Mentionsy
122# Operacja na żywym kraju. Jak się steruje wyborami? Na przykładzie środka Europy
"Demokracja umiera w ciemności" - takie motto przyjęła amerykańska gazeta "The Washington Post". Ta sama, która dziś należy do Jeffa Bezosa. Ale to hasło może być już nieaktualne, bo demokracja poddawana jest torturom każdego dnia na naszych oczach. Dzieje się to w świetle algorytmów i przy ogromnym wsparciu aktorów zewnętrznych, którzy wykorzystują polaryzację społeczną i wszystkie problemy państwa na ich niekorzyść. Rosja ma szczególne doświadczenie w wykorzystywaniu procesów demokratycznych przeciwko demokracjom. Kupowanie głosów, dezinformacja wyborcza, zwożenie głosujących autobusami, a teraz do tego arsenału być może dochodzi "porywanie" algorytmów. Jak można "porwać" algorytm, wpędzić państwo w kryzys i ukraść wybory? Pokazujemy w specjalnej, reportażowej, wyjazdowej i analitycznej miniserii na przykładzie państw z Europy Środkowo-Wschodniej. W odcinku pierwszym skupimy się na państwach, które były ostatnio laboratoriami operacji cyfrowego wpływu. A w odcinku kolejnym zastanowimy się, jakie wnioski powinna wyciągnąć Polska przed swoimi wyborami oraz nad tym, czy dalej żyjemy w demokracji, czy już w demokraturze. GOŚCIE ODCINKA: - Ionela Ciolan, researcherka ds. bezpieczeństwa w think-tanku Wilfried Martens Centre for European Studies w Brukseli, - Razvan Martin aktywista praw człowieka z ActiveWatach, - Taisia Haritonova z National Democratic Institute w Mołdawii, - Septimus Parvu z Expert Forum, który od kilkunastu lat jest obserwatorem wyborów, - Tatiana Cojocari, specjalistka ds. polityki zagranicznej Rosji oraz dezinformacji w organizacji WatchDog w Mołdawii, - Juilia Rosu i RAZVAN LUTAC z rumuńskiego magazynu śledczego Snoop, - Elena Calistru z Funky Citizens, rumuńskiej organizacji pozarządowej, która zajmuje się walką z dezinformacją, - Alex Blaga, ekspert analizy serwisów społecznościowych z firmy TrollWar. NA SKRÓTY: 08:20 Na początek: Rumunia 15:33 Co naprawdę stało się w Rumunii? 28:23 Mołdawia i wielki eksperyment 51:02 Marionetki i agenci wpływu 1:00:00 Silne platformy i słabe państwo ŹRÓDŁA: - O operacji wpływu z sędzią-uciekinierem: https://wyborcza.biz/biznes/7,177150,31866951,zbiegly-na-bialorus-sedzia-podawal-sie-za-dziennikarza-onetu.html - Analiza rumuńskiego ANAF: https://www.romaniajournal.ro/politics/anaf-uncovers-pnls-tiktok-campaign-promoting-calin-georgescu/ - Co usunął TikTok: https://newsroom.tiktok.com/en-eu/continuing-to-protect-the-integrity-of-tiktok-during-romanian-elections - O atakach hybrydowych na Mołdawię: https://apnews.com/article/moldova-election-eu-referendum-russia-639974a2d3acd8d647e787ede0fcbe24 - Raport Zespołu ds. Dezinformacji Komisji ds. badania wpływów rosyjskich i białoruskich: https://www.gov.pl/web/sprawiedliwosc/raport-zespolu-ds-dezinformacji-komisji-ds-badania-wplywow-rosyjskich-i-bialoruskich - Kamil Całus, "Mołdawia. Państwo niekonieczne", Wydawnictwo Czarne, 2020.
Szukaj w treści odcinka
Rosja w praktyce uważa Mołdawię za swoje terytorium, dlatego zachowuje się tak, jakby ta ziemia i ci ludzie znajdowali się w jej strefie interesów.
Ktoś chciał wypromować bliżej nieznanego prorosyjskiego kandydata, w domyśle pewnie to była Rosja.
W zależności od tego, jak duże i szeroko zakrojone są rosyjskie operacje wpływu, a to tylko dane dla Mołdawii, Rosjanie prawdopodobnie pompują więcej pieniędzy w operacje w innych krajach.
Badania Spływów Rosyjskich i Białoruskich, tej polskiej komisji, tylko w ostatnim roku Rosja wydała w sumie 2 miliardy dolarów na działania propagandowe i dezinformacyjne i to na całym świecie.
Nie wiadomo jednak, jak rozkładają się te fundusze, czyli ile wydaje Rosja na poszczególne państwa.
I to jest nie państwo, którego nie uznaje nawet Rosja.
Więc nieraz były sytuacje, że Rosjanie masowo zwozili Naddniestrza autobusami do urn w Mołdawii, żeby głosowali na takich najbliższych dla Rosji kandydatów.
Za to Rosja zorganizowała bezpłatny transport na wybory dla Mołdawian mieszkających w Rosji.
opcją oczywiście jest trzymanie się jak najdalej od Unii Europejskiej i co zresztą też widziałyśmy, dokładnie na tą samą narrację, Rosja gra także w Rumunii i, ktoś by się spodziewał, także w Polsce.
Jak Państwo już na pewno świetnie wiedzą, Rosja doskonale zna nastroje w różnych krajach i potrafi je mistrzowsko wykorzystywać.
Więc skoro są takie nastroje, no to Rosja zaczęła tymi nastrojami grać.
Wielkie zaskoczenie, że Rosja.
Jak wynika z kolejnych raportów i z doniesień, Rosja wykorzystuje ten mechanizm do tego, żeby w naprawdę niewinnych programach zaszywać przekaz podprogowy.
A w ten sposób Rosja dociera nie tylko do osób, które korzystają z serwisów społecznościowych, ale także utrwala swoją soft power wśród tych osób, które oglądają głównie telewizję.
No i to niestety jest kwestia czegoś więcej niż samego Szora, bo cały przypadek Mułdawii to w zasadzie historia o tym, jak skutecznie Rosja potrafi uprawiać inżynierię społeczną, bawiąc się granicami i mieszkającymi na takich terenach ludźmi.
Ostatnie odcinki
-
150# Czy AI zabierze nam sztukę? Ten odcinek na...
03.02.2026 17:00
-
149# Czy w sprawie Saule wszyscy kłamią? I czy ...
27.01.2026 17:00
-
148# Historia Saule, której nie znacie. Pierwsz...
20.01.2026 17:00
-
147# Podwodne kable, jeden z najsłabszych punkt...
13.01.2026 17:00
-
146# Prawdziwa twarz Billa Gatesa | AI oczami D...
23.12.2025 17:00
-
145# Polska krajem "importerów" z Chin. Tajemni...
16.12.2025 17:00
-
144# Tak rośnie moda na gniew | Alarm w OpenAI ...
09.12.2025 17:00
-
143# Szalony rozwój czy martwy internet? Co nap...
02.12.2025 17:00
-
142# "Tej pani już podziękujemy". Tak wypycha s...
25.11.2025 17:00
-
141# Ojcowie AI rzucili papierami | Awantura o ...
18.11.2025 17:00