Mentionsy
864. Co wnieśli do nauki tegoroczni nobliści? Spotkanie Noblowskie Festiwalu Nauki
Spotkanie Noblowskie Festiwalu Nauki [27 października 2025 r.]Co łączy odporność naszego organizmu, komputery kwantowe i nowe materiały, które potrafią „łapać” wodę z powietrza? Wszystkie te odkrycia zostały uhonorowane Nagrodą Nobla w 2025 roku.Podczas Spotkania Noblowskiego Festiwalu Nauki o tegorocznych wyróżnieniach opowiadają:prof. Jakub Gołąb (WUM) – o odkryciach z dziedziny medycyny i fizjologii, dotyczących komórek regulatorowych T, które pilnują, by nasz układ odpornościowy nie zwrócił się przeciwko nam samym.prof. Maciej Zgirski (IF PAN) – o nagrodzie z fizyki, przyznanej badaczom, którzy pokazali, jak zjawiska kwantowe mogą działać w obwodach elektrycznych – otwierając drogę do komputerów kwantowych i nowej generacji technologii.dr hab. Michał Chmielewski, prof. UW (Wydział Chemii UW) – o chemii, w której wyróżniono twórców tzw. metalowo-organicznych struktur (MOF-ów) – materiałów o niezwykłych właściwościach, mogących magazynować gazy, oczyszczać wodę czy pochłaniać dwutlenek węgla.Tegoroczne Noble łączą jedno: wszystkie pokazują, że cierpliwa, fundamentalna nauka – często prowadzona przez dekady – staje się podstawą technologii i terapii, które zmieniają nasz świat.W rozmowie pojawią się też pytania o przyszłość:👉 Jak zrozumienie mechanizmów odporności może pomóc w walce z chorobami autoimmunologicznymi i nowotworami?👉 Czy komputery kwantowe rzeczywiście zrewolucjonizują obliczenia?👉 Jak daleko jesteśmy od wykorzystania MOF-ów na masową skalę – np. w walce z kryzysem klimatycznym?🧠 Spotkanie prowadzone w ramach Festiwalu Nauki w Warszawie to okazja, by spojrzeć na Nobla nie tylko jak na nagrodę, ale jako na opowieść o ludzkiej ciekawości, wytrwałości i odwadze w przekraczaniu granic poznania.📺 Zobacz, o czym mówi nauka w 2025 roku – i co z tego wynika dla przyszłości nas wszystkich.Jeśli chcesz wspierać Wszechnicę w dalszym tworzeniu treści, organizowaniu kolejnych #rozmówWszechnicy, możesz:1. Zostać Patronem Wszechnicy FWW w serwisie https://patronite.pl/wszechnicafwwPrzez portal Patronite możesz wesprzeć tworzenie cyklu #rozmowyWszechnicy nie tylko dobrym słowem, ale i finansowo. Będąc Patronką/Patronem wpłacasz regularne, comiesięczne kwoty na konto Wszechnicy, a my dzięki Twojemu wsparciu możemy dalej rozwijać naszą działalność. W ramach podziękowania mamy dla Was drobne nagrody.2. Możesz wspierać nas, robiąc zakupy za pomocą serwisu Fanimani.pl - https://tiny.pl/wkwpkJeżeli robisz zakupy w internecie, możesz nas bezpłatnie wspierać. Z każdego Twojego zakupu średnio 2,5% jego wartości trafi do Wszechnicy, jeśli zaczniesz korzystać z serwisu FaniMani.pl Ty nic nie dopłacasz!3. Możesz przekazać nam darowiznę na cele statutowe tradycyjnym przelewemDarowizny dla Fundacji Wspomagania Wsi można przekazywać na konto nr:33 1600 1462 1808 7033 4000 0001Fundacja Wspomagania WsiZnajdź nas: https://www.youtube.com/c/WszechnicaFWW/https://www.facebook.com/WszechnicaFWW1/https://anchor.fm/wszechnicaorgpl---historiahttps://anchor.fm/wszechnica-fww-naukahttps://wszechnica.org.pl/#nobel #nobelprize #festiwalnauki #kawiarnianaukowa #nauka #nagrodanobla
Szukaj w treści odcinka
Ja będę mówić o tych limfocytach, że to są T-regi od T regulatory cells.
W niebywale krótkim czasie wiele grup badawczych zainspirowanych T-regami i czynnikiem FOXP3 opublikowało wyniki swoich prac, które nie tylko potwierdziły wagę odkryć tegorocznych noblistów, ale doprowadziły do błyskawicznego poszerzenia naszej wiedzy.
I ważną rolę w tej tolerancji odgrywają właśnie T-regi.
U człowieka istnieją co najmniej dwie pule T-regów.
typami komórek polega na tym, że T-regi odpowiadają przede wszystkim za tolerancję względem własnych antygenów, natomiast te obwodowe T-regi odpowiadają za tolerancję wobec własnych, ale również tych zewnętrznych antygenów, które dostają się do naszego organizmu.
