Mentionsy
Syria: koniec ery Asada
Pod koniec listopada doszło do przejęcia najważniejszych syryjskich miast przez część opozycji związanej z ugrupowaniem islamistycznym Hajat Tahrir al-Szam. Baszar al-Asad opuścił państwo i udał się do Rosji, tam szukając schronienia. Jak doszło do tego, że taki zwrot w sytuacji pogrążonej w wieloletniej wojnie Syrii był możliwy? Jakie siły opozycyjne działają w Syrii i jaką rolę odegrały i mogą jeszcze odegrać zagraniczni gracze? Między innymi na te pytania w rozmowie z Tomaszem Zającem opowiada Sara Nowacka, analityczka ds. państw arabskich.
Jaki jest kontekst ofensywy syryjskiej opozycji? Jak podzielona jest syryjska opozycja? Czym jest grupa Hajat Tahrir al-Szam? Jak wygląda zaangażowanie państw trzecich w Syrii? Jak wydarzenia w Syrii wpływają na sytuację w regionie?Szukaj w treści odcinka
Al-Asada z Syrii nie zostały przeze mnie poruszone.
To dało początek takim masowym demonstracjom, które w zasadzie rozniosły się na całe państwo, domagającym się już docelowo po prostu zmiany reżimu, czyli rezygnacji Bashara al-Assada.
I w zasadzie był taki moment, ja dzisiaj nawet zacznę na taką świeżą dosyć książkę,
Z tego roku, i patrzyłam sobie na mapki, w 2012 roku w zasadzie większość państwa kontrolowana była przez te siły rebeliantów syryjskich.
Trochę ten ich sprzeciw wobec Asada został przejęty przez takie grupy islamistyczne, które nie zdołały sobie zjednać sojuszników za granicą do tego, żeby jakkolwiek ich wspierać.
No i w efekcie, jak już popatrzymy później na mapki w zasadzie z 2017 roku, no to już widać, że coraz więcej terytoriów syryjskich trafia z powrotem pod kontrolę lojalistów.
A w zasadzie taki ostatni element, który przyczynił się do tego, jak ta sytuacja wygląda dzisiaj, to był 2020 rok, porozumienie między Turcją a Rosją w gruncie rzeczy o zawieszeniu broni, dlatego że te dwa państwa wspierają przeciwne do siebie w Syrii siły.
Główne takie grupy są trzy z syryjskiej opozycji, które właśnie mają w zasadzie w pewnym zakresie konkurencyjne interesy powiedzmy.
No i Hayat Tahrir al-Sham przyjęła bardziej takie działania koncentrujące się na Syrii, żeby właśnie zamieniła ten, powiedzmy, mówienie o tym, że trzeba uwolnić świat za pomocą islamu, bardzo upraszczając, w to, że raczej trzeba za pomocą też tych właśnie bardzo mocno konserwatywnych muzułmańskich wartości raczej uwolnić Syrię od asada.
I otworzyła centrum szkoleń wojskowych, prowadzone przede wszystkim przez dezerterów syryjskiego wojska, czyli z wojska Asada.
I to w zasadzie też w dużej mierze zadecydowały teraz o tym ich sukcesie.
No więc 27 listopada właśnie przede wszystkim ten HTS zainicjował ofensywę przeciwko reżimowi Asada.
W zasadzie oni planowali tak naprawdę tą ofensywę na październik, ale...
Dowiedziała się o tym Turcja, chciała to zablokować, w zasadzie najchętniej pewnie całkowicie, ale to się nie udało, więc oni rzeczywiście w listopadzie zaczęli tę ofensywę, chyba przede wszystkim z takim zamiarem właśnie zajęcia głównie Aleppo i terytorium wokół.
Dlatego, że to był teren, z którego reżim Asada i wspierającego siły często podejmowali ataki właśnie na to terytorium kontrolowane przez HTS i one się szczególnie nasiliły w ostatnich miesiącach te ataki.
Więc HTS w swojej oficjalnej komunikacji powiedziało, że przede wszystkim ta ofensywa jest właśnie bezpośrednią odpowiedzią na te ostatnie działania Asada.
No i teraz tak, ktoś by oczywiście mógł powiedzieć, że no to pewnie znaczy, że oni teraz znowu zamiast angażować się w walkę przeciwko Asadowi razem, to będą walczyć ze sobą.
Bardziej kompetentne jednostki militarne syryjskiego reżimu właśnie nie znajdowały się Aleppo, tylko znajdowały się bardziej w okolicach Chamy, więc tam oni byli w stanie, powiedzmy, jakoś zareagować bardziej skutecznie na tą sytuację, bo z samego Aleppo to w zasadzie wycofali się w cztery dni.
Natomiast też oczywiście mamy wznowienie zaangażowania, może nie zaangażowania, ale aktywności rosyjskiej, irańskiej, a są to dwa państwa, które wspierają reżim Bashara al-Assada i Rosja w zasadzie od początku swojego militarnego zaangażowania w Syrii przyjęła taką
No nie wiem, czy ty pamiętasz, czy nasi słuchacze pamiętają, jak właśnie po wkroczeniu rosyjskiej armii do Syrii była relacjonowana ofensywa reżimu, czy kontrofensywa reżimu w Aleppo właśnie ze wsparciem syryjskim, która w zasadzie zrównała to miasto kompletnie z ziemią.
I dużo większe znaczenie dla decyzji o ataku na reżim Asada dla opozycji miało to, że podczas gdy ona się umacniała, w sensie gdy HTS się umacniało i właśnie tworzyło te struktury militarne i też zdobywało więcej może poparcia wśród ludności, czy legitymacji wśród ludności ze względu właśnie na poprawę jakości dostępu do usług,
To w tym samym momencie z kolei osłabiał się reżim Asada.
