Mentionsy

Dzisiejszy odcinek to jest odcinek, który ukazuje się w ramach serii Literatura jako kłamstwo, a kłamać będzie dzisiaj Michelle Leris albo kłamać będę na temat Michelle'a Lerisa, ja.

Jakkolwiek by nie było, bohaterką dzisiejszego odcinka jest książka Michela Leris Mowa słowa.

To są teksty, które ukazały się w dwóch zbiorach tekstów Michela Leris, zbiorze z roku 1966 i zbiorze z roku 1992.

Wydaje mi się, że jeżeli nie znają Państwo twórczości Michela Leris, albo nie kojarzą Państwo w sposób pogłębiony francuskiego życia literackiego lat dwudziestych, trzydziestych, czterdziestych, to wydaje mi się, że lektura tego tekstu wcześniej tylko pomoże, bo trochę ustawi perspektywę czytania tego, co będzie później.

No i tam sporządziłem krótką listę autorów, których chciałbym przeczytać i Michel Leris się na niej znalazł.

Natomiast jakoś tak się poukładało, że zanim przeczytałem ten zbiór tekstów, o którym mówię dzisiaj, to przeczytałem Michela Leris Wiek Męski.

Tymczasem do pewnego stopnia tak, bo to są teksty tylko o literaturze, co zresztą pod koniec posłowia podkreśla Tomasz Swoboda i mówi, że ma nadzieję, że wkrótce ukażą się teksty Michela Leris o sztuce, w szczególności o sztukach wizualnych, a mowa słowa jest skomponowana w taki sposób, że mowa jest tam tylko o literaturze w różnych jej wymiarach.

Leris wyraźnie zajmuje stanowisko, wyraźnie opowiada się po jednej ze stron, a kiedy mówię tamtych czasów, to mam na myśli czasy realnej dekolonizacji.

No i Leris się odnajduje.

To są wątki, które powracają w tych tekstach Michela Leris bardzo regularnie.

To są teksty, w których widać poglądy Michela Leris.

Widać to po pierwsze w tym, że kiedy Leris pisze o ludziach, kiedy pisze chociażby o Raimondzie Queneau, kiedy pisze o Michelu Butorze, kiedy pisze o Raimondzie Rousselu,

I zdecydowana większość tekstów, jeżeli nie wszystkie w tym tomie, to są teksty bardzo osobiste, bo Leris pisze o osobach, które poznał, z którymi spędził ileś czasu, które były towarzyszami jego drogi intelektualnej, jego drogi jako literata i to nie są teksty krytyczno-literackie.

Spory wątek to jest okres surrealizmu i bycia Lerisa na początku tego ruchu.

Bardzo szczere to jest i zresztą Tomasz Swoboda podkreśla w tym tekście o Michelu Lerisie, że rodzaj szczerości, rodzaj takiej pełnej otwartości, rodzaj stanięcia wprawdzie do końca do bólu,

Był jedną z takich ideefiks Michela Leris.

Odsyłam Państwa, jeżeli nie słuchali Państwo, to odsyłam do odcinka o tej książce, gdzie Michel Leris bardzo szczerze pisze o rzeczach, o których się nie pisze.

I właściwie dzięki Michelowi Leris i dzięki pracy pana Tomasza Swobody

Będzie także w styczniu Raymond Roussel i to też nieplanowana rzecz, natomiast po tych tekstach w mowie słowa, to są dwa teksty o Raymondzie Rousselu, i także po tekście trzecim, czyli Tomasza Swobody, pokazującym jeszcze dodatkowo kontekst przyjaźni, znajomości, wpływą Roussela na życie Lerisa, no to Raymond Roussel także styczeń 2026 zapraszam, będzie z pewnością.

a właściwie teksty Michele Leris o Raimondzie Keno, wykorzystam w takim jednym zbiorczym odcinku o twórczości Raimonda Keno, trochę podsumowującym Raimonda Keno jako pisarza, jako patafizyka, jako olimpijczyka, więc Michele Leris tutaj też się pojawi.

No i Michele Leris trochę dzięki mowie słowa przywrócił mi moje zainteresowania etnograficzne, etnologiczne.

Więc to też w sumie trochę dziedzictwo będzie Michela Leris.

Zapraszam do słuchania starszych odcinków podcastu, zapraszam do posłuchania audycji o książce Michaela Leris Wiek Męski, ale także zapraszam do słuchania o pozostałych książkach o literaturze, w szczególności o książkach z serii Domy ze Słów.

No bo tam już jest Giorgio Manganelli, tam już jest Italo Calvino, tam teraz jest Michel Leris.