Mentionsy
Neolit. Czas pierwszych miast
Czy zastanawiali się państwo, kiedy powstało pierwsze miasto? Gdzie? Jak wyglądało i jak mieszkali w nim ludzie? Na te wszystkie pytania odpowie w kolejnym wykładzie w Szkole Bardzo Wieczorowej Beata Tomanek i jej gość. Co więcej, usłyszą też państwo, co do dzisiaj kontynuowane jest przez współczesnych urbanistów przy organizowaniu miejskiego życia.
Rozdziały (8)
Rozmówcy omawiają początki sztuki, wskazując na najstarsze instrumenty, takie jak flet, i biżuterię.
Profesor Kozina wyjaśnia, że najstarsze instrumenty były używane głównie w obrzędach, a nie do rozrywki.
Rozmówcy omawiają funkcje biżuterii, wskazując na jej potencjalne magiczne i magiczne znaczenie.
Profesor Kozina opisuje przejście człowieka od łowcy do osadnika, wskazując na początki rolnictwa i architektury.
Rozmówcy omawiają początki miast i osad, wskazując na ich znaczenie dla rozwoju sztuki i kultury.
Rozważana jest zmiana w przedstawianiu figur w Neolicie, gdzie człowiek zaczyna portretować się samego. Omawiane są także kulty i obrazy związane z Słońcem, w tym wizerunki tancerzy i przedmioty kultu.
Opisana jest osada Biskupin, która jest jednocześnie neolityczna i z epoki brązu. Omawiane są techniki budowy, tkactwo i barwniki naturalne.
Podkreślana jest znaczenie kultu Słońca w Neolicie i opisana jest odkrycie osad Biskupina przez Walenta Szwajcera. Zawarte są informacje o badaniach archeologicznych prowadzonych przez Kostrzewskiego i Niemców.
Szukaj w treści odcinka
bez użycia wierteł, ale niewątpliwie w czasach neolitycznych one się upowszechniły.
znalezisk archeologicznych z czasów, czy to właśnie takich przejściowych między paleolitem i neolitem, czy już neolitycznych, są tereny Hiszpanii Wschodniej.
Toteż właśnie u początków Neolitu mamy już taką sytuację, że człowiek posiadł umiejętność uprawy pewnych zbóż jadalnych,
Niemniej nie można nie powiedzieć przy omawianiu osad neolitycznych o tychże ośrodkach.
I że to jest ta cezura, w której pojawia się Neolit.
Tam tych świątyń z protomami byka będzie więcej, ale one będą świadczyły także o tej łączności między światem paleolitu i neolitu.
Dzisiaj w Szkole Bardzo Wieczorowej gościmy panią profesor Irmę Kozinę, która jest historykiem sztuki i rozmawiamy o człowieku neolitu, który zaczął budować pierwsze miasta.
człowiek zaczyna jakby portretować siebie, ale w dość szczególny sposób, ponieważ gdy przedstawiał zwierzę, to zazwyczaj starał się je przedstawiać dość realistycznie, światłocieniowo, natomiast w przypadku przedstawień neolitycznych mamy do czynienia z taką manierą, którą można by określić jako abstrakcyjną i kinetyczną zarazem.
I bardzo często te neolityczne wizerunki to są przedstawienia sylwetowe.
ma tę przeszłość neolityczną, ale jednocześnie dość szybko weszła w fazę epoki brązu, bo myśmy to już tutaj wspominali, że Neolit to jest ten czas, kiedy jest hodowla zwierząt i uprawa
Otóż w Polsce takim wybitnym ośrodkiem, który przetrwał jeszcze w tych swoich rdzeniach neolitycznych jest Biskupin.
osadnictwo neolityczne, a zaraz obok niej jest właśnie ta druga, może ta najbardziej znana, datowana różnie, bo niektórzy badacze mówią, że ona powstała około 1400 przed naszą erą.
Bardzo wiele przedmiotów, które powstawały także w epoce neolitycznej, to są przedmioty o charakterze kultowym.
Na przykład w neolitycznych miastach znajdowano takie potężne urny ceramiczne.
Otóż my czasem się dziwimy, że jakieś naczynie, które pochodzi z czasów neolitycznych, mogłoby wskazywać na niezwykle wysokie temperatury w piecach ceramicznych sięgające ponad 1000 stopni Celsjusza.
Więc sztuka w tym okresie neolitycznym także ma charakter sakralny, ma charakter religijny.
Tego rodzaju działania były znane w paleolicie i znają je także twórcy neolityczni.
Myślę, że też ci wszyscy, którzy kojarzą sobie Neolit z tymi ogromnymi kręgami, jakimiś takimi głazami wielkimi, ułożonymi właśnie w takich przedziwnych formach.
Na Pomorzu w Polsce znajdowano taki szczególny typ neolitycznych naczyń, na których brzuźcicach dokładnie takie powozy były wyobrażane, również z widokiem tarczy słonecznej.
I ktoś by powiedział, no jak to, to też jest czas neolityczny?
Tak, dlatego że właśnie te neolity to także jest kultura kamienia i tu mamy do czynienia z kulturą kamienia.
Ale tu właśnie powiedzieliśmy sobie też o tym datowaniu, że te kultury związane z Neolitem, czy potem z epoką brązu, czy epoką żelaza, to są kultury, które mogą występować równolegle.
Gdzieś tam jeszcze rozwija się neolityczny sposób, jakby...
funkcjonowania, neolityczna cywilizacja, a w innym miejscu, w tym samym czasie już mamy do czynienia z pewnym postępem technicznym i z wytwarzaniem innego rodzaju ozdób.
Szatalchiik jest w każdym podręczniku do historii sztuki, jest takim przykładem neolitycznego osadnictwa.
Transkrypcja generowana automatycznie i niesprawdzana ręcznie — może zawierać błędy.
Ostatnie odcinki
-
Bożena Hager Małecka
23.06.2026 17:32
-
Języki regionalne i gwary w czasach globalizacji
18.06.2026 20:00
-
Historia obozów koncentracyjnych
16.06.2026 13:57
-
Edyta Stein
09.06.2026 20:00
-
Co zostało z nauk Cyryla i Metodego?
02.06.2026 20:00
-
Początki Uniwersytetu Śląskiego
28.05.2026 20:15
-
Król Stanisław Leszczyński
26.05.2026 20:00
-
Ignacy Jan Paderewski – polityk czy muzyk?
19.05.2026 15:21
-
Neolit. Czas pierwszych miast
14.05.2026 20:10
-
Wszystkie twarze Simone Weil
12.05.2026 14:30