Mentionsy
Umyślnie - dr Asia Wojsiat
19.11.2025 07:45

Umyślnie #10 - Zrozumieć dopaminę

Tym razem solo przy mikrofonie. W tym odcinku opowiadam o dopaminie – neuroprzekaźniku, o którym mówi się dziś niemal jak o bogini motywacji, uwagi i „dobrego, ożywionego życia”. Nie jest to jednak tak łatwe jak mogłoby się wydawać, dopamina ma wiele twarzy i zdecydowanie warto ją zrozumieć. Ponieważ kiedy zaczynamy widzieć/czuć jak działa – jak współgra z serotoniną, kortyzolem, głodem i sytością, snem, ruchem, relacjami, naturą i co szczególnie ważne w obecnym świecie - z nadmiarem – możemy nie tylko ją lepiej poczuć, ale też się z nią zaprzyjaźnić. Zamiast gonić za jej wystrzałami, uczyć się niejako tańczyć z jej zmiennością. W zgodzie z biologią, rytmem dnia i tym, co nas karmi – a nie tylko bodźcuje.


W tym odcinku opowiadam także o mechanizmach budowania uzależnienia, galimatiasie neuroprzekaźników i tym, jak przebudować sieci w mózgu by dalej czuć „życie w życiu” podczas procesu zdrowienia.


To nie jest opowieść o tym, jak „podbić dopaminę”, ale jak ją oswoić, wyregulować jej wytwarzanie i może nieco bardziej zrozumieć zależności neurobiologii w swojej głowie. 

Wyszła mi z tego blisko dwugodzinna opowieść, którą możecie słuchać w całości lub w częściach – z miejscem na notatki, zatrzymanie i własne odkrycia.

Serdecznie Was zapraszam do odsłuchu!


Odcinek powstał we współpracy z Benefit Systems, twórcą platformy MultiLife (https://multi.life)  — narzędzia, które wspiera codzienny dobrostan, zdrowie i równowagę. MultiLife i MultiSport to nie tylko dostęp do aktywności fizycznej, ale także do wiedzy, programów i praktyk wspierających zdrowie psychiczne, regenerację i promujących medycynę stylu życia. Z marką Benefit Systems współpracuję już od dłuższego czasu — łączy nas wspólna misja edukacji prozdrowotnej, promowania świadomego stylu życia i pokazywania, jak poprzez małe codzienne decyzje możemy realnie wpływać na zdrowie mózgu, ciała i umysłu.

Parkinsona Andrzej Silczuk Alzheimera COMT nalt Alzheimera TikTok Benefit System Eleutero Asia Wojsiat EPA Flow GABA Instagramy L-

Szukaj w treści odcinka

Wyczyść
Znaleziono 10 wyników dla "GABA"

To, co dzieje się w naszych jelitach, czy neuroprzekaźniki wytwarzane na poziomie jelitowym, jak właśnie serotonina, czy gaba, czy wspomniana dopamina, oddziaływują na nasz mózg, ale są to mechanizmy pośrednie, mechanizmy, które i poprzez nerw błędny, i poprzez oddziaływanie na naszą mikrobiotę jelitową, która...

Natomiast rzeczywiście ta pula jelitowa dopaminy ma znaczenie i też tutaj wiemy, tak jak podobnie w kontekście GABA, mikroorganizmy w jelitach również syntetyzują właśnie dopaminę za pomocą fenyloalaniny, ale też ten neuroprzekaźnik mogą realnie rozkładać i tak jak wspomniałam, nie przenika ona bariery krw mózg.

Wiemy, że na przykład w uzależnieniu od alkoholu też niejako dotknięty jest taki neuroprzekaźnik, jakim jest kwas gamma-aminomasłowy, czyli GABA.

większą impulsywność i wiemy na przykład, że w uzależnieniu od alkoholu, tak, dopamina jest tam cały czas łechtana i mamy ciągotę i zwiększoną ekscytację do sięgania po alkohol, ale kiedy spożywamy alkoholu w nadmiarze, to dochodzi do takiego trochę pomieszania neurochemii glutaminian-GABA.

I alkohol, który działa co do zasady jako związek, który podwyższa nam poziom GABA, czyli właśnie w początkowych fazach upojenia alkoholowego nas wycisza, relaksuje, otwiera społecznie, bo w taki sposób m.in.

GABA działa.

Kiedy spożywamy alkohol za dużo, przewlekle i dochodzi do deregulacji, organizm przestaje niejako produkować GABA w takiej prawidłowej ilości.

układem GABA-glutaminian jest właśnie glutaminian, czyli jeżeli GABA jest produkowane w niedoborze, zaczyna się ta hierarchia równowagi, czyli GABA-glutaminian przechylać w stronę glutaminianu, który po prostu jest głównym pobudzaczem i działa w taki sposób ekscytujący nasz układ nerwowy.

I też bardzo ważna kwestia, właśnie ten glutaminian, który jest zderegulowany w związku z tym, że GABA nam brakuje, zwiększa tak zwaną tą pamięć czy tożsamość uzależnieniową.

Z dopaminą związane bezpośrednio, już tutaj może bardziej nawet niż GABA i glutaminia, jest noradrenalina, która tak jak Wam wspominałam, wytwarza się niejako w mózgu właśnie w tym ciągu przemian z dopaminy, więc noradrenalina znowu jest bardzo ważna, tak jak kortyzol nam daje tą ekscytację związaną z odpowiedzią na bodziec, na stresor, ale kiedy jest produkowana w nadmiarze, czyli kiedy też ten układ dopaminergiczny jest chronicznie stymulowany i też może dochodzić do zwiększonego wytwarzania noradrenaliny,

Ostatnie odcinki

0:00
0:00