Mentionsy

Techstorie - rozmowy o technologiach
Techstorie - rozmowy o technologiach
02.06.2026 16:00

167# Od nich zależy rozwój AI. Najdroższa firma w Europie - kto chce bogactw ASML?

Media i analitycy są zgodni: to jedna z najważniejszych i zarazem najbardziej tajemnicza firma na świecie. Jak zauważa Chris Miller, autor bestsellerowej „Wielkiej wojny o chipy”, holenderskie ASML stało się absolutnym wąskim gardłem dla globalnego rozwoju sztucznej inteligencji. Choć masowy odbiorca rzadko o niej słyszy, giełda nie ma wątpliwości: z wyceną sięgającą niemal 630 mld dol., ASML deklasuje francuski konglomerat dóbr luksusowych LVMH, będąc najcenniejszą spółką w Europie.
W tym odcinku wracamy do fascynującej opowieści o krzemowych waflach, które redefiniują naszą cywilizację. Sprawdzamy, dlaczego to właśnie w Europie powstają najbardziej zaawansowane maszyny litograficzne świata, bez których żadna nowoczesna fabryka nie jest w stanie wyprodukować chipów nowej generacji. I czy Europa długo utrzyma na tym polu swoją przewagę?
Rozdziały:
- Nowa generacja AI
- Historia
- Wojna handlowa
- MATCH Act
- TeraFab
- Pytanie

Źródła:
Kwestie nanometrów:
https://www.google.com/url?q=https://www.pcgamesn.com/amd/tsmc-7nm-5nm-and-3nm-are-just-numbers&sa=D&source=docs&ust=1780310692933283&usg=AOvVaw2suYd5NP4c52sFhsDB-Udz
Maszyny do chipów:
https://www.google.com/url?q=https://www.reuters.com/business/asml-says-first-chips-new-high-na-machines-arrive-months-2026-05-19/&sa=D&source=docs&ust=1780310692933550&usg=AOvVaw3ys_Zpku3XHLLhIngLUqaN
Raport Deloitte o półprzewodnikach:
https://www.deloitte.com/us/en/insights/industry/technology/technology-media-telecom-outlooks/semiconductor-industry-outlook.html
Chipy AI:
https://www.heygotrade.com/en/news/nvidia-ai-market-trillion-orders/
Logistyka maszyn do chipów:
https://www.google.com/url?q=https://www.cnbc.com/2025/05/22/exclusive-look-at-high-na-asmls-new-400-million-chipmaking-colossus.html&sa=D&source=docs&ust=1780310692933816&usg=AOvVaw09J-CG6K8N2u8MCGAhVYeq
Atomowy strażnik:
https://www.forbes.com/global/2001/1029/056.html
Zakaz Bidena:
https://www.google.com/url?q=https://www.csis.org/analysis/understanding-biden-administrations-updated-export-controls&sa=D&source=docs&ust=1780310692930586&usg=AOvVaw1fdbTdwuV-n7MUwn8_MFsK
Zależność Chin od półprzewodników:
https://www.google.com/url?q=https://cset.georgetown.edu/wp-content/uploads/CSET-Chinas-Progress-in-Semiconductor-Manufacturing-Equipment.pdf&sa=D&source=docs&ust=1780310692931171&usg=AOvVaw3oZK8PE04_YLJgioT6zy0L
Ograniczenia eksportu do Chin:
https://www.taipeitimes.com/News/biz/archives/2023/01/22/2003792979?utm_
MATCH Act:
https://www.google.com/url?q=https://www.foreign.senate.gov/press/rep/release/risch-ricketts-kim-introduce-match-act-level-the-global-playing-field-for-us-tech&sa=D&source=docs&ust=1780310692934482&usg=AOvVaw0LS5Y6CFYEjWdqvjZRbxBO
Sprzeciw wobec życzeń USA:
https://www.google.com/url?q=https://www.reuters.com/world/asia-pacific/dutch-government-objects-proposed-us-law-restricting-asmls-china-exports-2026-05-14&sa=D&source=docs&ust=1780310692934780&usg=AOvVaw3o1-GtfxmFPnReJSZeALYG
Cenzura modeli AI:
https://www.google.com/url?q=https://academic.oup.com/pnasnexus/article/5/2/pgag013/8487339&sa=D&source=docs&ust=1780310692932399&usg=AOvVaw2OuZSBjGSLi9wG32DZarsu
https://www.google.com/url?q=https://arxiv.org/html/2505.14215v1&sa=D&source=docs&ust=1780310692932518&usg=AOvVaw02avO-r_culAecbpvpVHhU

Zapraszamy do słuchania!

Rozdziały (13)

1. Opowieść o Kaji

Podróżnica Kaji po wyszukanie pomocy dla malutkiej dziewczynki, która była ofiarą nęczenia.

2. Podcastu Misja Kaja

Informacje o podcastu Misja Kaja i jego tematach.

3. ASML - Najważniejsza Firma

Wprowadzenie do ASML, najbardziej tajemniczej firmy na świecie, produkcji czipów i jej znaczenia dla AI.

4. ASML i Elon Musk

Opowieść o ASML jako najcenniejszej europejskiej firmy i jej roli w rozwijaniu AI.

5. Podcast TechStorie

Podziękowania za wsparcie TechStorii i prośba o dalsze udzielenie pomocy.

6. Technologia ASML

Technologia ASML i jej znaczenie dla produkcji czipów, w tym opis nowych maszyn litograficznych.