Wiemy już, że T-regi odpowiedzialne są za utrzymanie tolerancji wobec własnych antygenów, antygenów mikrobioty, antygenów pokarmowych, nie dopuszczając do rozwoju chorób autoimmunizacyjnych i alergii.
Aby do tego nie doszło, T-regi w dość wczesnych etapach ciąży pojawiają się w błonie śluzowej macicy, a nawet w łożysku i zapobiegają immunizacji.
Wiemy również, że T-regi pojawiają się w tkankach w trakcie zapalenia.
Zapalenie jest taką typową reakcją obronną naszego organizmu, w której dominują mechanizmy nieswoiste, czyli nie wykorzystujące naszych limfocytów, przynajmniej we wczesnych etapach, ale T-regi mogą hamować również te nieswoiste reakcje, a ponadto przyspieszają regenerację uszkodzonych tkanek, które zazwyczaj są konsekwencją tego nieswoistego zapalenia.
Wreszcie pewne obserwacje wskazują na to, że przynajmniej w niektórych sytuacjach T-regi uczestniczą w tworzeniu pamięci immunologicznej.
Doświadczenia na zwierzętach wykazały, że co najmniej w dwóch typach infekcji T-regi hamują całkowite wyeliminowanie drobnoustrojów chorobotwórczych, które dzięki temu mogą przetrwać w naszym organizmie przez długi czas.
Jeśli natomiast usuniemy T-regi z organizmu,
To wygląda tak, że jakby dzięki T-regom sprawcy zbrodni, czyli drobnoustroje, przetrzymywani byli w organizmie niejako na pokaz, aby kolejne pokolenia limfocytów mogły się zapoznać z ich antygenami i szybko reagowały w wypadku kolejnej inwazji.
I jak działają tutaj T-regi?
Otóż wiemy już, że na powierzchni limfocytów T-REX znajduje się ta cząsteczka CD25.
Na przykład dobrze wiemy, że T-regi są obecne wewnątrz wielu nowotworów.
Wydaje się to o tyle oczywiste, że T-regi hamując aktywację limfocytów rozpoznających antygeny nowotworowe będą utrudniały rozwój przeciwnowotworowej odpowiedzi immunologicznej.
czy też raków przełyku, obecność w guzie T-regów wiąże się z lepszym przeżyciem chorych.
Otóż proszę przypomnieć sobie, co mówiliśmy przed chwilą, że T-regi hamują zapalenie.
Jeśli w takich wypadkach T-regi hamują zapalenie, to chronią przed kancerogenezą.
A jak powstrzymać T-regi niekorzystnie działające w wielu nowotworach?
terapii adoptywnej, która polega na tym, że od chorych izolowane są T-regi, poza organizmem są namnażane i ponownie zwracane już w zwiększonej liczbie tym chorym.
Natomiast ta ekspansja poza organizmem dotyczy wszystkich T-regów izolowanych od chorego.
Bez względu na to, jakie te T-regi rozpoznają antygeny.
Pewnym zwiastunem dobrych zmian są próby użycia genetycznie modyfikowanych T-regów uzbrojonych w syntetyczne receptory rozpoznające wybrane antygeny.
Na bardzo podobnej zasadzie próbuje się wykorzystać T-regi do indukcji tolerancji w przebiegu leczenia chorób alergicznych.
ze zwiększeniem liczby specyficznych wobec alergenów T-regów w organizmie chorego.
A wyobraźmy sobie, że w przyszłości możliwe będzie przeszczepienie narządu od niespokrewnionego osobnika i zamiast leków immunosupresyjnych wykorzystamy T-regi, które indukując tolerancję wobec antygenów transplantacyjnych uniemożliwią odrzucenie przeszczepu.
A być może uda się pomóc wielu parom, które nie mogą mieć dzieci, bo wydaje się, że w niektórych wypadkach przyczyną ich niepowodzeń są właśnie mało aktywne T-regi.
Firmy, już pierwsze start-upy powstały, które zajmują się rozwijaniem MOF-ów zdolnych do wychwytywania dwutlenku węgla, do rozdziału różnych gazowych węglowodorów.
Ostatnie odcinki
-
889. Gruntowe pompy ciepła / Tomasz Rosiak z fi...
03.02.2026 08:09
-
888. Kartka w kratkę / Paweł Rafał Bieliński
23.01.2026 11:31
-
887. Jak posadzić 10 drzew w 10 rzędach po 3 w ...
22.01.2026 11:12
-
886. Opowieści znad stawu cz.2 / Bartosz Popczy...
19.01.2026 10:04
-
885. Czy kosmos się opłaca? Satelity, bezpiecze...
15.01.2026 11:06
-
884. Ciepło-zimno / Agnieszka Chudek
13.01.2026 10:26
-
883. Opowieści znad stawu cz. 1 / Bartosz Popcz...
09.01.2026 08:47
-
882. Nasz polski i tradycyjny karp – czy na pew...
25.12.2025 09:00
-
881. Zmierzch rybojaszczurów - ewolucja i wymar...
23.12.2025 08:32
-
880. Na Falach Wszechświata / dr hab. Dorota Go...
17.12.2025 09:57