Mentionsy
Niesporczaki w kosmosie. Najbardziej odporne stworzenia świata
Czy niesporczaki przeżyją w kosmosie? Co to znaczy, że wysychają?
Okazuje się, że zwierzęta te potrafią także wytrzymać ekstremalne gorąco, zimno i promieniowanie. Dzięki wymienionym cechom niesporczaki mają największą spośród wszystkich organizmów szansę na przeżycie w przestrzeni kosmicznej. O misji naukowej z udziałem drożdży i niesporczaków, która wraz ze Sławoszem Uznańskim Wiśniewskim zawitała w kosmos opowie dzisiejsza wykładowczyni profesor Izabela Poprawa z Wydziału nauk przyrodniczych UŚ.
Szukaj w treści odcinka
Kiedy słyszymy hasło niesporczaki, no to na pierwszy rzut oka wydaje nam się, że to są takie zminiaturyzowane, malutkie niedźwiadki, no tylko pech chce, że nie każdy je może zobaczyć, ale pani je zawsze ogląda przecież pod mikroskopem i to jest tak, że one budzą jakieś takie ciepłe uczucia, prawda?
Bez kozery powiem, że to jest miłość mojego życia w tej chwili, jeżeli chodzi o niesporczaki.
wspomagane przez niesporczaki, to był jeden z 13 eksperymentów i my o tym dzisiaj będziemy opowiadać.
Czym tak naprawdę są niesporczaki?
My w tej chwili mamy udokumentowane ponad 40 lat, takie naprawdę mocno udokumentowane, ale są doniesienia w literaturze, które mówią, że to zwierzę potrafi przetrwać nawet 120 lat, ponieważ udało się wybudzić z anhydrobiozy niesporczaki, które znaleziono w mchach, które były zebrane w zielniku sprzed 120 lat.
Czy ja dobrze pamiętam, że w 2007 roku, kiedy misja NASA wysłała niesporczaki w kosmos, właśnie doszło do tej anhydrobiozy i wtedy było o tym głośno po raz pierwszy?
Znaczy o samej anhydropiozie może nie było wtedy głośno, ale wtedy rzeczywiście było bardzo głośno o niesporczakach, ponieważ to była pierwsza misja kosmiczna, której kierownikiem merytorycznym tej części niesporczakowej był mój kolega Ingemar Jonsson z Christiansad University w Szwecji.
I Ingemar sobie wymyślił, że weźmie cztery gatunki niesporczaków.
I poddawał te niesporczaki, te niesporczaki były poddane różnym działaniom.
Tutaj jest kwestia tego, że niesporczaki produkują liczne substancje, nie tylko białka, są to głównie białka, ale również różnego typu cukry i inne substancje, które chronią ich cząsteczki i ich organele komórkowe podczas procesu wysuszania.
należą białka kasz, opisane właśnie u niesporczaków, które mają za zadanie ochronę białek tzw.
Również tego typu funkcje pełnią białka LEA, także występujące u niesporczaków, aczkolwiek białka LEA występują również u innych organizmów.
Takie wysuszone niesporczaki zalewamy po prostu wodą
Czy taki niesporczak jest w stanie jeszcze się rozmnożyć?
One wracają bez problemu do, oczywiście to jeszcze zależy od gatunku w tym momencie, ale w większości przypadków niesporczaki, które są zdolne do anhydrobiozy,
Duża część niesporczaków jest również drapieżna, czyli żywi się nicieniami, wrotkami, a czasami mogą być kanibalami, czyli będą jadły inne niesporczaki.
Ile takich dzieci mogą mieć niesporczaki?
Powiem szczerze, że dokładnie nie wiem, ale to na pewno jest jeszcze poprzedni wiek, jak ja to ładnie mówię, czyli w XX wieku, kiedy zaczął się taki większy boom na badanie niesporczaków i zaczęto sprawdzać, a może to, a może to, a może tamto.
I to też były przypadkowe badania, że komuś wysła szalka, na której hodował niesporczaki, zalał ją, okazało się, że one w tym momencie żyją.
ponieważ ten też może być kriobioza, kiedy zamrażamy po prostu niesporczaka.
Ale co ciekawe, to nie do końca jest tak, że niesporczaki są tak super odporne.
Ona machnęła ręką i mówi, jeżeli już, to tylko niesporczaki.
Jeżeli już, to tylko niesporczaki, ponieważ one potrafią przetrwać ciśnienie wyższe niż to panujące na dnie rowu mariańskiego.
Ja rozumiem, że poza zmianami klimatu, które tak naprawdę są przed nami, wszyscy przecież naukowcy mówią o szóstym wielkim wymieraniu, to czy ja dobrze rozumiem, że tylko niesporczaki są w stanie przetrwać na przykład ocieplający się klimat?
Czy my możemy też mówić o stresie w przypadku niesporczaków?
Jeżeli my sobie porównujemy różne zwierzęta i istoty na naszej skali czasu, gdzie możemy umiejscowić powstanie niesporczaków?
Tak, w Bursztynach są znajdowane niesporczaki.
Nasz kolega Mark Mapallo z Filipin właśnie prowadził badania, gdzie pokazywał niesporczaki w Bursztynach.
Ja rozumiem, że o niesporczakach, czy nad niesporczakami pracują ludzie na całym świecie, czyli one wszędzie występują?
Oczywiście, niesporczaki występują praktycznie we wszystkich środowiskach, jakie sobie wymyślimy.
