Mentionsy
#143 Ile jest cynicyzmu w stoicyzmie? Cz. 1.
Jedną z najważniejszych antycznych inspiracji filozofii stoickiej był cynicym. Załozyciel stoicyzmy, Zenon z Kition, zanim zaczął nauczać na własną rękę, należał do szkoły filozofii cynickiej. Rola i radykalność rozumienia podziału na rzeczy od człowieka zależne i niezależne ma wyraźnie cynicki rodowód. Jednak całkowite odrzucenie rzeczy zewnętrznych charakteryzujące stoicyzm, nie występuje w stoicyzmie. Jakie są najważniejsze różnice i podobieństwa między szkołą i postawą cynicką, a stoicką. Jakie najważniejsze aspekty ducha cynickiego przetrwały w stoicyzmie? Na te odpowiadam w tym dwuczęściowym cyklu.
Artykuł #143 Ile jest cynicyzmu w stoicyzmie? Cz. 1. pochodzi z serwisu Ze stoickim spokojem.
Szukaj w treści odcinka
Podcast ze stoickim spokojem, czyli głębiej o stoicyzmie.
Odcinek ten jest jednocześnie pierwszą częścią dwuodcinkowego cyklu poświęconego relacji, jaka zachodzi między antycznym cynicyzmem a stoicyzmem.
Stoicyzm z cynicyzmu się wywodzi.
Warto więc zadać sobie pytanie o to, ile ze źródłowej, specyficznej, cynickiej postawy w stoicyzmie i w praktyce stoickiej przetrwało.
Zatem, zgodnie z tym, co już tutaj we wstępie powiedziałem, zapowiedziałem, tym, czego możecie się spodziewać w tym i najbliższym odcinku podcastu, jest zestawienie ze sobą filozofii antycznego cynicyzmu i stoicyzmu.
Zestawiałem ze sobą filozofię stoicką i jakąś inną ważną doktrynę filozoficzną, przy czym przyświecała mi tutaj idea pogłębienia rozumienia stoicyzmu.
Może to przybliżę poprzez wskazanie pierwotnego pomysłu, motywu, który skłonił mnie zajęciem się właśnie różnicą między cynicyzmem a stoicyzmem.
I jak wiecie, ci z Was, którzy uważnie słuchają kolejnych odcinków, przyświecał nam przede wszystkim temat, motyw główny, dominujący relacyjności w stoicyzmie z dość oczywistym, pierwszoplanowym motywem relacji międzyludzkich.
Ja zastanawiam się nad tym, że stoicyzm jest filozofią, która z jednej strony bardzo mocno podkreśla rolę kontekstu społecznego, w jakim żyjemy, znaczenie zaangażowania się i budowanie trwałych relacji międzyludzkich, a z drugiej strony ten sam stoicyzm wywodzi się z cynicyzmu, który wydaje się, że bardzo krytycznie odnosi się do wszelkiego rodzaju relacji międzyludzkich.
I jest jednocześnie tak, że wielu antycznych stoików całkowicie bez żadnych zastrzeżeń powoływało się na cyników jako na źródło inspiracji stoicyzmu.
On się jawia jako problem wielu osobom, które zainteresują się współcześnie stoicyzmem.
Wydaje mi się z praktyki rozmów z licznymi współcześnie praktykującymi stoikami, że jest to aspekt stoicyzmu trudny dla wielu osób do zrozumienia i zaakceptowania dzisiaj, bo ono oznacza umieszczenie relacji międzyludzkich poza sferą dobra, w ścisłym tego słowa znaczeniu, poza sferą dobra i spełnienia.
Czy w ten sposób, powołując się na cynicyzm, stoicyzm nie naraża się jeszcze bardziej na krytykę jako postawa społecznej czy relacyjnej obojętności i wsobnego indywidualizmu?
Stoicyzm wywodzi się z tak rozumianego cynicyzmu.
Z drugiej strony przecież, tak jak już mówiłem, wydaje się i przez wielu komentatorów jest to podnoszone, że kwestie społeczne i relacyjne, co jest zwłaszcza widoczne u Cycerona, Seneki, Marka Aureliusza, Muzoniusza, Rufusa, cieszą się w stoicyzmie znacznie większym uznaniem.
Czy stoicyzm stanowi jakąś formę przezwyciężenia cynickiego anarchizmu?
Na czym to przezwyciężenie miałoby polegać i w którym momencie teoretycznie jest ono ukundowane w stoicyzmie?
Analiza istoty tego powiedzenia pozwala streścić esencję antycznego stoicyzmu w ujęciu Sloterdika.
Dzisiaj dogram jeszcze jeden komentarz pokazujący w jaki sposób w jednej praktyce stoickiej zachowana jest pewna cecha stoicyzmu i że można tą praktykę traktować
jako inspirowaną bezpośrednio pewnym cynickim motywem w stoicyzmie i to ta dogrywka będzie miała postać dogrywki dla patronów, to na to jeszcze patroni i patroni poczekajcie i przełączcie się na tą dogrywkę po zakończeniu tego odcinka podcastu.
Bardzo Wam dziękuję za uwagę i do usłyszenia w następnym odcinku podcastu, w którym będę mówił o cynicyzmie stoicyzmu.
Ostatnie odcinki
-
#148 Zasada jednego procenta, cz. 1
26.01.2026 16:24
-
#147 Losu petentem nie bądź
01.01.2026 10:49
-
#146 Pamiętaj o perspektywie kosmicznej
10.12.2025 08:37
-
#145 Jak pogodzić trwałość ze zmiennością w n...
04.12.2025 07:35
-
#144 Ile jest cynicyzmu w stoicyzmie? Cz. 2.
13.11.2025 07:03
-
#143 Ile jest cynicyzmu w stoicyzmie? Cz. 1.
21.10.2025 18:24
-
#142 Pamiętaj o porannym przeglądzie siebie
24.09.2025 16:24
-
#141 Rozmówki ludzko-stoickie
17.09.2025 17:15
-
#140 Polityka po stoicku?
27.08.2025 15:38
-
#139 Smutek i polityka cz. 2
22.07.2025 12:47