Mentionsy
167# Od nich zależy rozwój AI. Najdroższa firma w Europie - kto chce bogactw ASML?
Media i analitycy są zgodni: to jedna z najważniejszych i zarazem najbardziej tajemnicza firma na świecie. Jak zauważa Chris Miller, autor bestsellerowej „Wielkiej wojny o chipy”, holenderskie ASML stało się absolutnym wąskim gardłem dla globalnego rozwoju sztucznej inteligencji. Choć masowy odbiorca rzadko o niej słyszy, giełda nie ma wątpliwości: z wyceną sięgającą niemal 630 mld dol., ASML deklasuje francuski konglomerat dóbr luksusowych LVMH, będąc najcenniejszą spółką w Europie.
W tym odcinku wracamy do fascynującej opowieści o krzemowych waflach, które redefiniują naszą cywilizację. Sprawdzamy, dlaczego to właśnie w Europie powstają najbardziej zaawansowane maszyny litograficzne świata, bez których żadna nowoczesna fabryka nie jest w stanie wyprodukować chipów nowej generacji. I czy Europa długo utrzyma na tym polu swoją przewagę?
Rozdziały:
- Nowa generacja AI
- Historia
- Wojna handlowa
- MATCH Act
- TeraFab
- Pytanie
Źródła:
Kwestie nanometrów:
https://www.google.com/url?q=https://www.pcgamesn.com/amd/tsmc-7nm-5nm-and-3nm-are-just-numbers&sa=D&source=docs&ust=1780310692933283&usg=AOvVaw2suYd5NP4c52sFhsDB-Udz
Maszyny do chipów:
https://www.google.com/url?q=https://www.reuters.com/business/asml-says-first-chips-new-high-na-machines-arrive-months-2026-05-19/&sa=D&source=docs&ust=1780310692933550&usg=AOvVaw3ys_Zpku3XHLLhIngLUqaN
Raport Deloitte o półprzewodnikach:
https://www.deloitte.com/us/en/insights/industry/technology/technology-media-telecom-outlooks/semiconductor-industry-outlook.html
Chipy AI:
https://www.heygotrade.com/en/news/nvidia-ai-market-trillion-orders/
Logistyka maszyn do chipów:
https://www.google.com/url?q=https://www.cnbc.com/2025/05/22/exclusive-look-at-high-na-asmls-new-400-million-chipmaking-colossus.html&sa=D&source=docs&ust=1780310692933816&usg=AOvVaw09J-CG6K8N2u8MCGAhVYeq
Atomowy strażnik:
https://www.forbes.com/global/2001/1029/056.html
Zakaz Bidena:
https://www.google.com/url?q=https://www.csis.org/analysis/understanding-biden-administrations-updated-export-controls&sa=D&source=docs&ust=1780310692930586&usg=AOvVaw1fdbTdwuV-n7MUwn8_MFsK
Zależność Chin od półprzewodników:
https://www.google.com/url?q=https://cset.georgetown.edu/wp-content/uploads/CSET-Chinas-Progress-in-Semiconductor-Manufacturing-Equipment.pdf&sa=D&source=docs&ust=1780310692931171&usg=AOvVaw3oZK8PE04_YLJgioT6zy0L
Ograniczenia eksportu do Chin:
https://www.taipeitimes.com/News/biz/archives/2023/01/22/2003792979?utm_
MATCH Act:
https://www.google.com/url?q=https://www.foreign.senate.gov/press/rep/release/risch-ricketts-kim-introduce-match-act-level-the-global-playing-field-for-us-tech&sa=D&source=docs&ust=1780310692934482&usg=AOvVaw0LS5Y6CFYEjWdqvjZRbxBO
Sprzeciw wobec życzeń USA:
https://www.google.com/url?q=https://www.reuters.com/world/asia-pacific/dutch-government-objects-proposed-us-law-restricting-asmls-china-exports-2026-05-14&sa=D&source=docs&ust=1780310692934780&usg=AOvVaw3o1-GtfxmFPnReJSZeALYG
Cenzura modeli AI:
https://www.google.com/url?q=https://academic.oup.com/pnasnexus/article/5/2/pgag013/8487339&sa=D&source=docs&ust=1780310692932399&usg=AOvVaw2OuZSBjGSLi9wG32DZarsu
https://www.google.com/url?q=https://arxiv.org/html/2505.14215v1&sa=D&source=docs&ust=1780310692932518&usg=AOvVaw02avO-r_culAecbpvpVHhU
Zapraszamy do słuchania!
