Mentionsy

A teraz dr Katarzyna Piecheć opowie nam o wypaleniu rodzicielskim i innych wyzwaniach i zagrożeniach wśród rodziców z ADHD.

Ten mój temat, wypalenie rodzicielskie wśród rodziców z ADHD jest taki, powiedziałabym, dość zaczepny i za chwilkę powiem dlaczego.

Ale zacznę od tego właściwie, jak myślimy sobie o dorosłych rodzicach z ADHD, to w ogóle o kim mówimy?

Kim są teraz ci obecni, z którymi mamy do czynienia rodzice, którzy mają ADHD?

I chociaż dotyczy to oczywiście wszystkich rodziców, to zaraz odniosę się, dlaczego w przypadku rodziców z ADHD miałoby to tak duże znaczenie.

No i można powiedzieć, no ADHD, przecież kiedyś tego nie było.

Natomiast jak prowadzimy sobie wywiady z tymi naszymi teraz dorosłymi rodzicami, no to okazuje się, że no tak, ich rodzice byli uzależnieni od alkoholu i być może był to ich sposób na właśnie radzenie sobie z objawami ADHD, jak przytłoczenie, jak natłok myśli.

Oczywiście nie wszyscy rodzice, którzy takie zachowania przejawiali, to są osoby, które miały ADHD kiedyś.

Nikt nie nazywał tego, że to wynika z objawów ADHD.

No więc teraz ci dorośli, którzy mieli takich rodziców, sami stali się rodzicami, mają o sobie jakieś różne przekonania i miało być czym, ale wyszło cyn, więc cyn jest ADHD.

No więc ADHD jest uznawane za takie zaburzenie neurorozwojowe, więc takie, którego nie nabywamy w trakcie, tylko takie, z którym się rodzimy.

Ponieważ osoba z ADHD potrafi być bardzo mocno na czymś skoncentrowana, a potem w ogóle nie.

No więc to ADHD wpływa na funkcjonowanie w każdym obszarze, no bo tak naprawdę bardzo wiele elementów takich związanych z neuroprzekaźnictwem jest zaburzonych w ramach tego zaburzenia.

Szacuje się, że tak około 2,5-5% osób dorosłych cierpi na ADHD.

Często też ADHD w dorosłości jest związane, tak jak w dzieciństwie, też z innymi zaburzeniami, takimi właśnie jak depresja, lęk czy uzależnienia.

No i dla osób za DHD to już w ogóle jest ogromne wyzwanie również, bo teraz jeżeli tych zadań do zrealizowania jest tak dużo, to przy deficytach związanych z uwagą, z planowaniem, z organizacją, to jest prawie jak rodzicielski Mount Everest.

No i przede wszystkim ta rola rodzicielska jest bardzo zmienna, ADHD jest związane też z pewną sztywnością, więc jak już się w końcu nauczę tego dziecka, już mi się wydaje, że ja już wiem o co w tym chodzi, to ono dorasta, wchodzi w nowy okres i ja się muszę go nauczyć na nowo.

Więc wszystkie strategie, które nabyłem, nagle trzeba nabyć zupełnie na nowo, a pewna sztywność wpisana w ADHD bardzo to utrudnia.

Ale dlatego powiedziałam, że temat jest taki zaczepny, ponieważ tak naprawdę na temat wypalenia rodzicielskiego osób za DHD dorosłych,

Możemy znaleźć artykuły na temat wypalenia rodzicielskiego rodziców, którzy mają dzieci z ADHD.

No a my teraz wiemy, że jest to zaburzenie dość mocno dziedziczne, więc jest bardzo duże prawdopodobieństwo, że w tej grupie rodziców dzieci z ADHD to sami ci rodzice prawdopodobnie byli neuroatypowi.

Tak szybciutko ADHD jest silnie dziedziczony.

Więc jeżeli rodzice mają nawet jakieś delikatne cechy ADHD, ale być może jeszcze nawet nie tak w pełni diagnostyczne, ale dwójka rodziców takie ma, no to jest duże prawdopodobieństwo, że ich potomstwo również albo będzie miało już pełnoobjawowe ADHD.

No ale jeżeli sam rodzic ma ADHD, to również zwiększa to prawdopodobieństwo wystąpienia u dzieci.

No i tak sobie myślę, no i teraz jak mówimy o wypaleniu rodzicielskim rodziców z ADHD, no to mamy takie różne scenariusze, no bo to może być sam rodzic, który po prostu ma ADHD, ale to jest rodzic, który może mieć partnera z ADHD, ponieważ osoby neuroatypowe dość często tworzą wspólne relacje.

No i oni jeszcze mogą mieć dziecko z ADHD.

No i teraz tak sobie stworzyłam taki, nie, osoba taka przeciętnie z ADHD zwykle lubi mówić dużo, ale nie chce, żeby do niego za dużo mówić i lubi, żeby krótko i konkretnie.

No i funkcje wykonawcze u osób z ADHD to jest właśnie trudność w chociażby zaplanowaniu posprzątania.

