Mentionsy
Depesza PISM z 11 lipca 2025 - Kryzys strefy Schengen | Wizyta Macrona w UK | Wybryki Groka
Zapraszamy do odsłuchania Depeszy PISM, w której eksperci Polskiego Instytutu Spraw Międzynarodowych podsumowują najważniejsze wydarzenia minionego tygodnia.W dzisiejszym odcinku Sara rozmawia z:
Jolantą Szymańską o kryzysie w strefie Schengen;Amandą Dziubińską o wizycie prezydenta Macrona w Wielkiej Brytanii;Aleksandrą Wójtowicz o radykalizującym się języku sztucznej inteligencji.
(00:01:21) KRYZYS STREFY SCHENGEN - Jolanta Szymańska, koordynatorka programu Unia Europejska
Dlaczego państwa unijne decydują się na wprowadzanie kontroli granicznych? Jak przez ostatnie lata zmienił się prawny apekt funkcjonwania Schengen?
(00:16:49) WIZYTA MACRONA W UK - Amanda Dziubińska, koordynatorka programu Energia, surowce i technologie krytyczne
Jakie były cele wizyty prezydenta Francji w Wielkiej Brytanii? Jak wyglądają relacje francusko-brytyjskie? Jakie tematy były najważniejsze i co udało się ustalić?
(00:29:13) WYBRYKI GROKA - Aleksandra Wójtowicz, analityczka ds. nowych technologii
Czym jest Grok? Dlaczego doszło do radykalizacji jego języka? Z czego wyniknęła cała ta afera? Czy Unia Europejska ma narzędzia, żeby zapobiegać podobnym sytuacjom w przyszłości?
Szukaj w treści odcinka
W dzisiejszym odcinku porozmawiamy o kryzysie w strefie Schengen.
Komisja Europejska stara się mimo wszystko pokazywać, że chce walczyć o tę strefę Schengen, bo na przykład przystąpiła niedawno Rumunia i Bułgaria, co ma pokazać, że strefa Schengen jeszcze nie zginęła, także jeszcze o nią walczymy.
W pierwszej części dzisiejszej depeszy porozmawiamy o kryzysie w strefie Schengen.
Zacznijmy od tego, że od tego tygodnia Polska wprowadziła kontrole graniczne na granicy z Niemcami i Litwą, stając się jednocześnie dwunastym państwem strefy Schengen, które o przywróceniu takich kontroli granicznych zadecydowało.
Wydaje się jednak, że ta decyzja Polski jest takim wysłaniem sygnału po prostu do naszych partnerów, abyśmy właśnie zastanowili się nad w ogóle samą kwestią przywracania kontroli granicznych wewnątrz Schengen, dlatego że
Wydaje mi się, że to jest krajobraz szerszego problemu w strefie Schengen, który dla nas dotychczas był teoretyczny, bo po prostu nie mieliśmy tych kontroli u nas.
Zaczęliśmy odczuwać kryzys strefy Schengen na własnej skórze.
Natomiast w wielu przypadkach to jest już blisko dekada, w przypadku wielu państw i to są odcinkowe często kontrole, ale jednak one funkcjonują, więc w wielu miejscach strefy Schengen obywatele musieli się do tego przyzwyczaić.
Moim zdaniem potrzebujemy głębszej refleksji nad strefą Schengen w ogóle w Unii Europejskiej, bo ta 40. rocznica, którą niedawno obchodziliśmy, jest taką smutną rocznicą, dlatego że ta strefa Schengen od czasu właśnie kryzysu 2015 już nie przypomina siebie sprzed kryzysu.
Tak, ja nawet przygotowując się do tej rozmowy widziałam taki nagłówek w związku z 40. rocznicą, o której wspomniałaś, że strefa Schengen przeżywa kryzys wieku średniego i że to w zasadzie bardziej tak powinniśmy o tym mówić niż właśnie jako jakiejś chlubnej rocznicy.
który nasilił kontrolę na granicach w obrębie strefy Schengen.
Czy mogłabyś nas trochę przeprowadzić przez to, jak właśnie przez te ostatnie lata też zmieniło się w ogóle prawny aspekt funkcjonowania strefy Schengen i te próby reform, jak one w ogóle wyglądały i na ile odniosły sukces jakikolwiek?
Może ja pójdę jeszcze głębiej i w ogóle sięgnę do korzeni strefy Schengen, skoro już o tej rocznicy jest mowa.
