Mentionsy
Tu mówi PISM
21.01.2026 13:59

Prawo silniejszego czy siła prawa? Rozmowa o prawie międzynarodowym

Czy w świecie wielkiej polityki paragrafy mają jakąkolwiek moc, gdy zderzają się z ego mocarstw? Punktem wyjścia do dzisiejszej rozmowy jest głośna deklaracja Donalda Trumpa, który stwierdził wprost: „Nie potrzebuję prawa międzynarodowego”.

To nie jest tylko teoretyczna dyskusja dla prawników. To rozmowa o tym, czy żyjemy w nowej rzeczywistości, w której prawo międzynarodowe przestało się już liczyć i czy zmiana retoryki w jego kontekście ma znaczenie.

Dyskutują: Piotr Dzierżanowski i Rafał Tarnogórski.

Trump WTO Donald Trump Trump Bogu Międzynarodowego Trybunału Sprawiedliwości Trybunał Rafale ONZ Byrd Geddel Posnera Einstein Hamiltonian Piotr Dzierżanowski

Szukaj w treści odcinka

Wyczyść
Znaleziono 12 wyników dla "WTO"

Handel światowy jeszcze 10 miesięcy temu opierał się na zasadach WTO, czyli przede wszystkim na zasadzie klauzuli najwyższego uprzywilejowania, która mówi, jeśli jednemu z członków WTO daje lepsze zasady dostępu do rynku, to muszę dać wszystkie.

obrębie również innych zasad tworzących WTO, no ale oczywistym jest, że Trump traktaty tworzące WTO złamał.

WTO czy nie WTO, system rozwiązywania sporów tam jest martwy, no ale przecież traktaty obowiązują.

Jeśli chodzi o przestrzeganie prawa, to faktycznie on prawo międzynarodowe łamie w sposób bardzo zdecydowany, w sposób systemowy, bo WTO rządziło światem na poziomie zarządzania handlem przez 80 lat.

Ale cofając się dalej, również w kwestii WTO, mieliśmy taką kwestię lat temu już 25.

Sprawa, której naprawdę nie będziemy przytaczać, niemniej, co jest ważne, ten sam akt prawny nie wszedł w życie około dwóch lat wcześniej, czyli na końcu lat 90., ze względu na obawy o niezgodność z prawem WTO.

W roku bodajże 2000 na sam koniec kadencji Clintona został doklejony do czego innego, a sam Clinton podpisał tę ustawę, o czym wiemy, mając bardzo poważne wątpliwości co do jej zgodności z prawem międzynarodowym, z traktatami tworzącymi WTO.

Następnie oczywiście Stany Zjednoczone zostały pozwane przed ten system rozwiązywania sporów WTO przez potężną grupę państw.

Tam można do kogoś czegoś zmusić politycznie, to się dzieje codziennie, ale te elementy nacisku prawnego są bardzo słabe, nawet w systemach, w których w zamierzeniu miały być one silne, jak w systemie rozwiązywania sporów WTO.

Jeśli spojrzymy na to, jak tam wygląda aparat przymusu, to możemy powiedzieć tylko, że w ponad 600 sporach, które trafiły przed WTO do zastosowania ostatecznie tych środków przymusowych

to, co mówiłem, prawo WTO, tylko to jednakowo były kwestie nie zawsze tak ogromnej wagi.

Co jest też ważne i podsumowując jeszcze raz i wracając do tych ciekawych elementów dyskusji, kwestia naprawdę tego, w jaki sposób Trump rozbił system WTO, bo to już nie było złamanie prawa na poziomie pojedynczej interwencji zbrojnej, czy tym bardziej poziomie technicznych postanowień o handlu.

Ostatnie odcinki