Szukaj w treści odcinka
No nic dziwnego, bo to właśnie od niej dzisiaj zależy globalny rozwój AI, bo tylko ona na całym świecie ma wystarczająco zaawansowane maszyny, żeby jakakolwiek fabryka mogła zacząć produkować czipy.
A potem ten czip jest testowany, pakowany, no i trafia do urządzeń np. do iPhone'ów albo do serwerów AI.
I branża AI czeka na takie rozwiązania bardzo intensywnie i z dużymi emocjami i od dawna, ponieważ obecny układ zaczyna zbliżać się do fizycznych limitów miniaturyzacji.
No a potem zażartował, że to wtedy nie on, tylko TSMC oraz Samsung są takim prawdziwym wąskim gardłem dla AI, ponieważ to ich firmy muszą zwiększyć produkcję, no i oczywiście kupować więcej produktów ASML.
Prawda jest taka, że popyt na czipy wciąż jest ogromny i w najbliższych latach będzie tylko rosnąć, bo przecież firmy technologiczne wydają setki miliardów dolarów na budowę centrów danych wypełnionych układami AI.
Natomiast co ciekawe, nie wszystkie z tych czipów, które powstają na całym świecie to są czipy AI, to jest oczywiste.
Natomiast co ciekawe, choć chipy AI generują obecnie około połowę tej kwoty, to stanowią mniej niż
I mimo tego, że tych chipów do AI w tym globalnym wolumenie może nie aż tak bardzo widać, no to zapotrzebowanie na nie jest przeogromne, bo potrzeba ich w tym roku około 15 do 25 milionów sztuk.
I z tych właśnie odbić powstają potem procesory do iPhone'ów, do kart NVIDII, do innych serwerów AI.
I wtedy ASML postanowiło wykonać taki skok wiary, powiedzielibyśmy, i zainwestować w bardzo nowoczesną technologię EUV, czyli skrajnego nadfioletu.
Natomiast udało jej się wykaraskać, bo na posterunku znajdował się założyciel Del Prado, który na początku XXI wieku zaryzykował i zainwestował w nową technologię kluczową dla przekraczania granic tego, ile mocy obliczeniowej można upakować na jednym mikroprocesorze.
I stało się coś dziwnego, bo klienci, czyli Intel, Samsung, TCMC zainwestowały bezpośrednio w firmę.
No więc zrobiły to, co wtedy, kiedy Nvidia dostała zakaz eksportu tych najbardziej zaawansowanych chipów AI.
W 2021 roku Saif Khan, czyli ówczesny doradca sekretarza stanu do spraw kluczowych i nowych technologii oraz główny doradca i koordynator sekretarza w zakresie polityki dotyczącej sztucznej inteligencji, bardzo ważna pozycja,
Poprosiłam AI o tłumaczenie piosenki Niqab, bo oni w dużej mierze po irlandzku rapują i wypluł mi tłumaczenie, jednak brakowało mi w nim nazwisk, np. Kira Starmera czy Nathan Yahu.
I pytanie brzmi, jak głęboko sięga cenzura AI?
Jest cenzura AI, po pierwsze jest cenzura.
Więc w dużym skrócie, duże modele językowe oraz autonomiczne agenty AI nie są neutralnymi narzędziami.
Chociaż oczywiście różnie z tym bywa, bo jak bardzo ładnie poprosić, to różne rzeczy od AI da się wyciągnąć.
Jest taka cenzura jednak mniej sztywna niż ta chińska, jest łatwiejsza do obejścia i wskazuje na to chociażby takie badanie Safety Devolution in AI Agents, które wykazało jednak dosyć niepokojące zjawisko.
Na wasze uwagi, komentarze, zaczepki czekamy pod mailem techstoriemałpa.talk.fm.
Ostatnie odcinki
-
167# Od nich zależy rozwój AI. Najdroższa firma...
02.06.2026 16:00
-
166# Papież słucha Techstorii? Encyklika o AI i...
26.05.2026 16:00
-
165# Ulubiona appka gangsterów, Apple ograne pr...
19.05.2026 16:00
-
164# Zakłady o losy świata dla każdego. Jak ryn...
12.05.2026 16:00
-
163# Zgładzi ludzkość czy wyleczy raka? Kilka s...
05.05.2026 16:00
-
162# Sztuczna inteligencja pralką XXI wieku. Cz...
28.04.2026 16:00
-
161# Mroczny lord Palantira. Peter Thiel i jego...
21.04.2026 16:00
-
160# Ban Telegrama w Rosji. Cyfrowa suwerenność...
15.04.2026 03:00
-
160# Ban Telegrama w Rosji. Cyfrowa suwerenność...
14.04.2026 16:00
-
159# Robot na salonach. Czym (lub kim) jest Edw...
07.04.2026 16:00