A im bardziej dzień nie jest organizowany przez jakieś zewnętrzne terminy, a więc jakieś spotkania umówione, które mają określone godziny, tylko na przykład jest to weekend, to dla wielu rodziców z ADHD jest to naprawdę bardzo trudny czas, bo oni są...

Natomiast rodzic ADHD spojrzy na to, pomyśli sobie, nic tu nie widzę, spróbuje podnieść jedną rzecz, kredka, to idzie z tą kredką,

Tylko chodzi o to, że jeżeli mówimy o rodzicach z ADHD, to tego jest bardzo dużo, to jest właściwie ciągle, nie?

No to w przypadku rodziców z ADHD również jest to bardzo trudne, żeby nie reagować tu i teraz, tylko pod kątem tego, jak moje emocje mi podpowiadają.

Natomiast bardzo trudno jest w ADHD właśnie ze względu na to planowanie brać pod uwagę tak bardzo odroczone efekty.

Więc jeżeli jest coś, co w tym momencie uciszy moje dziecko, które krzyczy, to jest większe prawdopodobieństwo, że rodzic ADHD wybierze tą nagrodę.

I kiedy pytamy dzieci z ADHD, czemu go kopnąłeś?

Dlatego do dzieci z ADHD też mówimy bardzo krótko, bo tłumacząc im, tak wzmacniamy w nich poczucie winy, bo one wiedzą, że one tego nie powinny zrobić.

ADHD.

No ale jeszcze u niektórych dorosłych z ADHD może występować, w zależności od podtypów, czasami bardzo często hiperfokus.

No i on się też przekłada na rodzicielstwo w dość trudny sposób, ponieważ jeżeli rodzic z ADHD w ten stan hiperfokusu wejdzie, a więc takiej bardzo silnej koncentracji na zadaniu,

Kolejną taką zmienną w przypadku dorosłych z ADHD to jest coś takiego jak zmienność czasu reakcji.

Okazało się, że to jest taka zmienna najbardziej charakterystyczna dla ADHD i taka wręcz diagnostyczna.

No i czasami perfekcjonizm pojawia się paradoksalnie u rodziców z ADHD jako taką strategię, taki mechanizm nadkompensacji.

Dodatkowo jeszcze u rodziców z ADHD bardzo często występują trudności z motywacją wynikające z deficytów dopaminy.

Kolejną trudnością takich rodziców z ADHD jest ta bardzo silna emocjonalność i impulsywność.

Teraz jeżeli mamy dwójkę rodziców z ADHD, to możecie sobie Państwo wyobrazić, że ta niespójność komunikatów może być bardzo wysoka, bo mamy dwójkę rodziców, którzy są impulsywni,

No i to, co jest często również w ADHD, całkiem duży odsetek osób z ADHD może również cierpieć na aleksytymię, czyli taką trudność z rozpoznawaniem, nazywaniem, wyrażaniem własnych emocji.

Natomiast chodzi tu właśnie o to, że osoby za DHD mogą słyszeć dźwięki głośnie i takie, na które normalnie inni nie zwracaliby za bardzo uwagi.

No i teraz też ADHD w rodzicielstwie, a te praktyki wychowawcze, no to trudno jest takim rodzicom organizować, monitorować zachowanie dzieci, powstrzymywać się od swojej takiej surowości, agresywności.

Też badania pokazują, że rodzice dorośli z ADHD preferują styl autorytarny i niezaangażowany.

No i ja sobie myślę tak o rodzicach z ADHD, że to tak jakbyśmy próbowali osobie takiej niskiej powiedzieć, że jak ona tak wystarczająco by się postarała, to ona by dosięgnęła tej książki.

Wyższa inteligencja emocjonalna, czyli właśnie świadomość własnych emocji, rozumienie ich źródeł u tych osób z ADHD również pozytywnie wpływa na rodzicielstwo.

Więc na podstawie tego, tak szybciutko, no generalnie tak jak pracujemy z osobami dorosłymi z ADHD i to, co gdzieś jest takim dużym wsparciem dla rodziców, to na pewno sama diagnoza i świadomość tego, jak moje objawy wpływają na rodzicielstwo, psychoedukacja, terapia taka skoncentrowana na ADHD, bardzo często podjęcie farmakoterapii,

Może się również przydać rodzicom z ADHD, ale nie tylko.

Czy rodzice z ADHD mają większą tendencję do obwiniania się i do widzenia siebie jako takiego niewystarczająco dobrego rodzica?

Generalnie techniki dla osób neuroatypowych, w tym rodziców z ADHD, tak dobieramy bardzo indywidualnie odnośnie tego, z czym dokładnie mają problem.

Na przykład jedną z takich dużych trudności dla dorosłych z ADHD jest przygotowywanie posiłków.

Bo dlatego, że osoba za DHD bardzo często, no właśnie, przypomina sobie o rzeczach, jakie widzi.

Natomiast właśnie ADHD nie sprzyja samoobserwacji.