Mentionsy
Co to jest EU Inc? (gościni: Iwona Biernat) | TECHNOFOBIA
W tym odcinku TECHNFOBIA rozmawiam z Iwona Biernat, jedną z kluczowych osób zaangażowanych w inicjatywę EU Inc – projekt, który może fundamentalnie zmienić warunki działania startupów w Europie.
EU Inc to odpowiedź na jeden z najbardziej strukturalnych problemów europejskiego ekosystemu innowacji: fragmentację prawa spółek, która dziś realnie spowalnia skalowanie firm, komplikuje rundy inwestycyjne i wypycha founderów w stronę jurysdykcji pozaeuropejskich.
W rozmowie przyglądamy się temu, dlaczego symboliczne działania i petycje przestały wystarczać, a potrzebny stał się konkretny, legislacyjny projekt.
Zastanawiamy się, czym w praktyce miałby być tzw. „28. reżim” – europejski standard prawny funkcjonujący obok krajowych systemów – oraz czy Europa jest w stanie stworzyć własny odpowiednik amerykańskiego Delaware C-Corp.
Rozmawiamy o barierach, które dziś najbardziej frustrują founderów i inwestorów, o wpływie EU Inc na tempo zamykania rund VC, koszty prawne, flipy i exit tax, a także o tym, co ten projekt może oznaczać szczególnie dla startupów z Polski i Europy Środkowo-Wschodniej.
To odcinek o tym, czy Europa chce być realnym graczem technologicznym – i co musi się wydarzyć, żeby EU Inc nie pozostało tylko dobrze brzmiącą ideą, ale stało się narzędziem faktycznie używanym przez rynek.
Szukaj w treści odcinka
Jestem kierowniczką Project Europe.
To jest taki fundusz tworzony przez 200 topowych europejskich founderów i operatorów, założony przez Harry'ego Stebbingsa, który prowadzi też własny podcast 20VC.
Właściwie ostatnio zrobiliśmy hackathon Project Eleven Labs w Warszawie, dlatego że Maciej Staniszewski jest też jednym z tych właśnie...
Zacznę od tego, że ja o inicjatywie EU Inc, bo różne osoby różnie wymawiają, czyli temu właśnie znoszeniu barier głównie stworzonych przez europejską biurokrację, dowiedziałem się od Oli Pędraszewskiej, kiedy spotkaliśmy się
Kilka tygodni temu w ramach takiego świątecznego spotkania w jednym z warszawskich akceleratorów i byłem zdziwiony, że po pierwsze jest to inicjatywa, która powstała całkowicie prywatnie, to znaczy to nie jest jakiś wymysł, który powstał wśród biurokratów europejskich, tylko to jest oddolny ruch i jak zobaczyłem kto się podpisał pod tą petycją
Czy z Polski, czy z Europy szeroko rozumianej zachodniej od Polski, to okazuje się, że właściwie wszyscy, którzy coś znaczą w ekosystemie europejskim, uznali, że to jest coś, co jest nam bardzo potrzebne.
Unia Europejska ma po prostu 27 systemów prawnych, jest bardzo trudno znaleźć inwestorów, którzy chcą inwestować lokalnie.
Nowa Komisja Europejska też zaczynała swój pierwszy rok w grudniu 2024 roku.
To jest właściwie praca całego ekosystemu europejskiego, które podpisało tę petycję.
i prosili Komisję Europejską, żeby to było rozwiązaniem takie, jakie jest EU Inc.
I już 1 grudnia 2024 roku, kiedy weszła nowa Komisja Europejska, oni już mieli na swoim biurku naszą propozycję legislacyjną.
Opowiem później więcej o tym, czym jest ta propozycja i jak ona jest inna od tego, co chce wprowadzić Komisja Europejska i o co musimy walczyć, żeby rzeczywiście to rozwiązanie było rozwiązaniem dla startupów w Europie.
No więc to jest dosyć skomplikowane, bo okej, więc taki pomysł od ośmiu, może nawet ośmiu plus lat jest, że tak zwane startupowe associations, które może nie są tak dobrze skoordynowane, ale wszystkie prosiły o coś takiego jak XXVIII reżim, mamy 28 państw w Unii Europejskiej, natomiast
Więc ten XXVIII reżim, mimo że był dyskutowany przez Komisję Europejską i instytucje europejskie przez dosyć bardzo długi okres czasu, to jednak nie został wprowadzony i właśnie w ramach tego raportu Dragiego jednym z głównych pilarów było właśnie wprowadzenie XXVIII reżimu.
