Mentionsy

Techstorie - rozmowy o technologiach
29.04.2025 16:00

122# Operacja na żywym kraju. Jak się steruje wyborami? Na przykładzie środka Europy

"Demokracja umiera w ciemności" - takie motto przyjęła amerykańska gazeta "The Washington Post". Ta sama, która dziś należy do Jeffa Bezosa. Ale to hasło może być już nieaktualne, bo demokracja poddawana jest torturom każdego dnia na naszych oczach. Dzieje się to w świetle algorytmów i przy ogromnym wsparciu aktorów zewnętrznych, którzy wykorzystują polaryzację społeczną i wszystkie problemy państwa na ich niekorzyść. Rosja ma szczególne doświadczenie w wykorzystywaniu procesów demokratycznych przeciwko demokracjom. Kupowanie głosów, dezinformacja wyborcza, zwożenie głosujących autobusami, a teraz do tego arsenału być może dochodzi "porywanie" algorytmów. Jak można "porwać" algorytm, wpędzić państwo w kryzys i ukraść wybory? Pokazujemy w specjalnej, reportażowej, wyjazdowej i analitycznej miniserii na przykładzie państw z Europy Środkowo-Wschodniej. W odcinku pierwszym skupimy się na państwach, które były ostatnio laboratoriami operacji cyfrowego wpływu. A w odcinku kolejnym zastanowimy się, jakie wnioski powinna wyciągnąć Polska przed swoimi wyborami oraz nad tym, czy dalej żyjemy w demokracji, czy już w demokraturze. GOŚCIE ODCINKA: - Ionela Ciolan, researcherka ds. bezpieczeństwa w think-tanku Wilfried Martens Centre for European Studies w Brukseli, - Razvan Martin aktywista praw człowieka z ActiveWatach, - Taisia Haritonova z National Democratic Institute w Mołdawii, - Septimus Parvu z Expert Forum, który od kilkunastu lat jest obserwatorem wyborów, - Tatiana Cojocari, specjalistka ds. polityki zagranicznej Rosji oraz dezinformacji w organizacji WatchDog w Mołdawii, - Juilia Rosu i RAZVAN LUTAC z rumuńskiego magazynu śledczego Snoop, - Elena Calistru z Funky Citizens, rumuńskiej organizacji pozarządowej, która zajmuje się walką z dezinformacją, - Alex Blaga, ekspert analizy serwisów społecznościowych z firmy TrollWar. NA SKRÓTY: 08:20 Na początek: Rumunia 15:33 Co naprawdę stało się w Rumunii? 28:23 Mołdawia i wielki eksperyment 51:02 Marionetki i agenci wpływu 1:00:00 Silne platformy i słabe państwo ŹRÓDŁA: - O operacji wpływu z sędzią-uciekinierem: https://wyborcza.biz/biznes/7,177150,31866951,zbiegly-na-bialorus-sedzia-podawal-sie-za-dziennikarza-onetu.html - Analiza rumuńskiego ANAF: https://www.romaniajournal.ro/politics/anaf-uncovers-pnls-tiktok-campaign-promoting-calin-georgescu/ - Co usunął TikTok: https://newsroom.tiktok.com/en-eu/continuing-to-protect-the-integrity-of-tiktok-during-romanian-elections - O atakach hybrydowych na Mołdawię: https://apnews.com/article/moldova-election-eu-referendum-russia-639974a2d3acd8d647e787ede0fcbe24 - Raport Zespołu ds. Dezinformacji Komisji ds. badania wpływów rosyjskich i białoruskich: https://www.gov.pl/web/sprawiedliwosc/raport-zespolu-ds-dezinformacji-komisji-ds-badania-wplywow-rosyjskich-i-bialoruskich - Kamil Całus, "Mołdawia. Państwo niekonieczne", Wydawnictwo Czarne, 2020.