Po pierwsze wewnętrznie wszelkie organizacje, które po stronie Asada były zaangażowane, były ze sobą w sporach licznych.
syryjskiej armii, w tym sensie, że Rosji zależało na tym, żeby to rzeczywiście było wojsko, czyli żeby wojsko przejęło kontrolę nad wszelkimi paramilitarnymi ugrupowaniami, które wspierają Asada, to się z kolei nie podobało Iranowi, no Iran też w ogóle tak lubi właśnie wspierać tych aktorów, którzy są gdzieś pomiędzy, tak jak Hezbollah na przykład, więc Iranowi jednak zależało na tym, żeby te ugrupowania zachowały swój status taki paramilitarny.
Zamienił Syrię w zasadzie w narkopaństwo.
Tak, bo właśnie o tym, jak reżim Asada angażuje się w przemyt i handel narkotykami, to może nie jest jakoś tam super nowe ogólnie dla syryjskiego reżimu, żeby czerpać zyski z narkotyków, ale rzeczywiście skala tego urosła do jakiejś ogromnej... Jak się nazywał ten narkotyk?
No i to w zasadzie było takim dominującym czynnikiem, który zadecydował o zaangażowaniu się opozycji, a nie to co się dzieje na świecie.
No ale rzeczywiście mamy taką sytuację, w której teraz w drodze jest jakieś zaopatrzenie dla Asada ze strony Rosji.
Natomiast na przykład jeżeli chodzi o Turcję, no to Turcja w zasadzie gdzieś pozostaje tak na razie trochę z boku.
Dystansują się też Stany Zjednoczone, które koncentrują się na czymś innym w Syrii, a mianowicie na tym, że od też 7 października ubiegłego roku zwiększyła się liczba ataków na cele amerykańskie w Syrii i w Iraku, które podejmowane są przez te właśnie powiązane z Iranem różne bojówki, no czyli też te wspierające Asada.
I oni rzeczywiście byli przede wszystkim obecni w centralnej Syrii, no skąd właśnie Asad wycofał swoje wojska po to, żeby wesprzeć tą kontrofensywę przeciwko rebeliantom.
Tak, no to przede wszystkim chyba Włochy i jeszcze kilka państw, wydaje mi się, że Węgry, mieli taki pomysł, że no właśnie trzeba się porozumieć z Asadem.
No bo uwierzono, że okej, jak sytuacja się ustabilizuje i tam będzie bezpiecznie za tego Asada, to przecież możemy ich wszystkich tam odesłać, tak?
No tylko, że po pierwsze nigdy nie było za Asada bezpiecznie, ale już na pewno nie dla tych ludzi, którzy uciekli przed jego reżimem.
No a po drugie, to jest moim zdaniem taki moment, który raczej właśnie pokazuje, że Asad jest po pierwsze niekompetentny, że nie jest w stanie utrzymać sił wokół siebie w jakiejś zgodzie, ani też nie ma żadnej wizji dla tego państwa.
Oni mieli też taki na to pomysł, że jeżeli dogadają się z Asadem i zaczną go jakoś wspierać, to rozluźnią jego współpracę i sojusz z Iranem.
No i fakt faktem, że tutaj ta ofensywa rebeliantów rzeczywiście wpycha tak naprawdę Asada jeszcze bardziej.
rozmowy, choć ja widzę, że pierwszy odruch jest taki, że państwa arabskie wspierają Asada i mówią nie w jakiś materialny sposób na razie, ale mówią, że tak retorycznie bardziej opowiadają się oczywiście za tym, żeby wspierać integralność terytorialną Syrii i to oczywiście jest dorozumiane jako, czyli to całe terytorium powinno być kontrolowane właśnie przez Asada.
Sam Asad przez ostatnie miesiące doprowadził kontrolowane przez siebie terytorium do takiej ruiny, że liczba osób uciekających z kontrolowanych przez niego terytoriów, właśnie głównie do tych terytoriów HTS-u, ale też innych opozycyjnych, wzrosła o 350% przez rok.
No to są gigantyczne liczby i to w zasadzie sprawiło, że Asad przestał kontrolować nawet 50% populacji.
Nie twierdzę, że rozwiązaniem oczywiście jest przejęcie Syrii przez HTS czy przez którąś z tych ugrupowań opozycyjnych, ale na pewno nie jest to rozwiązaniem udawanie, że Asad jest w stanie sprawić, że Syria stanie się na tyle bezpiecznym krajem z perspektywy jej mieszkańców, że będą tam w ogóle chcieli żyć.
Ostatnie odcinki
-
ICE w Minneapolis | Regulacje gigantów cyfrowyc...
01.02.2026 09:54
-
Presja USA na Grenlandię | Umowa UE-Mercosur | ...
23.01.2026 15:48
-
Prawo silniejszego czy siła prawa? Rozmowa o pr...
21.01.2026 13:59
-
Grenlandia | Iran | Wenezuela - Depesza PISM z ...
18.01.2026 10:15
-
Świat w 2025 roku. Podsumowanie najważniejszych...
31.12.2025 14:09
-
Sytuacja polityczna na Ukrainie | Pożyczka repa...
06.12.2025 14:32
-
Plan pokojowy USA dla Ukrainy | COP30 | Szczyt ...
28.11.2025 15:14
-
Afera korupcyjna na Ukrainie | Wojna w Sudanie ...
22.11.2025 11:55
-
Raport KE dotyczący migracji | Plenum KPCh | Za...
14.11.2025 14:42
-
Sytuacja na Ukrainie | Rozszerzenie UE | Cel kl...
07.11.2025 14:20