Komisja Europejska ma swój pomysł, że właśnie EU Inc.
Iwono, to mam takie pytanie, bo istnieje coś takiego jak spółka europejska, tak?
zadziałać, kiedy ta spółka europejska nie działa?
W wielu spółkach europejskich, żeby założyć spółkę potrzebujesz na samo wejście od 20 do 60 tysięcy euro.
No i z tą właśnie spółką europejską ten taki minimum capital requirement to było 120 tysięcy euro.
I nikt tego nie używa, więc my zbudowaliśmy coś bardzo lekkiego – Digital First, rejestracja na poziomie europejskim.
I myślę, że właśnie taka standardyzacja dokumentów, które byłoby współpracą pomiędzy biznesem, a właśnie Unią Europejską i ich prawem, żeby wprowadzać coś takiego, zresztą jeżeli spojrzycie na EU,
To myślę, że taką spółkę można bardzo szybko wprowadzić, bo to są te najważniejsze rzeczy, które kraje Unii Europejskiej nie chcą, żeby były dotykane przez instytucje europejskie.
Więc spółka europejska, powiedzmy szczerze, jest martwa.
Oczywiście, że mamy stworzyć europejską alternatywę właśnie Delaware Inc.
My musimy zbudować europejską alternatywę, gdzie nie ma 27 różnych reżimów, które inwestorzy nie znają.
Ja jako inwestor i kierowniczka Project Europe często muszę podejmować decyzje, czy zrobimy inwestycje właśnie w szwedzki startup, nie znając ich systemu.
Na pewno jest rozwiązanie, które chce przyciągać międzynarodowy kapitał z całego świata, ale przede wszystkim stworzeniem alternatywnej spółki europejskiej, która będzie nawet lepsza niż Delaware czy UK, bo jeśli spojrzymy na to, gdzie ludzie, czy tam founderzy ogólnie zakładają spółki, no to w tym momencie można powiedzieć, że jest to UK i Delaware Inc.
Natomiast jeśli spojrzymy o spółki europejskie, no to niestety inwestorzy nie chcą inwestować w te spółki.
Z mojego doświadczenia, ja właśnie, jak już wspominałaś, jestem właśnie kierowniczką Project Europe, który inwestuje w całej Europie.
Jeżeli spojrzymy na to, co się dzieje na świecie w tym momencie z administracją i tak dalej, to potrzebujemy natychmiast takiej alternatywnej europejskiej spółki, dlatego że musimy teraz budować innowacyjne rozwiązania w Europie, które są europejskie.
Chcę tej europejskiej spółki alternatywnej do Delaware Inc, żebyśmy mogli budować z Europy i dla Europy, żebyśmy mogli konkurować z wielkimi gigantami.
Możemy jako blok europejski, ale nie możemy tworzyć firm globalnych, jeżeli będziemy je tylko prowadzić z jednego kraju, na przykład zakładać spółkę polską i bez żadnej skali takiej na całą Europę, bo talent jest rozproszony po całej Europie.
To powiedz teraz proszę, co by tak naprawdę zmieniło w momencie, kiedy mielibyśmy tą nową paneuropejską spółkę?
Więc myślę, że jak zbudujemy taki standard europejski, to bez problemu.
Mamy coś takiego jak i residency w Estonii, którą founderzy mogą wykorzystywać w przyszłości do tego, żeby zakładać spółki europejskie i działać na całą skalę europejską.
Zaproszono nas do Komisji Europejskiej.
Później przez kolejne miesiące, co tydzień, rozmawialiśmy z Komisją Europejską o tym, jak to powinno wyglądać, na czym nam zależy głównie, dlaczego nie powinni się dotykać prawa pracy i podatków.
No ale mimo wszystko musimy spojrzeć sobie, tak naprawdę spojrzeć w to w taki sposób, że mamy 27 różnych krajów europejskich z różnymi priorytetami.
Nasz kompromis polega na tym, że my nie chcemy dotykać ani podatków, ani prawa pracy, a Komisja Europejska chciała w ten XXVIII reżim włożyć praktycznie wszystko.
Powiedzieliśmy, że to nie ma sensu, że tak naprawdę potrzebujemy standard europejski, ale tylko i wyłącznie jeśli chodzi o prawo biznesowe.
To była taka konsultacja organizowana przez Komisję Europejską.
Nie powiem, że jest to łatwe, bo mamy Parlament, mamy Komisję Europejską.
Komisja Europejska.