A także na powierzchni lodowca, w tak zwanych kryokonikach, to są takie niewielkie, albo trochę większe dziurki, które robią się na powierzchni lodowca, wypełnione wodą, które są świetnym tak zwanym mikrohabitatem dla różnego typu bezkręgowców, w tym niesporczaków.
Czy niesporczaki ewoluują, czy one ewoluowały na przestrzeni, no powiedzmy, stu lat ostatnich badań, czy raczej badania nad nimi są konstans?
Czyli człowiek nie tylko wykorzystuje niesporczaki, aby badać to, na ile...
No to teraz czas na nasz główny temat, czyli na tą podróż, w którą niesporczaki zostały wysłane, czyli w przestrzeń kosmiczną.
Natomiast w tej chwili wysłane zostały drożdże, które były zmodyfikowane w wyniku dodania genu niesporczaka.
Podjęła się napisania krótkiego opisu tego eksperymentu i to właśnie były drożdże zmodyfikowane genem niesporczaka, czyli do komórki drożdży został wprowadzony gen kodujący pewne białko, o którym za momencik powiem.
W jaki sposób pozyskuje się pojedynczy gen z takiego niesporczaka, żeby potem...
I on w tym momencie wyjął jeden z genów z drożdży i w to miejsce wstawił gen kodujący tak zwaną alternatywną oksydazę, czyli jest to takie białko enzymatyczne występujące w mitochondriach u niesporczaków, które jest bardzo ważne w tak zwanym oddychaniu komórkowym.
Myśmy wysłali pięć szczepów drożdży, z czego trzy szczepy były szczepami kontrolnymi, dwa szczepy były szczepami eksperymentalnymi, czyli tymi, które zawierały ten gen niesporczaka.
Jakie jeszcze inne istoty, bo tak będę to mówiła o niesporczakach, zostały...
Na początku naszej rozmowy powiedziała pani profesor, że te niesporczaki są pani miłością.
On do mnie, słuchaj, niesporczaki.
No i on mi tam zaczął pokazywać te niesporczaki.
I w ten sposób weszłam właśnie w niesporczaki.
Zrobiłam doktorat właśnie o genezy jednego z gatunków niesporczaków i po doktoracie zmęczona stwierdziłam, dość, ja już więcej z niesporczakami wracować nie będę, zmieniam kompletnie temat badawczy.
Jeszcze bardziej mnie to wciągnęło w momencie, jak pojechałam na pierwszy kongres niesporczakowy, ponieważ co trzy lata spotykają się tardigradolodzy, czyli osoby badające niesporczaki z całego świata.
Co jest takiego niezwykłego w tych małych niesporczakach, że potrafią na tyle lat przytrzymać naukowca przy sobie?
Tak, to jest w tym momencie trójka moich doktorantów, którzy są obecnie na studiach doktoranckich, plus moi magistranci, którzy też już pracują na niesporczakach.
Wszystkie prace magistrackie, które ja w tej chwili promuję, są pracami właśnie robionymi na niesporczakach.
napisana o niesporczakach.
Stricte o niesporczakach nie, ale niesporczaki pojawiają się w różnego typu publikacjach, takich bardzo ogólnodostępnych, łącznie z tymi dla dzieci.
W pewnym momencie on tak patrzy, ciociu, ale tu jest twój niesporczak.
Rzeczywiście w tym momencie rozdział poświęcony niesporczakowi, więc w tego typu publikacjach, takich szerszych, można spotkać w różnego typu czasopismach popularnonaukowych.
Niesporczaki są bardzo odporne, ale mogą zginąć z powodu globalnego ocieplenia, silnych kwasów, niektórych trucizn takich jak cyjanek, chociaż ich odporność na niego jest badana, ale także wszystkich temperatur, jeżeli warunki staną się zbyt ekstremalne.
Czy są takie badania, które narażają niesporczaki na takie zmiany klimatu, jakie na przykład mogą zaistnieć na Ziemi powiedzmy w 2060 roku?
No znowu właśnie, to są takie mity, że my widzimy, a tu niesporczak, tu niesporczak, to jeden kit, a się okazuje, że nie.
Niestety nie wszystkie niesporczaki potrafią wejść w anhydrobiozę.
Czy niesporczaki w waszych badaniach mają imiona czasem?
Nie, nie nadajemy im imion, ponieważ w naszych hodowlach są tysiące niesporczaków, więc ciężko by było je rozróżnić między sobą, więc nie, nie nadajemy im imion.
Ja pamiętam kilka lat temu właśnie byłam na jakimś takim pokazie naukowym i ktoś przyniósł taką pluszową maskotkę niesporczaka i to było takie, no właśnie taki misiu, o którym mówiłyśmy na samym początku, to ja życzę w takim razie całej Pani ekipie, żeby za kilka lat właśnie Wasze nazwiska pojawiały się razem z takimi maskotkami jako tym takim elementem najbardziej...
Ja przypomnę, że w kosmos zostały wysłane komórki zmodyfikowanych genetycznie drożdży, które zostały zaopatrzone w dodatkowy gen niesporczaka, o czym przed chwilą m.in.
Ostatnie odcinki
-
Hannah Arendt
03.02.2026 21:05
-
Zmiany w ortografii
29.01.2026 21:00
-
Bertha Morisot
27.01.2026 21:05
-
Drony bojowe i nieposłuszne roboty
22.01.2026 21:00
-
Antysemityzm i Pogrom Kielecki
20.01.2026 21:00
-
Jan Wypler
15.01.2026 21:00
-
Stefan Grabiński
13.01.2026 21:00
-
Matematyka
08.01.2026 21:15
-
Ewa Kierska
07.01.2026 15:37
-
Maria Szymanowska
30.12.2025 21:05