Mentionsy
Emil Szramek
Wiele wybitnych osobistości swoich czasów popada w zapomnienie. Zbyt łatwo zapominamy jako społeczeństwo o tych, którzy tworzyli nasz charakter i mieli wpływ na nasze losy. Do takich osób należał niewątpliwie bohater dzisiejszego wykładu w Szkole Bardzo Wieczorowej, którego hasłem jest, żeby ocalać od zapomnienia. Już za chwilę usłyszą państwo Beatę Tomanek - autorkę wykładu i jej gościa.
Szukaj w treści odcinka
Musiała to być osoba niezwykła, bo gdy zmarła w roku 1926, ksiądz Szramek napisał, że po Bogu najwięcej zawdzięcza swojej matce.
Proszę zobaczyć, to nie jest tylko sam moment urodzenia, to zmaganie się z codziennością, gdy zabrakło męża, ale również kiedy ksiądz Emil Szramek dochodził już do naprawdę wielkich godności.
Ksiądz prałat Szramek był bowiem okazem męskiej, uduchowionej urody.
To chyba czysty przypadek, ale mniej więcej dwadzieścia parę lat temu, później, jeden z najwybitniejszych językoznawców, również i współczesnych, krakowskich, badał tam właśnie język, kulturę tej społeczności, z której wywodził się ksiądz Emil Szramek.
W każdym razie myślę, że ta atmosfera właściwie jak gdyby dwupoziomowości życia intelektualnego na Śląsku sprawiła, że ksiądz Emil Szramek głęboko wszedł w obydwie te sfery i mógł wykorzystać w swojej późniejszej działalności.
Podobnie Emily Szramek był z rodziny powiedziałabym takiej zwyczajnej, nie za bogatej, raczej biednej, czyli był takim człowiekiem z ludu.
I wielu z tych młodych, zdolnych ludzi, jak Emil Szramek, kontynuowało te studia we Wrocławiu najczęściej.
Zresztą z tym towarzystwem Szramek był związany nie tylko w momencie, kiedy się kształcił we Wrocławiu, kiedy poznawał właśnie przyjaciół, przyjaźnił się z wybitnymi w przeszłości ludźmi, ale również potem.
W okresie dwudziestolecia międzywojennego bowiem ksiądz Emil Szramek będzie również mecenasem tego już odeszłego towarzystwa i to, że zachowały się dokumenty, księgi, spotkań, przyjaźnie, to też jest w dużej mierze to, że przejęto i przechowano te dokumenty.
Ale jednak łącząca się właśnie z Górnym Śląskiem, za kilka lat ksiądz Emil Szramek zaangażuje się właśnie w upowszechnianie kultury polskiej na Górnym Śląsku.
I tutaj jeśli sięgniemy do materiałów źródłowych, to zobaczymy, że już w 1917 roku, kiedy na ziemiach polskich zaboru rosyjskiego była ogromna bieda, to właśnie ksiądz Emil Szramek w Tworkowie zorganizował grupę,
No więc miał znakomitego przyjaciela, prawda, właściwie człowieka, dzisiaj powiedzielibyśmy, który nadawał na tych samych falach, równie wybitnego, co później ksiądz Emil Szramek.
I mniej więcej też w tym samym czasie, gdy ksiądz Szramek wprowadzał te nowości do kurii, również pojawił się problem języka polskiego.
Zwłaszcza, że trzeba pamiętać, że ksiądz Emil Szramek równocześnie z życiem publicznym realizował własne pasje.
Przecież ksiądz Emil Szramek stworzył tutaj największą bibliotekę.
I teraz Emil Szramek zdawał sobie sprawę, że to też jest metoda pokazywania czegoś nowego, oryginalnego i stworzył oczywiście nie on sam.
Natomiast ksiądz Emil Szramek stworzył coś innego.
Szramek chciał to zbudować.
Dlatego też tu mamy do czynienia jakby z innym modelem już tej kultury, którą zaproponował Szramek naszym mieszkańcom.
I ten tekst jest dosyć kontrowersyjny, bo ta dusza śląska, ona ma polski, ale i niemiecki wymiar, o czym pisał Szramek i te swoje teksty jeszcze dodatkowo ilustrował poezją, zarówno śląską, polską, jak i niemiecką.
Myślę, że warto też wiedzieć, że doktor Emir Szramek wiele lat wcześniej, czyli w 1914 uzyskał tytuł doktora.
Wygląda na to, że ksiądz Emil Szramek już zdawał sobie sprawę, że grozi nam najazd.
Natomiast ksiądz Szramek chyba wtedy napisał ten testament.
Ostatnie odcinki
-
Hannah Arendt
03.02.2026 21:05
-
Zmiany w ortografii
29.01.2026 21:00
-
Bertha Morisot
27.01.2026 21:05
-
Drony bojowe i nieposłuszne roboty
22.01.2026 21:00
-
Antysemityzm i Pogrom Kielecki
20.01.2026 21:00
-
Jan Wypler
15.01.2026 21:00
-
Stefan Grabiński
13.01.2026 21:00
-
Matematyka
08.01.2026 21:15
-
Ewa Kierska
07.01.2026 15:37
-
Maria Szymanowska
30.12.2025 21:05