Właściwie można powiedzieć, że od samego początku strefa Schengen była takim idealistycznym projektem, który miał ułatwić nie tylko przemieszczanie się ludności w obrębie tego wspólnego terytorium, ale przede wszystkim funkcjonowanie wspólnego rynku.
Natomiast strefa Schengen, bo wspomniałaś o kryzysie wieku średniego.
Strefa Schengen w zasadzie od momentu, kiedy Unia zaczęła mieć w ogóle problemy z nieuregulowaną migracją, czy też w ogóle z presją migracyjną z zewnątrz, w zasadzie ona od razu była taka bardzo podatna na kryzysy.
Ja pamiętam i to jest temat, który jest się bliski, kryzys takiej strefy Schengen jeszcze w 2011 roku.
Ale kryzys strefy Schengen tamtejszy z czasów pandemii dotyczył transportu, czyli ciężarówek, które nie mogły po prostu transportować dóbr na terytorium Unii, bo były...
W zasadzie dużo rzeczy już się dzieje na zasadzie stricte takiej notyfikacji innym państwom, że przywrócimy, ale jeśli chodzi o kodeks graniczny Schengen i takie czyste reguły unijne, to one już nie są dość dawno przestrzegane.
Natomiast Komisja Europejska stara się mimo wszystko pokazywać, że chce walczyć o tę strefę Schengen, bo na przykład przystąpiła niedawno Rumunia i Bułgaria, co ma pokazać, że strefa Schengen jeszcze nie zginęła, także jeszcze o nią walczymy.
Więc ta strefa Schengen po prostu tak prowizorycznie funkcjonuje i na pewno Komisja Europejska będzie chciała, aby ona mimo wszystko, mimo tych kontroli, których trochę nie może zabronić państwom, dlatego że jeśli 12 państw utrzymuje kontrolę, to przecież Komisja nie zaskarży tych państw Trybunału Sprawiedliwości, dlatego że...
Ale moim zdaniem i o co ja apeluję w rozmowach o Schengen, przywracanie kontroli wewnętrznych i takie spory, nieuzasadnione czasem, niepoparte statystykami na przykład jakiegoś problemu ewidentnego na granicach, one wysyłają bardzo też negatywny sygnał na zewnątrz Unii Europejskiej.
czy wolimy relokację, zgodę na relokację migrantów, czy na zamknięcie granic w strefie Schengen i wówczas np.
w Polsce pamiętam, że większość preferowała zamknięcie granic wewnątrz Schengen, ale wydaje mi się, że warto by było powtórzyć
Takie badania o tym, czego w zasadzie ludzie oczekują, bo z jednej strony wiemy, że swoboda przypływu osób i również podróży w ramach Schengen jest bardzo doceniana w państwach członkowskich, w tym w Polsce, a z drugiej jednak czujemy, że wiele osób domaga się tak naprawdę tego poczucia bezpieczeństwa i kontroli nad granicami.
którzy właśnie są niezadowoleni z tego faktu i to się zdarza już w Polsce, w sensie obywatele polscy skarżą niemiecki rząd, ale są też inni obywatele, którzy skarżą inne państwa w odniesieniu do innych odcinków granic w ramach Schengen.
Ostatnie odcinki
-
ICE w Minneapolis | Regulacje gigantów cyfrowyc...
01.02.2026 09:54
-
Presja USA na Grenlandię | Umowa UE-Mercosur | ...
23.01.2026 15:48
-
Prawo silniejszego czy siła prawa? Rozmowa o pr...
21.01.2026 13:59
-
Grenlandia | Iran | Wenezuela - Depesza PISM z ...
18.01.2026 10:15
-
Świat w 2025 roku. Podsumowanie najważniejszych...
31.12.2025 14:09
-
Sytuacja polityczna na Ukrainie | Pożyczka repa...
06.12.2025 14:32
-
Plan pokojowy USA dla Ukrainy | COP30 | Szczyt ...
28.11.2025 15:14
-
Afera korupcyjna na Ukrainie | Wojna w Sudanie ...
22.11.2025 11:55
-
Raport KE dotyczący migracji | Plenum KPCh | Za...
14.11.2025 14:42
-
Sytuacja na Ukrainie | Rozszerzenie UE | Cel kl...
07.11.2025 14:20