Szukaj w treści odcinka

Znaleziono 23 wyników dla "Ilan Szor"

Dwóch oligarchów, Ilan Szor i Wiaczesław Platon, za pomocą sieci fałszywych stron informacyjnych, rozprzestrzeniających fałszywe informacje przez fanpage'y na Facebooku,

I tak jak w Rumunii spora część działań koncentrowała się wokół Dżorżesku, tak w Mołdawii wszystkie ścieżki prowadzą do wspomnianego Szora.

Są też dane, jak Ilan Szor wpływał na życie polityczne w Mołdawii w ciągu ostatnich lat.

Według służby wywiadowczej Szor, który obecnie przebywa w Moskwie,

Do Szora to jeszcze dzisiaj wrócimy.

Jest bardzo ważny i Szor też jest bardzo ważny i za chwilę Państwo zobaczą dlaczego.

A jednym z największych agentów wpływu, najczarniejszych bohaterów tej historii jest już wspomniany właśnie Ilan Szor, oligarcha, który dwa lata temu niemal doprowadził do przewrotu w Mołdawii i oczywiście jeden z głównych mieszaczy w ubiegłorocznych wyborach.

Nie można mówić, że to było imperium, ale Ilan, który urodził się pod koniec lat 80., czyli u zmierzchu...

Jego ojciec umarł, kiedy Ilan osiągnął pełnoletność, a gdy miał 24 lata, ożenił się z bardzo popularną w Rosji piosenkarką Jasmine, czyli Sarą Manachimową.

I to wszedł do polityki małej i dużej, bo stanął na czele partii SZOR.

A sam Szor chciał zresztą przekształcić to miasteczko w Monako-Mułdawii.

A kiedy w 2019 roku do władzy doszła opcja proeuropejska, to Szor wtedy uciekł z Mołdawii do Izraela, gdzie się urodził, więc tam ma obywatelstwo i stamtąd dalej zarządzał partią, a konkretnie coraz częstszymi protestami antyrządowymi.

Bo ewidentnie działania Szora mają znamiona skoordynowanej kampanii, prowadzonej m.in.

Bo do Szora należało kilka stacji telewizyjnych.

właśnie za pośrednictwem kanałów, które należały do Szora lub do jego partii.

No i w takiej atmosferze między wrześniem 22 roku a czerwcem 23 zaczęły w całym kraju wybuchać organizowane przez Szora antyrządowe protesty.

Za uczestnictwo w nich Szor płacił benzyną oraz chlebem, a skala tego procederu była tak poważna, że w końcu Sąd Konstytucyjny zdelegalizował całą jego partię, stwierdzając, że protesty były organizowane, żeby obalić rząd i zainstalować nowy rząd prorosyjski.

Więc nawet ta delegalizacja i partii, i tych kanałów telewizyjnych, które posiadał, nie zatrzymała Szora w próbie zmanipulowania upieku rocznych wyborów.

Słabości wewnętrzne państwa i społeczeństw wykorzystywane są do nasilania polaryzacji, wzbudzenia strachu, podbijania populistycznych haseł.

W Mołdawii zaś byli to, zależnie od szora, politycy i fanpage'e takie jak From Moldova with Love albo Prawdziwe Wiadomości z Mołdawii.

Na razie jednak zastanówmy się, co sprawia, że taki Ilan Szor może tyle lat bezcharnie po prostu działać w europejskim państwie i nikt nie jest go w stanie faktycznie pociągnąć do odpowiedzialności.

No i to niestety jest kwestia czegoś więcej niż samego Szora, bo cały przypadek Mułdawii to w zasadzie historia o tym, jak skutecznie Rosja potrafi uprawiać inżynierię społeczną, bawiąc się granicami i mieszkającymi na takich terenach ludźmi.

No i co więcej, te decyzje same w sobie mogą dać paliwo do kolejnych kampanii wpływu, które będą zasilane argumentami o czym?

0:00
0:00