Komisja Europejska, muszę przyznać, że jest bardziej taka brave i chce zrobić coś w odpowiedni sposób.
Dlatego my teraz, bo to będzie Rada Unii Europejskiej, która będzie tak naprawdę decydowała o tym, jak to będzie wyglądało.
Jeden cyfrowy rejestr, standardowe dokumenty, ale nie dotykamy się niczego innego, bo Rada Unii Europejskiej się nie... Będzie ciężko się zgodzić na to, jeżeli zaczniemy dotykać się podatków i praca prawy... Prawo... Praca pracodawcze.
Uważam też, że po prostu czasami brakuje nam takiej bardzo mocnej marki, marki europejskiej, która będzie brała na barki to, że będzie to fajne, będzie to niesamowicie też przydatne.
Brand europejski.
I to jest główną moją motywacją, jeżeli miałabym powiedzieć o moje higher purpose, no to jest właśnie o to, żeby bronić europejskich interesów, zbudować europejską alternatywę, budować z Europy w Europie i zostawać jak najdłużej.
Wspomaga ten capital flow pomiędzy krajami europejskimi.
Potrzebujemy pragmatycznych paneuropejskich rozwiązań, które nie będą dotykały podatków, prawa pracy.
Nie wspomagały, tylko strengthen Europe.
Więc Europa ma dużo do zrobienia i może tylko konkurować z europejskiej perspektywy, nie Polska sama czy Austria sama przeciwko tym krajom, no bo będziemy uzależnieni.
To na zakończenie, kiedy realnie, albo inaczej, jak realne jest to, żeby to się zadziało, żeby EU Inc się ukonstytuował, żebyśmy my z niego, Polacy i wszyscy Europejczycy, 27 krajów, mogło korzystać?
W marcu tego roku będzie pierwsza propozycja legislacyjna z Komisji Europejskiej.
Mam nadzieję, że to nie będzie książka o kolejnym europejskim meme.
To tak zobaczyłem, że to też jest, ta krytyka jest niewielka, ona nie jest bardzo głośna, bo w sumie to należy pochwalić tą inicjatywę, no bo to jest wzmacnianie Unii Europejskiej, to jest dawanie, to jest to, co w Polsce się szczególnie teraz lubi, czyli te znoszenie barier, tak?
Czyli zmniejszanie biurokracji, właśnie ścinanie władzy gdzieś tam na wymiarze europejskim też.
co jest bzdurą kompletną że ma to spowodować właśnie odpływ kapitału że to ma być taki dzięki temu że będziemy zakładali te spółki na prawie europejskim to tak naprawdę będzie to jakaś forma
Więc w Europie, w Polsce, w innych krajach europejskich tracimy.
Więc pewnie fajnie by było, gdyby polski rząd powiedział tak, jak najbardziej chcemy, żeby polscy przedsiębiorcy i przedsiębiorczynie fundowali, tworzyli spółki na prawie europejskim, nie musieli jeździć właśnie na sakse do Stanów czy też do UK, tylko róbmy to tutaj, w naszym ekosystemie, kontrolujmy, miejmy to wszystko pod swoją pieczą.
Musimy mieć bardzo uproszczone prawo, dzięki któremu polskie, europejskie spółki będą mogły szybko pozyskiwać finansowanie, czy ze Stanów, czy z innych części świata, ale na równych i jasnych prawach, dostępnych dla każdego właśnie bez tych magicznych 120 tysięcy euro, czy innych mało szczęśliwych pomysłów.
Iwona jest prowadzącą Project Europe i właściwie całą inicjatywę EU Inc.
Ostatnie odcinki
-
Co to jest EU Inc? (gościni: Iwona Biernat) | T...
03.02.2026 17:10
-
Paulina Zasempa
02.02.2026 16:05
-
Jak AI zabrał biznes prawnikom?
26.01.2026 16:00
-
Jak Polska buduje własną AI? (gościni: Pamela K...
19.01.2026 16:00
-
Od rozwożenia pizzy po panele słoneczne (gość:...
12.01.2026 16:00
-
Jak powstał BLIK? (gość: Zbigniew Jagiełło) | T...
05.01.2026 16:00
-
Czym jest russkij mir? (gość: Michał Gołkowski)...
29.12.2025 16:00
-
Historia seryjnego przedsiębiorcy (gość: Bartło...
22.12.2025 16:00
-
Tajemnica sukcesu Radia Naukowego (gościni: Kar...
15.12.2025 16:00
-
Jak się inwestuje w jednorożce? (gość: Tomasz K...
08.12.2025 16:00