratowaniu jedzenia
26.12.2025 14:00
-
Świąteczne smaki Madery
19.12.2025 11:32
-
Bezpieczny śledzik
12.12.2025 12:36
-
Retro książki Rozkosznego
05.12.2025 10:42
-
Retro książki Rozkosznego
05.12.2025 10:00
-
Malta na języku
28.11.2025 08:56
-
Telefon je pierwszy
17.11.2025 09:26
-
Telefon je pierwszy
14.11.2025 11:32