7. Globalny łańcuch zależności

Opis globalnego łańcucha zależności w produkcji czipów i roli ASML w tym procesie.

8. Maszyny ASML

Opis nowych maszyn ASML i ich wpływ na produkcję chipów AI.

9. Raport Deloitte

Analiza globalnego rynku chipów i roli chipów AI w tym rynku.

10. Technologia ASML

Techniczne aspekty produkcji chipów za pomocą maszyn ASML.

11. Historia ASML

Historia powstania ASML, jej początki i rozwój, a także opis role Artura Del Prado.

12. EUV i ryzyko

Opis inwestycji ASML w technologię EUV i ryzyko związane z tym decyzją.

13. Cenzura w modelach AI

Rozmowa o cenzurze w modelach AI, jej różnym charakterze w zależności od lokalizacji i właścicieli, oraz konsekwencjach dla wolności słowa.

Szukaj w treści odcinka

Znaleziono 25 wyników dla "ASML"

Chodzi oczywiście o holenderską firmę ASML, która produkuje maszyny litograficzne niezbędne do produkcji czipów.

I w tejże Holandii całkiem niedawno, bo w drugiej połowie maja, szef ASML, czyli Christophe Fouquet, powiedział, że w ciągu kilku najbliższych miesięcy na rynek zaczną trafiać ich nowe maszyny litograficzne, a to oznacza, że w zasięgu wzroku są nowe czipy do sztucznej inteligencji.

Produkcją zajmują się fabryki w rodzaju TSMC, które wykorzystują z kolei maszyny takie jak produkcji ASML do rysowania struktur czipu na krzemie przy użyciu światła ultrafioletowego.

No i właśnie tutaj cały na biało wjeżdża ASML, bo ta firma zapowiedziała, że za kilka miesięcy odda do użytku nową generację maszyn i to nie byle jaką, bo mają to być jedne z najbardziej skomplikowanych maszyn przemysłowych na świecie, a każda z nich ma kosztować jakieś 400 milionów dolarów.

HNA to są właśnie te nowe skanery, czyli nowe maszyny od ASML, dzięki którym będą mogły powstawać chipy kolejnych generacji.

I zresztą na tej samej konferencji Foket przyznał, że niektórzy w branży obawiają się, że moce produkcyjne ASML mogą stanowić wąskie gardło w rozwoju produkcji czipów, podobnie jak miało to miejsce podczas pandemii COVID-19.

No a potem zażartował, że to wtedy nie on, tylko TSMC oraz Samsung są takim prawdziwym wąskim gardłem dla AI, ponieważ to ich firmy muszą zwiększyć produkcję, no i oczywiście kupować więcej produktów ASML.

Bo jeżeli spojrzymy na to, jak w ogóle działają maszyny ASML, no to zrozumiemy, dlaczego to jest najcenniejsza europejska spółka.

Właśnie takie zadanie mają maszyny ASML.

Dlatego ASML używa specjalnego światła EUV, czyli ekstremalnego ultrafioletu.

ASML testuje wtedy tę maszynę, sprawdza czy wszystko jest tam z nią ok i dopiero potem wysyła ją dalej w świat, gdzieś do klienta.

No i tak naprawdę to ASML jest dzisiaj monopolistą, jeżeli chodzi o produkcję maszyn litograficznych do produkcji chipów i też dlatego jest dzisiaj tak ważne.

Ale choć ASML nie ma takiej właśnie założycielskiej legendy jak najseksowniejsze spółki świata, to też za nią stoi jeden człowiek.

I ten krok dał ASM dostęp do dużego kapitału oczywiście, ale także do globalnej widoczności i było to impulsem do wyłonienia się samego ASML.

No bo ASML próbowało stawiać pierwsze kroki w branży zdominowanej przez Stany Zjednoczone i przez Japonię, bo to one wtedy rządziły w świecie półprzewodników.

Do tego stopnia, że w latach 90. kilka razy wydawało się, że ASML po prostu nie przetrwa.

A przełom przechodził stopniowo, bo ASML zaczęło podejmować bardzo pragmatyczne decyzje.

I właśnie to stało się jednym z sekretów firmy, bo np. optykę do ich maszyn rozwija niemiecki Carl Zeiss, a lasery dostarczała amerykańska firma Cimer, którą zresztą ASML później przejął.

I wtedy ASML postanowiło wykonać taki skok wiary, powiedzielibyśmy, i zainwestować w bardzo nowoczesną technologię EUV, czyli skrajnego nadfioletu.

Ale ASML postanowiło pompować w tę technologię miliardy dolarów.

ASML właśnie się wykaraskał po raz nie wiem który.

Więc kolejny krytyczny moment przyszedł około 2011-2012 roku, bo wtedy koszty rozwoju EUV stały się wtedy tak ogromne, że ASML potrzebowało wsparcia klientów.

Chiny nie zdążyły wybudować własnego odpowiednika, takich maszyn litograficznych, a kiedy EUV zaczęło działać komercyjnie, no to przewaga ASML stała się gigantyczna i właściwie nie do odrobienia dla nikogokolwiek innego.

Tylko, że jak to bywa z przewagami, nie zawsze są tylko błogosławieństwem, bo skoro ASML stało się kluczowe w łańcuchu dostaw sektora chipów, to stało się kluczowe po prostu dla wszystkich.

I to był symboliczny moment, bo pokazał, że ASML stało się już elementem nie tylko biznesu, nie tylko technologii, ale po prostu geopolityki.